This is a digital copy of a book that was prcscrvod for gcncrations on library shclvcs bcforc it was carcfully scanncd by Googlc as part of a projcct
to make the world's books discoverablc onlinc.
It has survived long enough for the copyright to cxpirc and thc book to cntcr thc public domain. A public domain book is one that was never subjcct
to copyright or whose legal copyright term has expircd. Whcthcr a book is in thc public domain may vary country to country. Public domain books
are our gateways to the past, representing a wealth of history, cultuie and knowledge that's often difficult to discovcr.
Marks, notations and other maiginalia present in the original volume will appear in this flle - a reminder of this book's long journcy from thc
publishcr to a library and fmally to you.
Usage guidelines
Googlc is proud to partncr with libraries to digitize public domain materials and make them widely accessible. Public domain books belong to thc public and wc arc mcrcly thcir custodians. Nevertheless, this work is expensive, so in order to keep providing tliis resource, we liave taken stcps to prcvcnt abusc by commcrcial partics, including placing lcchnical rcstrictions on automatcd qucrying. Wc also ask that you:
+ Make non-commercial use ofthefiles Wc dcsigncd Googlc Book Scarch for usc by individuals, and wc rcqucst that you usc thcsc filcs for personal, non-commercial purposes.
+ Refrainfivm automated querying Do nol send aulomatcd qucrics of any sort to Googlc's systcm: If you arc conducting rcscarch on machinc translation, optical character recognition or other areas where access to a laige amount of tcxt is hclpful, plcasc contact us. Wc cncouragc thc use of public domain materials for these purposes and may be able to help.
+ Maintain attributionTht GoogXt "watermark" you see on each flle is essential for informingpcoplcabout thisprojcct and hclping thcm lind additional materials through Google Book Search. Please do not remove it.
+ Keep it legal Whatcvcr your usc, rcmember that you are lesponsible for ensuring that what you are doing is legal. Do not assume that just bccausc wc bclicvc a book is in thc public domain for users in the United States, that the work is also in the public domain for users in other countrics. Whcthcr a book is still in copyright varies from country to country, and wc can'l offer guidance on whether any speciflc usc of any speciflc book is allowed. Please do not assume that a book's appearancc in Googlc Book Scarch mcans it can bc uscd in any manncr anywhere in the world. Copyright infringement liabili^ can be quite severe.
About Google Book Search
Googlc's mission is to organizc thc world's information and to makc it univcrsally acccssiblc and uscful. Googlc Book Scarch hclps rcadcrs discovcr thc world's books whilc hclping authors and publishcrs rcach ncw audicnccs. You can scarch through thc full icxi of ihis book on thc wcb
at|http://books.qooqle.com/|
# f I Vf' / — % ^ C^ *- ifN w- ' / /\^\^ 9
PATROLOGIJE
CDRSUS COMPLETUS
SEU BIBLIOTHECA UMVERSALIS, INTEGRA, UNIFORMIS, COMMODA, CECONOMICA,
pni SS. PATRDM, DOCTORDH SCRIPTORDMODE ECCLESMSTIGORDIH,
8IVB LATINORUM, BIVE ORiBCORUU,
QUI AB jEVO APOSTOLICO AD jETATEM INNOCENIII 111 (ANNO 1216) PRO LATINIS ET AD BESSAIilONIS TEMPOHA (ANNOm) PROGIi/ECIS FLORUEHUNT .
RECUSIO CHROKOLOGICA
OMNIUM QUiE EXSTITBRE MONUMENTORUM CATHOLlCiE TRADITIONIS PER QUINDECIM PRIORA
ECCLESIiE SiECULA ET AMPUUS,
JUXTA EOITI0NE8 ACCURATIS8IMA8, INTBR 8B CUMQUE NONNULLIS CODIGIBUS MANU8CRIPTI8 COLLATAS, PBRQUAM
DILIGENTER CASTIGATA; OISSBRTATI0NIBU8, COMMBNTARIIS, VARIISQUE LECTI0NIBU8 CONTINENTER ILLUSTRATA ;
OMNIBUS OPERIBUS POST AMPLISSIMA8 EDITI0NE8 QUiB TRIBUS N0VISSIMI8 SiGCULIS DEBENTUR ABSOLUTAS
DETECTIS AUCTA; INDICIBUS PARTICULARIBUS ANALTTICIS,SINGUL0S 6IVE T0M08 SIVE AUCTORES ALICUJU8
MOMENTI 8UB8BQUENTIBUS, DONATA ; CAPITULIS INTRA IPSUM TEXTUM RITE DISPOSITIS, NECNON ET
TITULIS SINGULARUM PAGINARUM MAROINEM SUPERIOREM DISTINGUENTIBUS SUBJECTAMQUE MATE-
RIAM 8IGNIFICANTIBU8, ADORNATA ; 0PERIBU8 CUM DUBIIS, TUM AP0CRTPUI8, ALIQUA VERO
AUCTORITATE IN OROINB AD TRADITIONEM KCULESIA8TICAM POLLENTIBUS, AMPLIFIGATA;
DUCENTI8 ET AMPLIUS LOCUPLBTATA INDICIDUS; AUCTORUM SICUT ET OPERUM, ALPHABETICIS, CHRONOLOOICIS«
6TATISTICIS, STNTHETICIS, ANALTTICIS, ANALOGICIS, IN QUODQUE RELIGIONIS PUNCTUM, DOOMATICUM, MORALE,
LITURGICUM, CANONICUM, DISCIPLINARB HI8T0RICUM, ET CUNCTA ALIA 8INE ULLA EXCEPTIONE ; 8ED PRiE-
8ERTIM DUOBUS INDICIBUS IMMENSIS BT GENERALIBU8, ALTERO 6CILICET KERUM, QUO CONSULTO,
QUIDQUID NON 80LUM TALIS TALISVE PATER, VERUM ETIAM UNUSQUISQUE PATRUM, NB UNO QUIDEM
OMISSO, IN QUODLIBET TIIEMA SCRIP8BRIT, UNO INTUITU CONSPICIATUR; ALTERO SCHIPTUHiE
SACRiE, EZ QUO LECTORI COMPERIRB SIT OBVIUM QUINAM PATRES ET IN QUIBUS OPERUM
8U0RUM L0CI8 8INGUL08 SINGULORUM UBRORUM 8. SCRIPTURiB VERSUS, A PRIMO
GBNB8B08 USQUB AD NOVISSIMUM APOCALTPSIS, COMMENTATI 8INT.
EDITIO ACCURATISSIMA, GiBTERISQUB OMNIBUS FACILE ANTEPONENDA, 81 PERPENDANTUR CHARAGTERUM NIT1DITA8
CUART^ QUALITAB, INTEQRITAS TEXTUS, PERPECTIO GORRECTIONIS, OPEHUM RECUSORUM TUM VARIETA8, TUM
NUMERUS, FORMA VOLUMINUM PERQUAM COMMODA 8IBIQUB IN TOTO PATROLOGIiB DECURSU CONSTANTEH
8IMILIS, PRETII EZIGUITAS, PR4ESERTIMQUB ISTA GOLLECTIO, UNA, METHODICA ET CHRONOLOGICA
8EXCENT0RUM PRAGMBNTORUM OPUSCULORUMQUB HACTENU8 HIC ILLIC 8PARS0RUM, PRIMUM AUTEM
IN N08TRA BIBLIOTHEGA, EZ 0PERIBU8 ET M88. AD OMNES iBTATBS, LOCOS, LINGUAS FORMASQUE
PERTINENTIBUB COADUNATORUM.
SERIES LATINA,
IN QUA PRODEUNT PATRES, DOCTORES, SCRIPTORESQUE ECCLESIiG LATIN/C
A TERTULLIANO AD INNOCENTIUM III.
ACCURAxNTE J.-P. MIGNE,
BiUiotheeae Cieri BBtverMe,
SITB CURSUDM COMPLBTORUM IN SIN6UL0S SGlENTLfi ECCLESIASTiaS RAMOS EniTORE
PATROLOGI^ LATINiE TOMUS CLXII.
S. IVO CARNOT. EPISC. PETRUS CHRYSOLANUS MEDIOL, ARCHIEP. RICHARDUS CARD LAMBERTUS ATREBAT., GALO PARIS., GODEFRIDUS AMBIAN., EPISCOPI. ANSELMUS SCHOLAST. ET CAN. LAUDUN. B. ROBERTUS DE ARRRISSELLO. SEHERUS CALMOSIAC. ABB. JOA.NNES MON. S. AUDOENI JGANNES MOX. BH;SUiBlN'..FltANCISCUS CA.ME.VUS. REIUBALDUS PR«POS. S. JOANN. LEOC. ' • ' *
>
PARISIIS
APUD GARNIER FRATRES, EDITORES ET J.-P. MIGNE SUCGESSORES,
IN VI A DICTA: AVENUB DU MAINB, 18», OUM CHAVSStB DU MAINE, IST.
1889
• •
• •
• •
•• • •
• •(
• • • •
•_• •_ •
•__•- • ••••
•_ •
SiGGULUM XII
SANCTI IVONIS
CARNOTENSIS EPISCOPI
OPERA OMNIA
ACCEDUNT
PETRI CHRYSOLANI, MEDIOLANENSIS ARCHIEPISCOPI, RICHARDI CARDINALIS, LAMBERTI
ATR1£BATENSIS, 6AL0NIS PARISIENSIS, GODEFRIDI AMBIANENSIS, EPISCOPORUM;
ANSELMI SCHOLASTICI ET CANONia LAUDUNENSIS, B. ROBERTI DE ARBRIS-
SELLO, SEHERI, CALMOSIACENSIS ABBATIS, JOANNIS MONACHI. S. AU
DOENI, JOANNIS MONACHI BESUENSIS. FRANCISCI CAMENI,
REIMBALDI PRiEPOSITI S. JOANNIS LEODIENSIS
OPUSCULA, DIPLOMATA, EPISTOLiE ACCURANTE J.-P. MIGNE
Dibllotheefe Cleri miivere»
SIVE
CURSUUM COMPLETORUM IN SINGULOS SCIENTIiG ECCLESIASTICAi: RAMOS EDITORE
S. IVONIS TOMUS SECUNDUS, (LGTERORUM UNICUS
« t *
« ■ % .
• • . . • «
« >
» •
PARISIIS
APUD GARNIER FRATRES, EDITORES ET J.-P. MIGNE SUCCESSORES, IN TIA DICTA : AYENVE DV MAINE, 489, OLUf CHAVSStE DV MAINE, ig7
1889
ELENCHUS
AUCTORUM ET OPERUM QUi IN HOC TOMO CXLii CONTiNENTUR
Epfstolie Col. 11
Addenda ad Ivonis epistolas. 287
Serniones. 505
Dubia. — Sermones sex ad populuin. — Micrologus. — Chronicon. 611
LAMBERTUS ATREBATENSIS EPISCOPUS.
Gesta quibus Atrebatcnsium civitas, excusso Cameracensium jugo, in antiquam
reformatur digitanlem. ^. 627
Epistolae. 647
Privilegia. 701
FRANCISCUS CAMENUS.
Hymnus in S. Nicolaum peregrinum. 721
GALO PARISIENSIS EPISCOPUS
Eplstola ad LamberUim Atrebatensem. 721
Diploma pro monachis Fossatensibus. 725
GODEFRIDUS AMBIANENSIS EPISCOPUS.
EpistoliP et diplomata. 735
Charta comniunia^ Ambianensis. 747
REIMBALDUS PRiEPOSITUS S. JOANNIS LEODIENSIS Epistol(e. 751
JOANNES MONACHUS BESUENSIS.
Ghronicon Besuenso. 861
PETRUS CHRYSOLANUS MEDIOLANENSIS ARCHIEPISCOPUS.
Omtio de Spirilu sancto. 1007
B. ROBERTUS DE ARBRISSELLO.
Regul» sanctimonialium Fontis-Ebraldi. 1079
Prsecepta recte vivendi . 1082
Diplomata. 1085
SEHERUS ABBAS CALMOSUCENSIS.
De primordiis Calmosiacensis monasterii. 1119
JOANNES MONACHUS S. AUDOENI. Sermones quatuor. 1153
ANSELMUS SCHOLASTICUS ET CANONICUS LALDUNENSIS.
Enarrationes in cantica 1187
— in Mattha?uni\\ •••/•*: 1*1
— in Apocalyp^in*.*' • •••:..
• . . .• • •<
:••!
.•
1237 1499 1587
Epistola ad H. abbatem S. Laurentii Leodiensis.
..: 0 \ ) .••fcioCiftDe^TAeBl.VALlS.-: Epistolie et diplomata. ' ••*•••.• : .•:.•••::-/:*.• iWl
DIVI IVOI^ilS
CARTONENSIS EPISCOPI
OPKRUM PARS \LTER\
EPISTOLiE
GQin Dotis doctissimoruin virorom Jareti canonici Lingonensis, et Souchcti canonici
Garnoteiisis
SERMONES
Quibus additi ex mss. Bibiiothecae Regix et Petavianx :
ET
BREVE CHRONICON DE ItEGIBlJS FR^NGORDN
NOMINA. EORUM
AD QUOS SGHlPTifi EPlSTOLiE IVONIS.
Adela comitissa. CarooteDsis, epistolffi, 5, 91, 101, 116,
121, 119, 187. Adela palatina comiti89a, 136. AlbertuA Genonranensis Ecclesiee electu^, 277. Au6elmu0 Cautuaridcen.4iA archiHpidcopuM, 39. Anselns Belvacenpi-» episcopus, 2^1. AuiloenuB Ebroicensis episcopus de^ignatus, 223, 242.
B
BeWacensis EcclefiaB fralres. epi?t. 17, 32, 98, 137, 263. lieuedictus cardiualis presbyter et HomauflB Ecclesise
vicariuB, 87. Bernardu« Majoris Monast#»rii 8bba«, 4, 73. BerneriuB abbas BouoBvuleuBis mouaaterii, 226, 269. Bruuo prime sedis Belgicorum epidcopud, 2l4.
C
Carnolenses clerici el laici, 20. Clarebaldus Silvanpctensi* episcopup, epistola 268. (>)lumbenffeB monachi. 192.
C«>DO Prffiue^liuui episcopus et apostolicse sedis legalus, 266, 267, 273, 2^5.
D Daimbertn^ Senonensiura archippiscopus, «pist. 76, 0«, ill, lt3, 115, 119, 124, 125, 126, 132, 134, l39, 146, 168, 170, 171, 182, 200, 225, 237. OMmbertuff patriarcha HierosolymitauTis, 93. Oaimbertus Senonensis Ecclesiae metropolitann!>, 115. D^ileiitis monasterji monachi, 78. Doleo^is clerus, 178. DnneDsis monajtterii S. Aviti virgines, 10.
E Ecclesis flUi, 172. Eduensis clerici, 222. Episcopi Remensis dioecesis, 83. Eado vel Reado NormanDiffi dapifer, 27.
F
FdIco BelvaeeDsiaiD episcopns, epist. 30, 31. Pulco Paiitientit episcopDS, 112.
f^ F. Cenomanensis ecclesiaB prsBcentor, 232.
G
Galteriu», sive Walterius, Belvacensis Ecclesls biblio-
thecarius, epist. 123. Galterius Meldensis episcopus, 70. Galterius Slirpensis ecclesiffi prflepositus, 69. Gaudefridus episcopus AmbianeDsis, 268. Gdufridus anachorita, 240.
Gaufridus Belfacensis cpiscopus, epist. 177, 193, 212. Ganfridus Cenomnnensi? decanus, 52. GRufridus comes Viudociuensis, 129. Guufridus sive GHufredus. Viudocinensis nioDasterii ab-
bas, 41, 57, 82, 163, 195. Gaufridus monacbus, 208. Gaufridus soliludinis cultor, 164, 208. Gerardus, 6.
GilbertuB Ebroicensium e|iiscopu8, 153. GirbertuB Parisiensis archidiaconus, 249. Gislebertus, 198, nepos Turonensis archiepiscopi, 199. Gimcelinus Wiatonen^ium episcopns, 38. Gualo ParisieDsis episcopus, 169, 218, 243. B Gualo presbyter, 99.
Guido seu Wido regis dapifer, 23, 47.
Gnido abbas MolipmenMs monasterii, 224.
Gulielmus abtas Majoris Monasterii, 197, 234.
Gulicimus Aoglorum rex, 71.
Gulielmus CHtalaunensis episcopus, 268.
Gulie mus miles, 205.
Gulielmub fpiscopus Parisieugis, 79.
Gulielmns Rothomngensium archiepiscopus, 149.
Guntherius sive Guntherus, yel Gonherius presbyter,
11, 140, 228. G. abbas mouasterii S. Guandregisili, 72.
H
Haimericus abbas AquicineDsis, epist. 287. HenricuB abbas ADgeliacensis monasterii, 233. Heuricus Antflorum rex, 106, 118, 2b1. Hildebertus CeoomaneDsis episcopus, 74, 148, i67| 206 220, 230.
Patrol. CLXil
»i1*
11
D. IVONIS CARWOTENSIS KPISCOPI
i2
Hdetlini Genomanetish eplscoptif , 81.
Hago archiepiscopos LugdaaeDsis, 24. Qui etiam aposto- lic» sedis Ticarias, 54. Leffatus, 55, 59, 60. RomaDffi Ecclesi» legatas, 6l, 66. Episcopas primeB sedis, 66, 68, 158.
Hugo ClaDiaceDsis moDasteni abbas, 191.
Hugo EcclesiflB AareliaaeDsis decaaus, 194.
Hugo TreceDsium comes, 209, 245.
Hugo SuessioDum episcopus, 42.
Hugo Bt)lTaceDsi8 Ecclesiffi decaDus^ et cseteri fratres,
77. Humbaldus ADtis^iodoreosis episcopus, 166, 241.
H. Saessiooeosis Ecclesise diacoaus, 96.
J Joannes prime sedis LugduBensis arcbiepiscopus, epist.
236. Joaones AnreliaDensium electus, 64. Episcopus, 75, 400,
114, 162, 213, 221, 247. ^ , . ,
JoauDes cardioalis presbyter, et RumaDse Ecclesifle lega-
tus, 84. Vicarius, 87. Joannes TarvaneDsis episcopus, 97.
L Lambertus Atrebatensis episcopus, epist. 33, 97. Laarentius monasterii Charitatis mouacbus, 186. Leodegarius archiepiscopus Bituriceasis, 180. Lesiardus yel Lisiardus episcopus SucssioDum, 203, 229,
846, 279, 280. Leudo presbyter, 63. LudoTicus rex Fraocorum, 127, 196, 202, 239, 253, 26i,
265. L. Suessionensis EeclesioB prffipositus, 96.
M
Manasses Meldiensium episcopus, epist. 251. Manasses Remorum archiepiscopus, 85, 102, 145. Manegaldus, 40.
Matildis Anglorum regiua, 107, 142, 174. Matildis BleseDsis Ticecomitissa, 130. MellentiDi clerici, 45.
0 Odo arcbldiaconns, epist. 155. Odo presbyter, 128. Olricus, 156.
0 abbas majoris monasterii, 889. 0. Gemmeticensis, vel Gemetensis monasterii abbas, 160.
P
Pascbalis ponUfez summus, epist.Sl, 88, 89, 92, 94, 95, 103, 104, 105, 108, 109, 110, 117, 185, 144, 147, 159, 173, 175, 176, 190. 204, 210, 219, 227, 238, 2i4, 250, 854, 858, 271, 274, 276.
Petrus doctor. 96.
Petrus Picta^iensis episcopns, 36.
Philippus comes Trecassious, 79.
Philippas Francorum rez, 9, 15, 82, 28, 56.
Philippus TreceDsium episcopus, 257.
Pontius Cluoiacensium abbas, 231, 268.
QuiDtiDi (8.) fratres, epist. 17, 32.
R
Radulfiift abbas moDasterii SaDcti Fusciaui, 255.
Radulfus de Balgeuciaco, 248.
Raduifus Remenaium archiepiscopns epistolse, 188, 211,
252, 259. Radulfus RemeDsis EcclesisE) praepositus, 161. Radulfus Turonum archiepiscopus, 235. Rainaldus, 256.
Raioaldus Remorum archiepiscopus, 13. RegiDaldus Aode^aveDsis episcopus, 272. Remensis dicpcesiB episcopi, 8'j. Reudo, vel Endo NorlbmaDDise dapifer, 27. Ricardus vcl Richardus AlbaoeDsis episcopus, et saucta;
sedis vicarius seu legatus, 133, 141,181, 216, 217. Ricberius archiepiscopus SeuoDeDsif, 8, 35, 50. Robertus, 34, 37.
Robertus comes Pootivensis, 120. Robertus LincholieDsis Ecclesiae episcopus, 278. n Robertus MelleDtious comes, 143, 154. Rogerius cardiaalis, 18. Rogerius presbyter, 29. RosceiiDus, 7.
S
SaDctio presbyter, epist. 51. Episcopus, 62. AurelisDen-
sis, 53. Samso WigornieDsis epi?copus, 165, 207. StephaDus archidiacoaus, 138. StepbaDus comes, 178. Stephanus palatious comes, 49, 86. StephaDus regis caDcellarius, 260. SnessioDeDsis coDgregatio B. Stephaoi, 58. SuessioDeasis EcclesisB clerus, 96.
T
Thomas EboraceDsis archiepiscopus, epistola, 215. Turgcdus AbriDceDsium episcopus, 270.
U
ft Urbauus poDtifez maximus, epist. 3, 12, 25, 43, 45, 48, ti 65, 67, 289.
W
Walo Belvaceosis episcopus, 268. Wailerius, seu Galterius Meideasis episcopus, 16. Walterius abbas FoesateDsis moaasterii, 26. Walterius sive Galtcrius Beivacensis Ecclesiae bibliotbe-
carius, 184. Wido, seu Guido, regis dapifer, 23, 47. Wilelmus, vel Guillelmus FiscaneDsis moDasterii abbas,
19, 80. Wilelmus Parisieosis archidiacoDus, 183, 185. Wilelmus RothomageQsium archiepiscopus, 185. WigriDus AureliaDeusis archidiacouus, 194. WigriDus Pari8ii'Dsi8 archidiacouus, 122, 131, 138.
Ncmina aliorum QUOHUM EPISTOLjE tnsertas et vel ad/unctae sunt Jvoniants.
BemarduB ClaroBval. 0 abbati Majoris Mooasterii, pag. JoaoDes LugduDcusis archiepisc. Daimbcrto SeuoocDs
123. archiepisc. epist. 237, i»a«. 102.
Daimbertasarchiepisc. Scdod. Joanoi Lugd. archiepisc , Urbauus papa clero et populo Caruotens. cpist. i, pag. 1.
epist. 236, pag. 100. Idem Richerio Seoou. archiep. epist. 2, pag. 1.
Hogo Pontiniacensis 0. abbati Majoris-Monasterii, pag. IJem Ivoui, ]>ag. 2. 183.
D. IVONIS KPISTOLiE
f EPISTOLA PRIMA Urbanus [II] episcopus, servus servomm Dei, dilectis
in Christo filiis, clero ac populo Carnotensi salutem
el apostoiicam benedictionem,
Nos quidem tum pro beal» Mari® semper virginis devotioDe ac reverentiai etc. Exst4it inter epiUolas Urbani II, Patrologiae tom, CLl.
|. EPIST0L\ II.
Urbanus episcopuSf servus servorum Dei, Richerio Senonensi archiepiscopo, salutem et apostolicam benedictionem,
Quantas pro Gaufrido quondam episcopo, etc. Vide ubi supra.
13
EPISTOLiE. — BPIST. IV.
14
1t Oratto Drbani papm ad fvonem consecratum
epUcopum,
Quoniam,ut crediTC09,divino t9 Duta vocante,cle- rtis et populus Carnotensis eccleeiaQ (a) unanimiter elegerunt rectorem, et ad nos usque perducentes petierunt consecrari episcopum, et ideo Deo an- nuente per raanus nostne impositionem episcopus consecratus es, amodo, frater charissime, scias te maiimom pondus suscepisso laboris,qnod est sar- cina regiminis animarum, et commodis deservire multorum, omniumque fleri minimum atque mini- strum, et pro credito tibi talento ia die divini exa- minis rationem redditurum. Nam si Salvator nosler dixit : Non veni minislrari, sed ministrare [Marc x; Maiih, xx), et animam suam posuit pro ovibus suis,
A fratrum [Belvacensium adep, 17] pia sooietas chari- tate plena plus omnibus divitiis mihl applaudebat, cum sic mihi latenti, nec tale quid suspioanti Ec- clesia Carnotensis pontificatus professionis pondus obtrusit (epist. 8); nec sane ejus voluntati aliqua ratione victus cederem, nisi id vos velle atque prae* cppisse (epist. 12), cui non obedire nefas est, pro- testaretur. Episcopum Belvacensem {c) sanctitati ve- etraB commendo, cujus simplicitas hoc habet landa- bile, qood nec perversa agentibus placere, nec recte sapienfibusdisplicere potest; novitenim prudentia vestra eum in quibusdam accuaatum, non tam zelo justitiae quam virtutis aBmulatione. 8ed mihi non videlur ralionabiliter posse fieri, ut a minori per- sona debeat retractari quod sub Vestri Judicii exa-
quanto magis nosdesidiosi servi summi Patrisfami- •* mine finem sortiri.'meruit. Sed ad me revertar,quem lias debemus maximo sudore incumbere, oves Do- pastoralis curae vincula premunt; qui etiam, quod
minicas, nobis a summo pastore consignatas, ad ovilo Dominicum sufTragante divina gratia absque morbo vel macula [el mancha] perducere? Exhor- tamur itaque dileclionem tuam, ut fidem quam in exordio tuae consecrationis breviter lucideque di- gessimu9,i]libatam et invio!abilem custodias; quia fides est fundamentum omnium virtutum. Scimua autem quod ab infantia sacris es litteris eruditus, ct canonum institutis edoctus, attamen breviler ad te noster dirigendus est sermo. Nullus te favor ex- tollat, nulla adversitas atterat, id est nec [a/. ut nec ; al, non in] in prosperis cor tuum clevetur, nec in adversis aliquo dejiciatur, sed omnia et in omnibus caote et com discretione agere te volumus, utabs
nondum erratibus meis adhibui, cogor deberecor- rectionem alienis erroribus; cujus vita, licet olim in conspcctu summi Judicis calumniosa haberetur nunc maxime tamen vicinior est accusationi sus quam excusationi alienas. Yale.
EPISTOLA IV.
Ivo, Dei gratia^ humili$ Camotensium episcopus^ di- lectissimo abbaii Majoris Monasterii Bernardo, et qui secum [al. qui tecum]sunt fratribus^ in Domino salutem,
Quoniam summus Pastor pastoris nomenhabere nos voluit, et officium pastorale exercere praeoepit, errabundisetlanguidisovibuscongroammedicinam providere nos convenit, ut nec importuna instantia
que reprehensione ab omnibus vivere comproberis. ^ aliquam prflefocemus, nec blandiente nobis desidia'
Sancta Trinitas fraternitatem tuam sua protectione incolumem ou8todiat,ot dom [cumj tali moderamino in Domino nostro onus quod suscepisti peregeris, in die aeterns retributionis eo dioente aodire me- rearis : Eugef serve bone et fidelis, quia super pauca fuisti hdelis, supra multa te constUuam, intra in gau^ dium Domini tui (Luc. xix ; Matth. xxv.
EPISTOLA III [b).
Urbano summo pontifici patri et domino suo Ivo
Carnotensis.
Si animo meo morem gerere vellem, si denique
sic esset tolerabile ut non etiam pcenale judicaretur
successorem Petri in arce summi pontificatus posi-
tum lacessere, jam quidem in vos odiorum castra
nostra negligenter aliquam perire permittamos : ne
otiuro nostrum negotiis saecularibus praeponamuSy
quomious parturienti Bcclesise debitom ministeriom
persolvamus. Licet enim in amplexos speciosae Ra-
chel intendat labor miiitiae nostrae, spe tamen prolis
numerosioris, amplexus Liae nobis est tolerandus
{Gen. xxx): quia,cum illa plus videat, ista plus fru-
ctifioat : et cum illi visio sua sit jucundis8ima,h^jo8
actio multis est necessaria : et, ut evidentios dioam,
cum in illa pene sola sit dilectio Dei, in hac mani-
fesLa est etiam dilectio proximi. Cujus dilectiodis
sequacibus suis insinuandae formam protolit Me-
diator Dei et hominom,qui non solum pro nobisde
scoreto suo ad publicum nostrum prodiit, sed etiam
movere, maledictis persequi non cessarem. Credo D carnem assumptam flagellis, colaphis, sputis, ac
enim, propter quod loquor^ me opera vestra de tran- quillitatis littore abstractum in altitudinem maris inopinato casu devenisse, et temporalium occupa- tfonum quasi procellosis fluctibus jactandum pro- spicioy ubi, dom multorum utiiitatibus providere eompelior, tam meae quam ipsorum saluti posse sofQcere despero. Elegeram abjectus esse in domo Dei, otpote coi non generis nobiiitas, non scientiae digaitas eloqoentiae aoimos dabat, et paocorum,
(1
[a) GiTitas illios.
|M Hm apittoU a Joreto primom edita, reperta 68t 10 ▼•tQstis BChedia Ant. Loeselli Jor.
demom morli crucis addixit. Quid hoc facto summuB Pastor nobia insinuat, nisi ut nos dicti pastores oves erronoas ad custodiam nostram pertinentes, per devia quaeque et aspera fugientes, indeficienti charitate consectemur, ut ad gregem reportentor : licet in sequendo vepribus consciendamur (tn/'. ep. 272), crobris spinarum aculeis cruentemur? Quod quia prudentiam vestram latere non ignoro, nescio utrum patientiam vestram vei negligentiam,quaa-
(c) Videtur intelligere de Fulcone, argomento eorom qoae notavi ad epist. 30 ez Anselmo Can« taariensi archiepiacopo.
D. IVONIS CARNOTRNSIR EPISCOPT
15
tum fas est ex charitatis aflfectu, roprehendo, quod A contra instituta majorum quo&dam fratres semcl a nobis ad cuslodiam animapum dimissoB apud V08 detinetis, in quibus nostram et illorum fa- mam l©di permittiti8,et morbisovium iUis com- miflsarum nuiiam medicinoe curam praeparatis. Undc, ut interim de caeteris eileam, rogando mo- neo, monendo rogo fratcrnitatem vcBtram ut, omni occasione remola usque ad precsens caput jcjunii, tranBmittatis mihi domnum Gauterium, quondam monasterii Bonaivallis al»batem, quatenus uudita 3 ab eo suae discessionis causa, solutio ejus si probanda est, a nobis approbetur; vel si appro- banda non est^.consilio el auxilio cooperatorum nostrorura in olficio et loco suo plenissime refor- metur. Vale..
EPISTOLA V.
Ivo, Dei gratia Camotensium humilis episcopui^
Adeue nobili comitissas : recta in Christo sapere,
Regius in excellentia vestra sanguis ex utraque linea descendens, nobilitatem generis in oculis om- nium [al, oculis hominum] manifeste commendat. Sed hanc apud rcligiosas mentes morum probitas et larga ad erogandum manus,quantum didici, vehe- menter exsuperat. Unde miror qua ratione consobri- nam vestram, Adalaidem [al, Adalidcm] sicut vos ipsamamaredicatis.cujusadulterinoscumGulielmo
[o/. Vuilelmo]complexusve1 defendere,vel protelare tanto studio laboratis, nec saluti veslrae vel illorum satis commode providetis, neque quantum pcricu- 1
16
EPFSTOLA VI.
Ivn, Dei grutiat quamvis indignus Carnotensium epi- scopus^ Gerardo [al. Girardo; uI. GeraldoJ diUcio sibi in Christo, salutem.
Apices tusB charitatis in rae nuntios per praDsen-
tium latorem nuper accepi, quibus qnae mihi pax
apud viciniis, quae gratia apud principes diligeDtcr
iiiquisisti. Instrumontuni ctiam nivci candoris ad
ordinandos capillos in iJipsum charitatis signum
tranemisisti. Quod cum mihi placeat in suo ge-
nero quantum hujusmodi placere debent propter
extcriorem pulchritudinem , vehcmcntius tamen
placel proplcr pulchri sucramcnti interiorem cei-
situdinem. Nam cum in cnpillis inordi'»ati morcs,
vcl inordinaii pupuli quadam comparatione pos-
sint intelligi, credo prudentiam tuam munusculo
B hoc quasi quodam monitorio vigilantiam meam
excitare, ut studeam inordinalos populorum mo-
res diversis cxhortationum modis componere,
atque habito discretionis moderamine ad debi-
tum ordinem revocare, Quid vero ipso instrumenti
decorc, quod longa lima et longa politura ad
hunc candorem perductum est, significare vide-
ris, nisi ut castigem corpus meum et in servitu-
tein redigam, ne forte, cum aliis praedicaverim,
ipae rcprobus fiam? (l Cor. ix,) Rogo ilaque te
per ipsB charitatis viticcra, quae visitare me di-
gnata est quo modo voluit aut valuit fraternitas
tu 1, ut, qucmadmodum [al. ut quomodo] prajdictis
bencvolenlios siguis cogis uos habere memoriam
tui frequentem, sic in urutionibus tuis habeas
um, vel quanta intamia mihi super hoc immineat p frequentem menioriam nostri. Vestrfle cnim oratio-
. ^ t ' rv\ rm\nAltta av\t r%n n nt n ' ^' ^ t t * XT 1
aliquatenus praecavetis.Quomodo enim gladius spi- ritus in ore meo positus ferirc audebit longe positos simili contagione pollutos, qui tangere non audebit vel dissimulabit juxtase positos; nonnedicturisunt mihi illud evangolicum : Bjice[\ti \,c.eice] primum Irabem de oculo tuo, ut postca videas festucam in no- stro (Matth. vii). Hanc porro me habere tolerantiam terribiliter Apostolus vetat, de hujusmodi scelerum patratoribus, dicens : Qouniam qui taiia agunt, digni gunt morte, nec solum qui faciunt, sed etiam qui con- Untiunt facienlibus {Rom. i). Consentientes autem B. Ambrosius dissimulantes vocat, vel defendcuLi r. Qua de re obnixe peto, ut non indignctnr advcr- Bum me vestra Bublimitas, quoniam testis mihi est Ille, cui nuda cst abyssus humanaj conscion-
nes quanto quiotiores, tanto saniore?. Nostrae vero et si non sauciae, tamen propter instantes neccs- situdin^s (a), et saBcularium ncgotiorum tumultus, SflBpe suut perturbatcfi. Perlurbationis vero meae causas et si non nosti per expericnliam, nosli ta- men per scientiam. Nam qui in modico flumine ad regendam modicam navem prius nulla ratione praevalebam, quomodo nunc quasi de portu tran- quillitalis «duetus fit in altitudinem maris dcdu- ctus, ad rogcndam tum ponderosam tamque nau- tragosam navem sufficiam ? Quod si meruissem pra*centiam tuam, sicut Lugduni te rogavcram, per pni.-lentiGm consilii lui, et pcr graLiam quam habes in oculis civium noftrorum, multn perfo- cisset divina C!emontia, qua? attingerc nondum
ti», me hoc non arripuisse causa rualcvolentia; *^ audet imbecillitas nica. Ilaque pulsando in«to,
... j _i _ _i^-._«, -.» »_...._.«. j...,i:i:_ :_ i-»_,j_ _..i ..A. "1 ....
men vel alienae, sed solo rigore et amore just.il iff?, io tantum ut, si aliter fieri non possit, malim ho- minum incurrcrc nialcvolcntiam quam lcgeni Oei mei derelinqucre. Quadam tamen conditione con- descendam petitioni vestrae, si uterque juraverit quod ante Gnitam causam a carnali conjunctione se immunes custodiant; ulioquiu satagendum est mihi, ut mortuum jam quatriduanum longe la- tcque fetentem (Joan. xi) crcbra admonitione de iuftfrno inferiori valeam evocare (Psat. lxxxv). Valete.
(a) AL necessitates. Hac de re conqueritur, epist. 19.
inslando pnlso, ut, qua?sita opportnnitato, nos Ukc visitationis consolatione laBlitices, quod et 8a- iuii muUoruiii pioucril, el proposito luai sancu- tatis non oberit. Prospora autem nostra et ad- versa de quibus qua^sistl, sic modificat medicinalis Dei sapientia ut nec frangi permittat adversitale, neque extolli prosperitate, quatenus dicerc po?si- mun cum Apostolo : Fidelis Deus, qui ncn pei-mHiit nos tentari supra id quod possumus sustinere [1 Cor. x\ Pauci tamen calcaneum meum observant, sed, Deo miserante, plures sunt, qui matutini exitus
17
Et>iSTOLi£. — EPIST. VIII.
18
et vespers Istincari desiderani (PsaL xlv). Paeda- A gogiis [a) ilie ab orficio pabtoris et aouiine procul pujsusjam doq habet unde lac ct laDas ovium per- ditarumdiripiat,prsterquam quod in Northinanoia prdeposituram quamdam Ecciesiae noslr», auziiio iosulsi comitis terrsB illius sibi usurpat etdevastat. Vale.
EPISTOLA VII. Ivo, Dei graiia Camoienaium humilis episcopus, itoscGLiNO non plus sapere quam oportet sapere,sed Siipere ad sobrietatem.
bi essesovis centesima in descrto perdita, sed gregi jam reddita (Luc.xw ; Maith. xviii),8icut exar- serat in tezelus meus quandiu te inteiiexi aversum et adversum,sic reqiiiesceret in te epiritus meus, si te cognoscerem ad doctrinam sanam conversum et n reversum.Sed quia scio te post concilium Suessio- Qense in auribus quorumdam quos mecum bene nosti, pristinam sententiam tuam clandestinisdis- putationibus studiosissime 4 defeadisse, et eam- dem quam abjuravera8,etalias non minus insanas persuadere voiuisse,nonpote8tintrarein cormeum quod adbu3 (Idem tuam correxeris, quod mores in melius commutaveris. Si ergo ex hac occasionc te afflixit.et rebus tuis nudavit quorumdam violento- rum rapax avaritia, non hoc ex se fecit injusta eo- rum violentia, sed justa et correctioni [correptiouij tus consulens Dei sapientia, faciens etiam perma- los, quamvis nescientes, bona sua, cujus vestem sciadere conabaris rationibus humanis armata^sed Uuien infecunda facundia (epist. 207). Cum vero muUis exemplis etbici tractatoris veram constet C esse senteDtiam : Quo semelesi imbutarecens servabit odorem Testa diu,
HoRATius, iib. I, epist, 3. non tamen propter me timerem vel horrereraprffi- sentiam tuam, de te sperans meliora et saluti vici- niora. Sed quidam cives nostri ad cogno?cendam vitam alienam curiosi, quamvis ad corrigendam Bwim desidiosi, te quidem odibilem, me vero pro- pter te suspectum haberent ;et, audito uominetuo et pristina conversatione tua, more suo subito ad Japides convoIurent,etIapidumaggereobrutumprs- focarent(a].InterimigiturconsuIo tibi utassumpta patientia beati Job, quamvis longe impar, cum eo tamen dicas : iSustinebo iram Dei,quoniammerui, q donec justiflcetcauBam meam {Job vi). » Testificor enim tibi, ei conversus ingemueri8,et in simplici- tate Odei degere volens, a vanitate carnalis sensus toi detumueris, non deerunt tibi ubera divinaecon- solationiH [sic vetl, codd. ; antea, verba div. cons.], et mater Ecclesiaquffi devium exasperavit paterna 8everit8te,correctum assumet mutcrnapietate. He- stat igitur ot palinodiam scribas, et recantatis op-
(a) Paedogo^i nomenindeteriorem seoBum accipit ut cpist.98,etiDteIIigitur6aufridu8 de quoepist. 1.
(b) Ideni locusyepist. 34, et 108 et 240, ez S. Au- guft.| lib. 10, GoniesB.
probriis vestem Domini tui„ quam publice sciode- bas,pubiice rcsarcias,quateiiussicut multis exem- plumerroris tuisii, sic de caslero fias exemplum corrcctionis [correptionisj (c). Slc enim bono odoro pra3cedente,et pristinum fetorem consumente, et a nobis et ab aliis diligi etcolligi,et beneliciis poteris ampliari.
EPISTOLA VIII. HicHERio, Dei gralia^ Senoneusi archiepiscopo^ Ivo per eamdem gratiam Peiri (d) manibus Ecclesix Camoiensi consecraius ei delegaius episcopus^ a Homanae Ecclesise- pace non discedere^ et si quid aliier sapuii, valde velociter [celeriter] resipiscere. Litleras contumeliosas et amaritudinisplenassi- gillo vestro signalas.et nomine [vestrcv. c.] tilula- tas, a quibusdam clericis nuper accepi ; in quibus primo depressioncm [unus v. c. reprehensionem] meam et falsascriminum ubjectiones in me factas, postremo sedis apostoiic«e majestatem nun leviter IfiBsam mecum vehementer indolui. Cum enim iit paci*m haberetis, et in filium susciperetis aposto- lica auctoritate (epist. 2) fuissetis [fuiBses, Bar.] commonitu8,nec ut fratremsalutastis mein litteris illis, ncc utcoepiscopum, qui nullum vobis coepi- scopi adjutorium,vel Glii denegavi [abnegavit, Bar,] obsequium. Cur igitur alienigenam ad judicium vo- catis,cur obedientiaB vinculis astringitis, quem ncc 8uffraganeum,nec collegam esse cogno8citi8?Huio injuriffi me® graviorem 8uperadditis,quod demem- bratorem metropolitanae sedis non apte satis appei- latis.Nam cum ramusaridus, qui in radice arboris matris nunquam coaIuit,nec in se virens fructum fe- cit, magni cultoris manu excisus esset (e) ; eadcm manus qu!B ramum prflemortuumexcidit.menon a1 demembrationem,8ed ad supplendum locum indc- mortui [demortui], eidem arbori, quantum in se erat, inscruit, quia [quae, Bar.] hoc et cum aliqiia spe fructus et sine vulnere matrisarboris posse ficri existimavit [v. c. aestimavit]. Cui ergo sine vestra contradictione licuit quod nocebat excidere, quaa ratio impedit ut ei non liceatquod profuturum epe- rabat inserere ? Dicitis etiam [enim.v.c.] in litteris illis me sedem invasisse Gaufridi coepiscopi vestri, in quo manifestecontra sedem apostolicam caput erigitis, dum quod illa aediflcat, vo8, quantum in vobis e8t,destruitis, etquod illa destruxit vosicdi- ficare contenditis ^cujusjudiciisetcoDstitutionibus obviarOjplane est haercticjB pravilatis notam inciir- rere, cum Scriptura dicat : « Haereticum esse con- stat, qui Romanae Ecclesiae non concordat. » (cati. Noliie, dw/.ll.) Praeterea [deest in Bar.l famasve- strae non bene consulitis, qui caprum emissarium, cujus adulteria,fornicationo8,perjuria, proditionca, per omnem ferme Latinam Ecclesiam publicatae su n t, qui pro hiset aliissimilibus asede apostolicadam-
(^)Simili8 locus, epist. 141. (d) Jd (st, Urbani pnpae, ul supra, epist. 1. (fJGaufridus de quo c| ist. 1 ; qucm etiam vlde- tur appellare inimicum bomincm, epiat. 12.
19
D. IVONIS CARNOTBNSIS EPISCOPI
SO
natus estyita ut,8e purgare non valen8,virgam pa- A pectanda censura,ul nihil prius deeoqui adsinum
sloralem redderetet aonulum^de quo apostolicum accepistis decretum in haec verba {sup. epist. 1) : « QuicunqueGaufridumdepobitum deiDccpsjuverit ad infestandum vel reinvadendum Carnolensem cpiscopatum, exoommuaicatum eum esse cense- mus^ » adhuc episcopum vocare, in episcopum re- formare contenditis : cujus malefacta defendere, quid est aliudnisisimilemdamnationissententiam in se provocare? Cumenim,secundum Apostolum, satis sit ad damnationem peccatis alienis consen- tire,cur non aagis sufticiet eadem fovere et de^en- dere? Neque enim inhocprotegitvosclypeusigno- rantiaB,cum hsc^ (sicutdixi,) nota sint non tantum Ecclesiis Lugdunensis Galliae, sed omnibus ferme
sanctae Romanaeconfugit Ecclesiae^ejusque implorat auxilium,decernatur,quam ab ejus Ecclesiae fuerit pracceptum auctoritate, qus vioessuas ila aliisim- pertivitEcclesiisutsint in partem vocataesollicitu- dinis, non in plenitudinem potestatis. Proinde di- lectio vestra quorum devotione gaudemus, jungat curam suam dispoaitionibusnostris. » Etpostplu- ra : « Nec pigeat forte aut pudeat nostris obedire mandatis,aut apostoiicae sedis obsecundare praece- ptis,quiahumilibu8daturgratia [qui humilibusdat gratiam,Bar.],non superhis.Nam nulli fas est velle vel podse transgredi apostolicae sedis praecepta,nec nostrae dispositionis ministerium,quod vestram se- qui oportet charitatem. Sit ergo ruin® suae dolore
Ecclesiis Latinae linguae.Bst et aliud inlitterisillis, ^ prostratus, quisquis [al. in v.c, quisque.vel qui-
ioquo evidentissimeetirreverentissime osvestrum posuistisin CQeium,et lingua vestratransivit in terra {PsaLijain)yCum benedictionem per manus imposi* tionem papae datam et cardinaiium Romanae Eccle- Biffi^non simpliclter benediotionem, eed u qualem- cunque • hostili irrisione appellastis (a) ; cum ad ipsam principaliter et generalissime pertineat,tam mctropolitanorum, quam caeterorum episcoporum consecrationem[con8ecratione8,i;. c.Bar. Jconfirmare velinQrmare, constitutiones vestras et judicia re- traotare,8uas veroinconcu88a8retinere,et nulliusin- ferioris judicio retractandas vei corrigendas conce- dere.Sic enim de nou inQrmandisapostolicfe sedis judiciis scribitpapa Gelasius in epistola Faustoma- gistro directa (6),dejusta depnsitione Acatii : « No-
cunque] apostolicis voiuerit contrairedecreti8(cap. 5, Nullif dist. 19), nec locum deinceps inter sacer- doteshabeat, sed extorris b sancto iiat ministerio, nec deejus judicio postea quisque curam habeat, quoniam jam damnatus a sancta et apostolica Ecclesia ac auctoritate, pro sua inobedientia atque praesumptione a quoquam esse non dubitatur. » Inobedientem me quoque litterae vestrae non recte accusant, quia, cum obediturum me paternitati vestrae litterae Domni papae commendaverint {sup. episl. 2), nulia a me paterna vestra admonitio re- fuiata est, quianec audita. Quod aliunde me expe- tisse benedictionemcaIumniamini,veritate testeve- rum dicam,quia [quod] nec episcopatum nec bene- dictionem episcopalem a vobis petii,nec aquoquam
bis opponunt canones, dum nesciunt quid loquan- ^ [ila plures^v. c, inaliis nec ab aIiquo].Bedcumcle-
tur.Contra quoshoc ipso [hinc ip^Uvx.sed hocipso tnelius est] venire se produnt,quodprimaB sedisana rectaque suadenti parere diffugiunt. Ipsi sunt ca- nones, qui appellationes totius Ecclesias ad hujus Bedis examen voIueredeferri,abip8a vero nusquam prorsos appellarideberesanxerunt^acper hocillam de tota Eccle8iajudicare,ip8am ad nulhus comme- are Judicium^nec de ejus unquam praeceperunt ju- dicio judioariy sententiamque iilius constituerunt non {e) oportere dissoivi.cujuspotiussequendade- creta mandaverunt. » £t pauio post : « Qua tradi- tione majorum apostoiicam 5 sedem in judicium vocant? M Et item : « Viderint ergo si aiioshabent canoneSfquibussuasineptiasexsequantur.Caeterum
ricorum primoiogenio,postea violentia regi fuissem pr8esentatu8,etinde cumvirga pastoralia regemihi intrusa ad ecclesiam Garnotensem adductus, (d) cumque,clericis petentibus et pulsantibus, nuilum diem consecrationis meae velletis praefigere,interea consilium mihi fuit electioni eorum non omnimode [al. omnimodoj assensum praebere, donec certus flerem et de Gaufridi depositione, et summi ponti- ficis voluntale, ad quem oum perveni8sem,ad peti- tionem Ecclesiae Garnotensis apostolica auctoritate 8um constrictus, etita inepiscopum consecratus. His etbujusmodi tam rationibus quam auctorita- tibus munitusjicet irritatus magis quam cauonice vocatus,Iicet tam in mequamin capite meo etves-
isti qui8acri,qnieccle8iastici,qui legitimicelebran- D tro,8i tamen vestro [Urbano],injuriam passus; ta-
tur,8edem apostolicamad judicium vocare nonpos- 8unt. » Item Gregoriusin epistoladeAldrico Ceno- manensi [a/.Cenomannensi] episcopo ad Gallias di- recta: « NuIIus Aldricum [antehaec],judicet,autju- dicaro praesumat.Sed 8iquid,quodab8it! grave in- tolerandumque ei objectum fuerit, nostra eritexs-
men paratuserotemporeopportunoetioro tutointra Senonensem provinciam, vel etiam Stampis(f),8i conductum tutum,comitem videlicet Stephanumex parte domini nostri regiset vestra proptercircums- tantes inimicos habuero : paratus, inquam ero, vobis occurrere, et quantum salva reverentia sedis
(o) Hac de re etiain conqueriturjn epist. ^2. (6) Gelasius Fausto legato.Vide oanones sub cau- 8a 9, a. 3. losisunt.
(c) Nan^ abundat in v. c, sed in epistola Gelasii reperitar.
[d) Idemfateturse adsolium prinoipum fuisse ele-
vatum per manum Philippi regis ep. 22. De jure virgae agit epist. 60.
{e) Infra, epist, 12, dicit se inordinate fuisse Stampis aocusatum de ordinatione ab Urbano ac- oepta.
21
EPlSTOLiK. - EPIST. X.
n
apostolics Houerit, objectionibus vestris respon- A dcre, ad cujus audientiam aliquando rorsitan op- porlebit ista [u/. nos ista] referrr. Paz Dei, qu^e exsuperat omnem sensum , cualodiat cor ve- <trum et inteiligentiam vestram [aL et animam vestram], ut obedientia vestra prslatis vestris ex- hibita, noa vobis obedientes ezbibeatet dcvote sub- jectos.
EPISTOLA IX. Philippo (a), Dei gratia magnifico Francorum regi
domino suo, Ivo humilis Camotensium episcopus
[aL tninister] ab eo salvari qui dat salutem regi^
bus.
Gum testem factorum meorum circumspicio con- seientiam meam,vehementeradmiror,quia nihii in
EPISTOLA X.
Ivo, Dei gratia, Camoiensvm episcopus, virginibus in Dunensi monasterio [al. ccenobio] sancti Aviti Deo devotis, in virginitatis proposito placere virginum Sponso,
Gloriosum nomen virginitatis, sed gloriosior est fructus.Gum enim justus quisque Domini sui vesti- gia jubcatur sequi qua poterit,de virginibus legitur quia sequuntur Agnum quocunque ierit {Apoc. xiv, 4). Kt cum unusquisque gradus conjugatorum vel continentium semper habeat de perpetrata carnis corruptione quod dcfleat,virginitasintemerata sem- per habet in Auctore suo quo gaudeat.Cujus quanto Ssuperior [est, v. c,] gradus, tanto gravior est ca- 8us.Guipcrseverantiquanlofeiicior[facilior,o.c.](c) me reperio cur pia lenitas veslra atque regia man- ^. et suprema speranda est gioriGcatio, tanto cadenti
suetudo in tantam adversus me conversa sit ama- ritudinem ut a vestra serenitate nullum audian;i nuntium bonum, nihii audiam nisi verbum aspe- rum. Quod enim inter Beccences et Molismenses monacbos (6)quantulamcunquepacem protempore feci nuUam Beccensibus in boc violentiam intuii. Sed abbasBeccensiscognoscenseterubescens inor- dioatam spoliationem factam Molismensibus a qui- buadam neophitis monacbis suis, multum me ro- gavit, ut vel pacem inter eos componerem, vel ju- 8te inter eus decernerem. Sed ego propter reveren- tiam vestram judicium interim distuli, et gratis oblata portione viclualium suorum ab ipso abbate, qoae Molismenses repetebant, Jurgia qu® inter eos eranl, pro ipsios abbatis charitate mitigavi. Uua de
miserior et extrema timenda damnatio. Virginitas supernae civilatis est virtus^supernorum civium de- cus, ubi non habet quis de integritate quod perdat, de corruptione quod doleat. Quam quisquis in bac mortalitate studiosius smulabitur, eo familiarius Sponsi virginum visitatione et charitate delectabi- tur ; ut autem probetis hanc paradisi esse virtutem, mementote quia primi parenteshancante peccatum in paradiso servaverunt, post lapsum facti exsules in terris amiserunt. Nam quia sus civitatis muni- mentaprojecerunt, ab antiquo hoste facile ezpu- gnati, et in hujus ezsilii sBrumnas expul8i,ejusdem civitatis ornamenta merito perdiderunt. Ut ergo va- leatis de exsilio ad patriam repedaro, ejusdem pa» triffi munimentis vos munite, ejusdem ornamentia
re non decuit humilitati mead succensere sublimi- C vosornate , quo et antiqui hostiscallida tentamenta
tatem vestram, quia in ipsos spoliatores etiam ab inordinata invasione desisterecoegissem, majesta- tem tamen regiam [vestram tamen majestatem re- giam, V. c.] noilatenusoffendissem. Sicut enim est regis polestatis oivilia jura servare, et eorum trans- gresaores debita poena roultare, sic episcopalis of- fieii est ecdesiflisticas institutiones subditis servan- das imponere,et transgressores eorum paterna seve- ritate ad debitum ordinem revocare. Abscindantur [vett. codd, abscidantur] itaque qui serenitatem ve- fltram contuibant, quorum persuasionibus si ac- quieveritis, nec per vias justitisB incedetis, nec ad gaudia patria coBiestis pervenire vaiebitis. Quicun- qae autem illi sant, si conductum horum mihi et
fortiter respuatis, et immortali Sponso, cui integri- tatem corporum vestrorum devovistis, compiaoero vaieatis. Ghristo enim vovistis nubere, non cleri- cis. Gbristo vovistis nubere,non sfficularium bomi- num colioquia frequenlare. Ad hoc eniin vobis st^plamonasieriifaclasuntynemundiamatoresintra castra mundum fugientium recipiatis, nead publi- cum prodeatis, ac de corporali mundi visione, tractis introrsum fcBdis imaginibus atque expu- gnala intus virginitate, corpas quoque corruptioni subjlci permittatis. Quomodo ergo pudicitiam ser- vare valebitis, quae cum impudicis hominibus mi- scere colloquia publica vel privata quotidiano uau laboratis ? legistis enim : Corrumpunt mores bonos
his qui mecum sunt miseritis, ut securi simus in q confabulationes pessimie (/ Cor. xv). Non enim
eundo et redeundo, et apud vos morando, paratus sum in praesentia vestra omnibus «mulorum meorum objectionibns respondere, et injunctas eorum [in uno v. c. cscorum] calumnias irrefraga- bili rationeconfutare.Nostisenim quantos inimicos habeam pro justitia mazime in patria ista, et in euriaveslra. Bene vaiete,et sacerdotem vestrum no- lite impedire quominusproincolumitatevestrapos- •it orare.
beata Virgo Maria, cujus vita Gbristi virginibus specialis [sic in vett. codd.; antea spiritualis^est for- ma proposita, residebat in pubiioo, nec procorum delectabatur colloquio, quando est ab angelo salu- tata, quando est Spiritu sancto obumbrata et mater Salvatoris effecta. Sic reliqus sanct» mulieres, qus in proposito sanctitatis Deo placere voluerunt, virorum colloquia respuerunt, prster eos, quorum necessitatibusaliquando de sua subetantia charitate
(a) PhUippo I, Henrioi regit fiUo. (6) CQtdBr. apiit. 39.
{c) Sed lectio que eat in textu, rectior.
D. IVONIS CARNOTENSIS RPISCOPI
24
moDente ministravernnt, vel a quibus sanctsB cx A. tores, por quoa vobib uecossHria mini8trabit,et rea
hortationisgratiampercipere meruerunt,non (a)au-
tem aliquando earnis amatorihuH pretiosa vestcvei
fucata facie,non gratu lubrico, vei soluto incessu
piacere studuerunt ; immortalis ctenim Sponsus in
interiorihominevestroimputribilemqusritpuicliri-
tudinem, non exterioris hominis puichrum putre-
dioem [putre pulchritudinem, v, c.]. Sic enini de
aponsaGbristi legilis [legistis, v. c.] in psalmo : Om-
nfs gloria ejus filix Regis ab inlus {Psal. xliv). Chri-
8ti ergo virginom primum decct cordis bumililas,
facies pallida macieque confecta, cutis cilicio
aqualida, non balneis frequentibus accurata, in Jo-
quendo verecundia, in audicndo obedientia, in cibo
parcitas, in potu sobrietas, in incessu gravitas, in
veate vilitas, non dissoluts mcntis nutrix et index
prodigalitas, ut in bis omnibus non voluptati scr-
viatur, sed necessitati. Sicut enim bona domus in
ipso veBtibulo agnoscitur, sic religiosae mcntis ha-
bitue hie signis foris agnoscitur, et eiisdem ad con-
temptum sui quotidianis profectibus eruditur(AM-
BR08. lib. De virg. ii). Quanto enim quisque vilior
est in oculis suis, tanto sublimior est in oculis Gon-
ditoria. Oportet quoquc utsempersitisintentaeora-
tioni, aot lectioni, aut operi, ut diabolus vos inve-
niat occupatas (S. Hier. in o. Nunquam, dist. 5;,
nec mentes vestras nocuis et vagis [a/. nocivis vel
lascivis] cogitationibus expositas. Iste enim mos le-
gitarfuisse in monasteriis iGgyptiorum, ut nemi-
nem reciperent qui nollet operi operam dare (S.
HiERON. episl adRusiic^ ^tEpiPHAN. mon. b^eresi 80),
B
monasterii vestri tutaset iucolumes conservabit.Si eQiiii uliqua vcbtrum esset uiicui nuptiali fcBdere 80ciata(6; et ad alium trausiret nonne adulteraju- dicaretur?nonuecapitaIi sententia ajudicibus pu- niretur? Quanto magis putatis eam majora mereri Bupplicia, quae, spretis castis immortalis Sponsi nuptiis, aiiiorem suum cuiquam carnaliter impen- dit? Hoc [hflBc] considerantes charissimae immor- tali Sponto adhaerere, totum amorem vestrum illi impendite, fam» vc^strfe, quam ex parte maculastis dc ca^tero consulite, ne compellar ad vos quando- que in virga venire, et inveniam vos quales nolo, et vos me inveniatis qualem uon vultis (c), Volo au- tem et praecipio in summa obedientia,utomni beb- domada semel in conventu vestro legaturhaeo epi- stola, quatenus ea quae inhonesta sunt, soilicite cavere discatis, et quae bonesta (d) sunt et saluli ve- strae congrua, alacriteret fortiter observare sludea- tis. Bene valete.
EPISTOLA XI. Ivo, humilis Carnotemium episcopus Gontherio (al. GuNHERio. v. c.) fratri et compresbyiero ascen- dtnli a convalle lacrymarum, intense cantare can-
ticum graduum, Gaudeotequasipostliminiorediisscgratiasagens
protectori nostro, cujus misericordia te protexit
etiam per marina discrimina. Nunc ergo quia iu-
columis es redditus IrHtribus tuis, licet dcsiderio
internae quietis omnibus prodesse non possis, ta-
men vel paucis prodesse non graveris. Uude moneo
non propter necessitatem, sed propter vitandam C fraternitntem tuam, ut ad ecclesiam Gornacenaem
otio8itatem,qu8e inimica est anim&^.Ad haec fortasso dicturae estis, quod dixerunt quidem a Domino re- cedentes, et post Satanam abeuntes : Durus est hic sermo {Joan. vi). Non potest talia pati noslra aRtas, non potest ferre nostra iijgenuitas.Quibus respon- deo : Quae vestrum nobilior beata Caecilia, quae cili- cio membradomabat?Qusevestrum A^nete beatis- aima tenerior, quse non solum conjugium nobilium sprevit, sed sicut ipsa de se dicit, carnis spurcitias immaculato calle transivit ?PIena sunt exemplis re- ligiosarum et religiosorum saecula, qui in omni conditione, in omni sexu, in omni aetate supra di- ctia modis Oomino placuerunt Quare orgo vos non poteritis iu Patre luminum, quod isti et istae potue-
bcatae semper Virginis transeas, ubi et desideratae quieti vacare, et aliquorum fratrum saluti poteris providere. De caetcro ora pro me, 7 iratcr charis - sime, ne remigantem in altitudine maris tempes- tas submergpt me. Vale.
EPISTOLA Xil. Reverendissimo Palri Pairum Urbano, ftdelissimns
ejus filius ivo Carnotensium dictus episcopus, non
defictr' in tribulationibus.
Quoniam per sacram vestrae manus (e) Impositio- nem, de stercore erectum divina providentia sufe messis ordinavit operarium ; in ipsa Dei agri- cullura [agri Dei cultura, v. c.) excrcenda.quantum valeo, me moveo, sed tanquam formiciuo gressu in-
runt?E9taliud quod fortasse vel tacita cogitatione q cedens, praipediente imbecillitute mea, non quan- *•- . _: i.___Mj _.._ . , tum volo [valeo, v. c.] promoveo ; in erogando verbi
semine, curam, prout divina gratia subministral, adhibeo. Sed quia messis mulla est, et ab inimico homine (/} multum zizaniorum prius seminatum vel Buperseminatum est(Ma//^. xiii ; Ltw:. iii), paucos fructus ex meo labore capere me sentio. Timens igitur tricticum eradicarecum dolio, et tanquam de
proponetis : si familiaribus nostris denegavcrimus coneueta colloquia.et ipsi dencgabunt nobis solita obsequia, subtrahent nobis necessaris subsidia.Ad quod ego vobis ex apostolica voce promitto, quod fidslis DeuSy qui non paiietur vos tentari supra id quod potestis sustinere (/ Cor. x), sed parabit vobis pro UQO carnali amatore centum spirituales ama-
{a\ Non deeet in v. c.
{b) Al. coputata. AugustinuB in psal. lxxxiii ; et canon. Quae Gbristo c. 27, q. 1.
(f) Idem reprehendilin Banctimonialibus coenobii SanotaB Fars, epist. 70.
(d) Deest in v. c.
{e) Ab Urbano enim Romae fuit consecratus epi- scopus. Bup. epist. 2 et 8. if) Videtnr autemsubintelliffereGaufridumde quo
epist. 1 et 2, cujus crimina deBignat, epist. 8.
95
EPISTOLiE. — KPIST, XIII.
36
discretioae prudeniisagricolflBmihibiandieQS mulla A tolero,multa diBsimulo. Sed rursus [rursum, v. £.]» utrum boc sit virtus discretionis^vel vitium[a/.,aa vitium]rbmi8sioais(a)dttbi}pecieviilutisoccurreDti8, uon satia acute distinguo. In qua mentis aDzietaley oam divinum a me studiosius imploretur auxilium, insufncienti® meae Decessarium ac debitum a vestra pateroitate piee orationis imploro sufiragium.Neque enim aiiqua ratione hoc ouus subire voluissem, nisi vestra prsmonuisset Banctita8,nisi ut id ipsum sub- irem vestra.perfecisset auctoritas. Paterne igitur Giio uteri veslri consulite, paterne 8Uccurrito,ul si quid permedivina manus dignata fuerit operari, Don me«e parvitati, sed vestrs post Deum [Domi- num] ascribatur sanctitati. Multa enim inordinata ileri videoin doiOoDei qus me torquent,mazime quod g apud nosquialtari[a/.. aitario v. c.J non scrviunt, de aitari vivunt (/ Cor. iz). A quo sacrilegio, cum eos absterrere velim mouendo,increpando, excom- niunicando, altaria a me redimere volunt sub no- mine personae,8icut a prffidecessoribus meis (b) ox pravaconsuetudineredemerunt.In quo mazimein- di^eo consilio vestro,8i id tolerabile vobis videtur, vel auxilio,8i id intolerabile judicatur. Cstera qui- dem tolerabilia vel corrigibilia mihi in parochia no- stra videntur, si hoc conbilio vestro et auxilio ad ordioem redigi cogeretur. De cactero notum fueio beatitudini vestrae quod Seiiooensis archiepiscopue [Ricberiu3,eu; epist, 2 ^^SJconsilio Parisiensis cpis- copi infatuatus, adhibito sibi [aL, secum] eodem Parisiensi episcopo, et duobus aliis non dissimilis vecordi», Meidensi et Trecassino, hoc anno Stam- ^ pis de ordinatione, quam a vobis acccperam, me inordinate satis accu8avit,dicens me in majestatem regiam ofTendisse [deliquisse, v. c.],qui asedeapo- stolica consecrationem iprssumpseram accepisse. Cum itaque conarentur Gaufridum depositum^c) contra decretnm vestrum in statum pristinum re- rormare,et in me depositionis sententiam proferre, sedem apostolicam appellavi,et decretis apostolicis, quamvis ea non nisi in futurum timerent, a sua praesumptione revocavi, appeliationem tamen nec prosequi taxaverunt,nec plenam pacem mecum ba« bere voluerunt.Unde necessarium mihi videtur, ut littcras communes tam archiepiscopo quam sufiTra- Kaneis mittati8,quatenus aut plenam mecumpacem habeant, aut praesentiam vestram, rationem inde D reddituri,mecum adeant.Suggero etiam paternitati ve8trae((i)utpartibu8 nostris ordinetis aliquem lega- lum.virum boni teatimonii, qui non sua quaerat, sed quae Jesu Christi(PAi7. ii) (e). Necessarius enim esset EccleaiaB Dei,in qua quilibet quodlibet audet, et quod audet faoit, et quod facit impunitum
traQsit(/).Adveisaan prospera erga vos 8int(^),spe- ciali [male anUa^ spirituali] fllio vestro mandate, quatenus quantum Dei donaverit, orare Btudeamus ut si prospera sunt firmeutur, si vcro adversa pel-' lantur. Si venerit ad vo8 quidam propter infamiam de ecclesid nostra pulsus, rogo ne de oo quidquam statuatur, donec a vobis causaejus plenius audia- tur. bene valeat, sanotitas vestra.
EPI6T0LA XIII
Rainaldo tai., Rainoldo, v. c, vel Ramnaldo] r«;«- rendo Bemorum arckiepiscopo, Ivo humilis Camo^ tensium episcopus, consolationis visceribus abun' dare,
Expertus quantum sit periculum praelatorum, juxta quod in psahuo legitur: Qui descendunt mare in navibus^ facientes operationem in aquis mullis, ipsi viderunt miruhiiia in profundo; ascenduni ad coiloSiei descendunt usque ababyssos, anima eorum in malis iabescebat, Turbati sunt ei moti suni sicui ehriuSf ei omnis sapientia eorum devoraia esi (Psai. cviii). In quo per me^minus sapio, vestro caetero- rumquecoDsilio prudentium informari vel conhr- mari desidero. Nuper enim cum a domino nostro rege fuissem invitatus [a/.,evocatus]ad colloquiumy quorumdam malevoloi um meorum suggcstione ob- nixe me rogavit, ut essem ei adjutor in celebrandis nuptiis quas facere disponebat, de Bertreda [a/., Bertradajdicta conjuge comitis Andegaven8i8(/i).Ad quod cum respondissem non ita oportere Oeri^quo- piam noudum esset causa difHnita inter ipsum et uxorem ejus, testatus est pleniter diffinitam esse apostolica auctoritate, et vestra vestrorumque coe- piscoporum laudatione.Quo auditOyrespondi mehoo iRnorare,nec hujusmodi nuptiisvelle interesse, nisi vos earum essetis consecrator et auctor, et coepi- scopi vestri assertores et cooperatore8,quoniam id competit juri Ecclesiae vestrae ex apostolica auctori- tate et antiquaconsuetudine.Quoniam igitur conQ- do de religione vestra,nibil vos de re periculosa, ct famae vestrae et honestati totius regni tam pernicio- 8a facturum dicturumve, quod non auctoritate vel ratione nitatur, studiosissime et devotissime obEO- cro charitatem vestram, ut mihi fluctuanti verita- tem bujus rei quam sciti8,aperiati8,et sanum con- silium licet arduum et asperum superhocpraebea- tis.Malo enim perpetuo offlcio et nomine episcopi carere,quam pusillum gregem Domini mei legis praevaricatione seandalizare. Sunt etiam latentes cau8ae,qua8 interim taceremeconvenit,propter quas hoc matrimonium laudare nonpo88im[a/.,po88am]. Vaiete.
(a) Desunt iu v. e.
\b) Al.^ ab anteceBSorib. IIuc spectaat verba cou- cilii Arveraensisrelatain cap. QtuesUum, caa. 1. q. 3.
{e) Cz epiaoop. dicit epist. 49.
Id) DaMt in «. c
(e) Goafer epist. 109. (/) Idem loc. epist. 66. (g) Ita v. c. ut etiam ia titulo epist. 25. (A) Fulconis consanffuinei 8ui,ut dioit epi8t.2il eaedem nnptias improbat epist. 14, 45, 19 et 25.
17
D. IVONIS CARNOTBNSIS EPISCOPI
28
S KPISTOLA XIV.
Archiepiscopis et episcopii ad regales nuptias invitatiSy
Ivo humitis (a) Camotensis Ecclesix minisier cum
spiritu consitii spiritum hahere fortitudinis.
Ezemplar litteraruro, quas misi domiDo nostro
rogi,charitati vestr» transmitto,ut eamdem causam
me habere sciatis quam et voshabetis, curnuptiiB,
ad qnas vocati estis, subtrabere vos debetis. Vos
igitur qui convenisliB.nolitefieri canes muti(b)latrare
non vatentes {Isa, lvi), sed sicut boni speculatores
videntts gladium venieniem super terram, buccina
insonale {Ezech, xxxiii), ut, cum feceritis quod de-
betis, vestras aaimaSyCt eorum quiad vocem buc-
cinaB se observaverint^vobiBcum liberetis.Exemplar
autem hoc est.
EPISTOLA XV. Domino suo Philippo magni/ico Francorum regi, Ivo humiiis Camotensium episcopus, sic militare in regno terreno, ut non privetur «temo, Siout serenitati vestraB dixi prssens aiDle jura- mentum vestrum,ita nuno scribo absens.quia huic nuptiarum solemnitati ad quam me vocatis inter- esse nec volo nec valeo,nisi prius generalis {c) con- cilii diffinitione decretum esse cognoscam [agno- scaml, inter vos et uzorem vestram legitimum in- tervenisse divortium, et cum ista quam ducere vultis, legitimum vos inire posse matrimonium. 8i autem invitatus fuissem ad hujus rei discussionem in eo looo in quo cum coepiscopis caconicas secure possem conferre 6ententias,ubi temerariam non ti- merem multitudinem^libentissime ad hoo venirem, quod lex et justitia dictaret oumaudientibusaudi- rem, cum dioentibus dicerem, cum facientibus la- cerem.Nunc vero quia absolule vocor ut Parisius((i) cum uzore vestra veniam, de qua nescio utrum possit esse ozor.propterconscientiam meam,quam ooram Oeo oonservare debeo, et propler famam; quam Ghristi sacerdotem bonam habere oportel apud eos quifonssunt(I Tim, iii), malo oum moia asi- naria in profundum mergi [a/., in profundum ma- ria demergi] {Marc, n), quam per me mentibus infirmorum tanquam caeco oiTendicuIum poni. Nec istAcontra fidelitatem vestram,sed prosummafide- litate dioere me arbitror (0),oum hoc et animae ve- BtriB magnum oredam fore detrimentum.et coronae regni vestri summum periculum.MemeDtote(/)quia primum parentem,quemDominu8 universffi visibili oreatursB praefeoerat, mulier in paradiso8eduzit,et ita uterque a paradiso ezsula? it (Gen, iii). Samson quoque fortissimus per mulierem seductus,fortitu- dine amisaa qua hostes superare solebat, ab hosti- bus est superatos {Judicxvi}. Salomon Bapientissi- mus propter mulierum concupiscentiam aDeo apo-
B
A statavit,et ita sapientiam qua prsoellebat amisit (/// Reg, zi). Caveatergosublimitasvestra.ne in ho- rum incidatis exeraplumy et ila cuiii dimiQutione terrcni, regnum amittatis seternum.Consulite ergo Angelum inegni consilii (Isa. vi), ut accepto ub eo Spiritu consilii, inhonesta et inutilia vilare,ho- nesla et utilia in omnibus negotiis vestris valeatis perficere. Valete
EPI8T0IA XVI. Ivo, Dei gratia, humitis Camotensium episcopus,
Waterio [Galterio] Metdensium episcopo^ viri-
liter siare in agone Christiano.
Litteris vestris perportitorem presentiumnuper ad me direcLis, humilitalem meam consuluitvestra fraternilaSfUtrum quis habere possiteammulierem in conjugem,quam prius babuit pellicem. Quod id- circo vobis videtur illicitum,quia apud vos hactenus fuit insolitum.Nunc vero dicitis hoc ipsum idcirco venisse in dubium;quod Rogerius (^^Romanae Eccle- sisB legatus Romae hanc consuetudinem Silvanectis as8eruit,et hoc posse fieri beati Augustini sententia confirmavit. De quarevobis respondemusquiasu- perhoo diversas habemus senlentias, alias prohi- bentes, alias remittentes.Dicit enim beatus Grego- rius in epistola ad Felicem Sicilis episcopumicEam quam aliquis aliqua illicita pollutiooe maculavit,in conjugium ducere nulli Christianorum vel licet vel licebit.^LegiturquoqueinconcilioCabilonensi capi- tulo 24,quia juzta canoaicam auctoritalem raplores ad conjugia legitima raptas sibi jure vindicare non possunt. Habemus etiam [et] in decreto Hormisds C pap8B,nuptias occulte factas non esse legitimas et papa Evaristus contubernia conjugia dicit esse illarum mulierum, qua non sunt a parentibus tra- dite,et legibus dotats,et a sacerdotibus solemniter benedicte.Habetur et in concilio Aquisgrani habito (cup. Placuitf can. 31, q. 1) :c(Qui mulierem rapue- rit,vel furatus fuerit, aut seduxerit, nunquam eam uxorem habeat.» Et in hunc modum plurima repe- riri possunt.E diverso vero legimus in decretis Eu- sebii paps capitulo 5 : « Virgines qus virginitatem non custodierint,si eosdem,quieas violaverint,ma- ritos acceperint, eo quod solas nuptias violaverint, po8t pcBnitentiam onius anni reconcilientur.»Dicit quoque B. Augustinus in libro De bono conjugati (cap. Denique, caus. 1, q. 1): • Posse sanefieri le- r\ gitimas nuptias ex male conjunctis,hone8to posten placito consequente, manifestum est. » Quantuni ergo mihi videturquod quidam Patres concubinas Qzores fieri vetuerunt, honestatem conjugii com- mendantes, et fedam concubinatus consuetudinem coercere cupientes, rigorem justitis teneri decreve- runt.Quod vero alii aliter scripseruct,boo intelligo,
(a) Desunt in v. c.
Ib) Idem objicit episcopis in fine epist. 25.
lc) Vide Annonium mnnaoh. Hisl. 1. vi, c. 50.
(n) Antea Parisiumv. c^ aBdParisius legitur in vett. codd., ut etiam episU 189, et saBpe in aliia aoriptoribus illius soouli.
(e) Gonfer epist. 22.
(/) Epist. 28 ; monet eumdem regem, obturare auditum contra aibilum serpeutis.
[g) Male antea Rogerius, oardinalem appellat. epist. 18.
39
EPISTOLiE. — EPI8T. XVII.
M
quia iatuitu misericordiflB qaorumdam imbecillitati X sioae Justitiae aliquam iaferri violeotiam,ut eiooe-
occurreatesy rigorem caaoaum temperare malue- runt.Ia quibus Beateatiis aou alia mihi videtur esse distaatia,ai8i ea quam iater sehabeatjudicium et misericordiay qus toties ia uaum aegotium coave- uiuat, ia discretioue rectorum ita coasislunt, ut habita coasideratioae salutis aaimarum pro quali- tate per8oaarum,pro opportuaitate locorum et tem- porum, auac severitas caaoaum possit ezerceri, nuaciadulgeatiam,quibu80portebit^impeadi(epist. 55). De his hacteaus.De eo quod moaetis,ut pro pace vobis impetraada, domiaura regem suo tempore coaveaiam,8ecuadum comici(fx 7«r^/.)8eoteatiam vubis respoadeo:«Quia opus est huic patroao,quem defeasorem paras. » Uoc vcro vobis coosulo, ut
ratus earcioa pastorali pleua amaritudiois fasti- diosae(c), pleoa cur» oubilos» [fastidiossB et v. e.] vcrtere me possim quo meiavitathoaestum otium, plenum dulcediois oon fastidios®,pleaum securita- tis deliciosos et luminosas.Sed rursus io hac seateo- tia quodaminodomihi displiceo,timea8 voluatatem Dei ooa 8equi,8ed praBveaire meo [al, sed coaveoire meo,]desiderio.Et taadem secure mihi coasulitra- tio,utsicutaoa praBveoi voluatatem Dei episcopa- tum ambieodo, sic aoa praeveoiam coatemoeado, sed voluntati ejus io omoibus obaozius de manu Domioi aequo animo suscipiam prospera et aspera [aL et adversa], secuodum illud Apostoli : Nemo nostrum sibi vivU, et nemo nostrum sibi moritur^sed
coujugiumejusquodaate factum ratiooe resistente jg ei qui pro ipsis mortuus est {Rom. xiv).Ideo noa au-
aoa iaudaBtis (epist. 13), post factum aec dico nec Tacto iucoosulto approbetis ; sed commuue cousi- lium et judicium comproviocialium Oepiscoporum et csterorum studiose expetatis et loagaoimiter exspectetis, et si quid adversi pro amore justitias vobis acciderit, asquaaimiter supportetis, hoc at- ieudendo ^ quianon suni condignas passiones hujus lemporis ad futuram gtariam qux reveiahiiur in no^ lis {Rom, viii). Valete.
EPISTOLA XVII. :•• t
Ivo,D^t gratia,kumilis Camotensium episcopus dHc' ctis in Christo [Deo] filiis cum caeteris fralribus[a)j sic boni propositi cursum tenere ut ad braidu^&i su-^ pemx vocationisvateant[al,va\esiii8 v.c.]pervehiff.
deo manus subtrahere suscepto regimini. Noa au- deo officiumlinguae meaBoegare populo Dei,quotiJie ad consultaanimaesuaB recurreati,ae plectar pcBoa servi mali et pigri. Uode oportet me propter spem oumerosae prolis, coosortium Liae oocte mihi sup* positaB, licet lippae, taodiu tolerare, dooec post ex- pletionem senarii operis ad amplezus speciosae Ra- chel, donante Dei gratia,valeam penetrare. Ligat me etiam charitas eleri^devotio populi,benevoleatia prjocipis quffi itase mibigratuitocoatulit,ut etiam ccfniUi^H (d^y,m^ aoi< p^t^ote.imo reaueate,ia ma- ou mea quaitf IsVCacte apibpAaderit pro se et pro co- mitej*oe mihi omuem (Idem servaturos, et io oulla popse6utfone,t}uain prh M^cDer patiar,aliquateau8
Quaecunque diversa vel adversa de me vobis ru- p defuturos. De'dorniao^a\£teft; 'tegejquod mibi iofe-
mor popularis aspergat, Qrma stat aochora spei meflB, iidelem habeos Deum,qui omues teotatiooes meas pusillaaimitati meae cootemperat,et ad tole- raodum fortitudiaem praestat.Uode si aliquando ez hamana ioOrmitate volitaote fama,'iliquorum peri- culorum commioatiooe perturbor,disceptat adver- sum me(6)ratio mea,et si ooo his verbi8,hac tameu senleni\&:Qare tristis es, anima mea?qvare conturbcks me? [Psal.xui.) Qui ouoquam defuit tibi, nusquam [a/., nuaquid] deerit tibi Deus tuus salutare tuum. Quid est [tibi. v. c.] episoopatus, oisi cruciatus ? Quid aliud est hic hooor, aisi oous ? Quid est [tibi V. c.] haee sublimitas, oisi oaufragosa tempestas ? Uode si, ioventa hoaeeta occasiooey huio ooeri te subtraheres, et tibi soli vacares, nuUo impediente
stus sit,quianuptiis ejus dicto et scripto calumoiam quam debui feci {supra epist. 13), scio vos aoo la- tere. Propter quod donec baec procella vertatur ia auram, praeseatiam meam aoa valeo [al. possum.] vobis exhibere, abseos vero exopto et exhortory ut pacem sectemioi et saoctimoaiam.Hoc vovistis,hoo debetis, hoc et exbibetisy sed ut exhibeatis magis. Per hoc booo odore diflTaso, qui hacteous a vobis proces8it,etfalcultate8 Bcclesiae vestrae frequeatibus augmeotis multiplicabitis, et euotes de virtute in virtutem ut tilii paciflci [a/. pacis.] in pace in id- ipsum dormietis (PsaL iv). Nec alia vobis soribere scio, nisi ut quae a me audistis, et accepi8tis,et te- auistis,ea iodefesse teoeatis, et omoes [omoibus. v.c.] ad sooietatem vestram veaieotes [veaieotibus
stadium hujusvitaB percurreo8,ad bravium superoae D v. c.] teoeoda dooeatis. Praecipue vero memoreses-
voeationis expeditius pervenires. Assume ergo tibi peonas columbae,et avolabis a molestiis.et requies- ee8,et iobad)itabi8 io «olitudioemeotis.Ibi exspec- tabis eum qui [te t^. c.] salvum iefaciet a pusillani' miiaie spirttus, et tempestate (Psalixv). In hac mea dcliberatiooe, et quadam commodorum et iocom- modorum veluti libratiooe, plurimum mihi placet illa seotentia, ut summopere optem mihi occa-
(a) lo UDO v.CyinterBtitiom vacaum relictam est; desunt enim propria nomina. Alii antiqui libri no- taot agi de fratriDus Eoolesle 8. Qoiniini nempe Beivaoensift, oi epi8t31. at 32.
tote commuoioois vestrae, oe si, quod absitlavari- tia io vobis radicem fixerit, apostolicas cooversatio- Dis,qua vivere optati8,obIiti cum Aoaoiaet Saphira apostolica maledictiooe cocdemaemlai {Act. v) Et quia prooa est omois aetas ab adolesceotia io ma- lom,adolesceates vestros booestis semper exercitiis ioteato8,8umma diligeotia custodite, ut caste au- triti sacris possiat miaiHteriis applicari.Si quis au-
{b) Deest io v. c.
(c) Goafer loc. epist 19.
(a) Camotensie oqjua B«pe meminit.
81
D. IVONIS CARNOTENSIS EPISCOPI
32
iem iDter vos ambulat inquiete,hunc mihi per epi- stolam nolate, ul congregatis vobiset meo spirilu dignaeum poasiaiusseverilate corripcre, quia non requieacet id eo spiritus tueusa quo 8caaduh'zatur grex pusillus. Postremoquod inonui {Adi episL 32) iterum moneo, ut aiiquem substituatis loco meo, Don quod veiim tratcrnitatem vestram deserere, «ed (si ita diviousordo se habet)(o)ut [ut deest in v.c,] aliquaado possitis sub eo quemmeo consilio vobis prafeceriiis, strenue [strenue deesl, in v. c.] mili- tare. Et quomodocumque res se haheat, vivens vellem dc vestra conversatione ezperimentocogno- scere quid boni post mortem meam de vobis sperare Audeam. De cstero orate pro me, et quomodo res vestra) ae habeant interiores et exteriores^et de in- columitate fratrum mihi rescribite. Vaiete.
EPISrOLA XVIII. Ivo, Dei gratia^ humilis Carnolensium episcopus Ro-
OERio sanclx Romanas Ecclesix cardinalit non de»
viare a vesiigiis Peiri.
Quod bimonem de Meira(6)adhuc in adulterio suo perdurantem, sub velamine apostolics auctoritutis ab anathomatis vincuio relaxare disponitis, quan- tum in vobis est msgeslutem apostolicam multum niinuitis, et famaB vestr® non bene consulitis ; si enim justoanathematis vinculo eat ligatus, cum juata vincula dod dis&Qly^ Ot6tve{a}y]i^(tis.conv^^ aio [confessio, v. c.] ab'^|6ii5'pep&aah6nte'in "cfi- miDe,ad persuasionem quamlibetspleodids.p^C^o- HiB quid est hoc aca]i)iBai&^ destruefjs nisljseips^^m prffivaricatorem coueJi^uiare^Si.veroicceptis excu- tatoriis ejus sacramentis de absentatione (c) vestri coDcilii, prsproperam [cod. pui, perperam] in eum mededissesententiamcognoscitis^utinterimiaceam quod conressioDe culps vestrs crimen ejus tegitis), huic rationi re8pondeo,quia nequaquamex senten- tia concilii vestri, cui non interfui,cujus scita nec probavi nec audivi, 10 aliquid io eum judicavi. Bed eo ssepe vocato et monito,etbis aut ter indui- tisppatiisqucvoluit.causamejusmultamoraetmul- ta Iimadi8cus8i,et eo ad ultimum omnem subterfu- giente JDstitiamJudiciali sententia in eum data ex lege, anathematis eum vinculis aliigavi, quandiu poBnitentitt remedio non deleverit maculam adulte- rii sui.Post aliquantum vero temporis defuncta con- Juge,cui istam quam nu nc babet snperind uxerat, pul- satus precibus ejus et quorumdam amicorum suo- rum,cum ei ostium misericordiffiquam flagitabat,ra- tionabiliter operire [aperire v, c.] non valerem.dedi eilitteras seriem ejus causao continentes ad dom- num [quidam cod. dominum.]papam,ut,cognita ve- ritate,quod inde vellet ordinaret,et mihi remanda- ret. Hocresponsum ex8pccto,nccaliter mutabo sen- teDtiam.aisi aut exore ejus audiam,aut ex litteris
(a) Sequentia verba restituta sunt ope veterum codicum.
(b) Quidam cod., MelphaoUus Nihelfa;quod verius oenseo.Melfa eaim est oppidulum dioecessis Garnot. Yita babet v. c.
fi intelligam.Quod si hoc perlinacitcr et non rationa* biiiter vobis videor facere,paratU9 sum in capitulo Garnotenai,vel io prajgentia domni papaj coraui po- silis universis calumniantibus,Iegibus in inedium datis, justitiae satisfacere. Valcte,
EPISTOLA XIX.
Ivo, Dci gratia, humilis Carnolemium Ecclesix ser-
vus, WiLKLMo reverendo abbati Fiscanentis monas-
sterii, non fraudari bravio diumi denarii.
Magnis honestatis propugnutoribus et turpitudi-
nin oppugnatoribus, Joanni scilicelct Eliae,as6imi-
lure mo voluit in litteris vestris vestra fraternitas.
Quorum sunclitali quumvis longc impures &inrius,
euiuin tuinen \e5ligia, honorare, mirariet imitari
quantuin donante Dro possumus exoptamus. Unde
|v nou lantum a rege, cujus illicito ccnjugio contra- diximus (epist. 13), verum etiam a quibusdam aliis tiliis hujus saeculi, quorum perversitatibus, quantuin possumus, leluctamur, bonorum eccle- siasticorum gravia dumua perpetimur ((/). Quorum direptionem lucri mujoris compensatione per Dei gratium longanimiter sustinemus, et majora, si necessc sit, subire parati sumus [ut sup. epist.lG), attendentcs illud Apostoli; Quia non sunt condignx passioncs hujns temporis ad fuiuram ytoriam, quas
. .^evctabitur in nobis (Tlom. viu) ; et illud: Si compa»
'rifirbur, ei conreguabimus [II Timoth. ii). Et quiajam
instant illa tempora periculosu,in quibus impletur
.quod.dcriptum est : Exabundantia iniquitalis refrt'
g^sc^t ^cjiaritas multorum (Luc. xxiii): dicendum est
petris monliuin : Cadiie super nosy et abscondite nos
C ab ira Agni (Apoc. vi). Quod quid est aliud dicere, nifli in fido robustis,et sanctitate sublimibus viris in bac sententiasupplicare,uostrs miseris misericor- ditercondescenditcetne intentationem inducamur, et iram Dei incurramus,vestris orutionibus impe- trate.De quibus petrisquiavoset in sunctasocietatc vestra plures esse non dirfidimus^banc a vobis apud Deum intcrcessionem obnixe postulanm8,quateDUS sic per ignem etaq.iam transcumus.ut in refrige- rium divino duotu educi valeamus.Nosenim publi- corum negotiorum tumultibus occupati(/),cum ipsis compertCcndi8,tota die laborando sufficere non pos- simus, internae quietis suavitatem vix aliquando admittimus.Raro ctiam canonicum pensum deter- minatis boris solvere praevalemus.Vos igitur et ca-
D teri servi Dei, qui velut in portu navigatis, oportet ut nobis orationis manus,quam longe potestis, ex- tendatis,etvobi8Cumad optatam requiem perducere studeatis. De cfitero, de fratre illo quem absolvi a me postulatis, ut libere eum in monachum susci- perc faloatis, hoc vobis respondeo, quia si morcs ejus experimento sicut ego nosceretis^nec ligatum Dcc solutum eum babere curaretis [a/. quffireretis].
c) AliasiD duob. v. c. absentionem alio absentia.
d) Vi(
Vide epist. 12et25, in fine.
[e) Deest in t;. c,
(f) De quibus coDquerilur epist. G.
33
EPISTOT.iE. — EP18T. XXII.
S4
Ilomo enim magnus est in oculis saiB, amans pri- A. ;no8 rpcubitus in cceniSfprimas cathedras in syna- ^;ogi9,sdlutatione8 in foro,quamvi8 mundo renunti- nverityvanitati vestium studens^locorum mutatione ;.Taudens ; ita deses, ut per decem annos non exple- verit dimidiam hebdomadam missseinordine vicis fuae^quitoties hoc facere conalus est, quotiesdesi- •^eratus honor ei a fratribus delatus non est : toties ilesivit, quoties locum implendffi vanitatie invenit. Quem si fratres loci absolverint, ego eum non te- nebo. Aliter autem hoc facere non valeo. Si orgo adeovobis charus vel necessarius eet frater iile, a confratribus ejus hanc solutionem quserite, quia «{uidquid sibi licere dicat, sine uila conditione et atabilitati loci et societati fratrumcanonics profes- sionis vinculis est aliigatus. Vale.
EPISTOLA XX. "
Ivo, Dei gratia Camotensis episeojms.clericis et laicis
Camotensibus, salutem. Audivi primates urbis vestras ad invicem conju- rasse guerram se facturos adversus vicecomitem pro mea liberatione.Quod nequaquam mea libera- tio est, nec [sed v. e.] inclusionis meao non solum exasperatio, sed interminata productio. Quare ne fiat prohibeOjInterdico. Nec [al. neque] enim incen- diis domorum,deprdedationibus pauperum potestis Deum p1acare,scd vehementer exaspcrare,sinecu- jus bcneplacito neque vos neque aliquis poterit me liberare.Nolo ergo, ut adfersum me implere facia- tis aurcs Dei pauperumclamoribusjamentis vidua- rnm.Nec [a^neque] enim decens est ut qui armis bellicis ad episcopatum non voni,armi3 bellicis re- C cuperem {infra epist. 30), quod non est pastoris, sed invasoris.Si manus Domini tetigitmeetadhuo extenta est super me,permittite me solum ebibere miseriam meam,et sustincrc iram Dei,doncc justi- Hcetcausam mcam, et nolite tribulationem meam aliena cumulare miscria. Decrctum cst enim mihi non solumincludi,veI ecclesiaslico honore privari, sed etiam magis mori,quamper me stragem homi- num fieri. Moneo igitur vos persupereminentem Ghristi charitatem,ut neque hoc faciatis neque fleri pcrmittatis. Quod tamen si feceritis, certum est quia nihil proderit vobi8,cum detentormeusmultos habeat adjutores, et nihil habeat quod ei aufcrre possitis.Rccordamini quod legitur,quia Petrus ser* valmtur in carcere, cratio autem sine intermissione q fiebat ab Ecdesia ab Deum pro eo (Act. xii). Oraiio- nibus ergoet severitateccclesiasticacontcntiedtote; quam si transgressi fuerilis, scio quia ne uUerius episcopum habore non vultis. In eo enim quod se- mcl reccssistisysicutexitus approba(,non bene mi- hi et vobis consuluistis. De cstero crgo conteuti estote terminis quosposuerantpatresvestn,no8ihis contenti 11 foentis, qusram liberationem meam
eo forsitan modo qui non placeat vobis. Valete. Deos pacis et consolationis [al. et dilectionis, v. c.] detvobis in hoc negotio et in omnibue aliis reota sapere et facere.
EPISTOLA XXI. Venerabili Dei gratia, Hoello (a) Cenomanensium
epis^opOf Ivo eadem graiia Camotetisium episcopus^
in Chistipermanere visceribus,
Gratias agoprimum Deo liberatori meo (^)indie qua eripuit me de manu [o/.manibus v. c,] omnium inimicorum meoruir, et de manu Sul. Dehinc vi- gilanlissims charitati vestrae, qus intensis oratio- num clamoribus Dominuminnavidormitantem[a/. inmultis v. c. dormientemj suscitavil, quatenus eo increpante ventos et mare, cessaret nubilosatem- pcstas, et rediret serena tranquillitas [Marc. iv). Unde me fobis arctioribus charitatis nexibus [a/. vinculis] astrinxistis, et inexcuEabilem commodo- rum cxsecutorem acquisistis, sed in hoc nubilo mentis mee plenam adhuc consolationem non ha- bui, quod illi sanct» Isetitip, quando corpusbeati Juliani tnnslatum est, adhuc in ergastulo clausus intcrcsse non merui. Po8set autem vestra fraterni- tas hanc nubdm cordismeiinserenitatem citocon- vertere, si aliquas illius sancti corporis reliquias parvitati meaevelletis communicare.Non eniminde patrocinium loci vestri minueretur,8ed fama etme- ritum beaticonfessoris pro mea occasione in Bel- gica provincia, in qua mcritum ejus minus notum est,publicaretur, et festivitas ejus omni anno cele* brit^^r coloretur.Mandate igitur [mihi] per fratrem istum cum ad nos redierit.si hoc Qori possit, qua- tenus veiadvos mittam,vel ipsemet,si vobis visum fuerit.veniam.Valete.
EPISTOLA XXn. PHiLTPPopifjrmo Francorun regi, domino suo, ho
humilis Carnntensium epiic^piis, sic gubernare tem-
porule regnum ut non amittat sttemum.
QuoniaiD praicedentc divina gratia de stcrcore pauperusque ad solium principum (c) permanura vestram elevatus sum, fateor me post Deum pro ^ possemeo cunctavobisdebore qusevestrocongruunt hdnori et saluti. Sei quia exasperatus propter sa- lubres monitus quos serenitati vestrae ex summa fl- dclilate et charitatedirexi((i),me diniduciasti8(^),et bona episcopalis domus diripienda adversariis no- stris exposuistis, gravia et grandia inde perpessus incommoda(/}, regali curise ad praesensnec secure posaum intoresse nec boneste.SuppIico itaque ma* jestati vestrs, ut regia inlerim me mansuetudine * supportetis,douec possim aliquantulum respirare, et damna quae mihi pene usquead penuriam panls inflicta sunt aliqua ex parte reparare. Exspecto etiam per misericordiamDeicitofuturum,utverum esse cognoscatis illud proverbium Salomonis : Me*
(a) Ita in omnibus, in p. c. antea, Boello. {bi Coigectos enim fuerat in carcerem a viceco- mite.sup. epist. 20. (c^Iatelligitepiscopatum.Virgam pastoralem sibi a
rege intrusam dioit epist. d. W Vide ep. 15. (e) Sio loquitur epist. 473. \f] Gonfer cum epist. 19.
85
D. IVOWS CARNOTENSIS EPISCOtt
36
liom sunt mlnera dUigenlU^quam fraudulenta oscula Ji male habentibui (MaUh. ix). Licet enim in pegno
blandientU {Prev, xxvii).Dec«tero calomniatoribus mei8,quibo8mere8pondereJQbeti8,cumin8inuatum fuerit qui eint.et quid expoetulent, reepondere non subterfugiam, vel in eccleeia, ei eccleeiaatica sunt negotia, vel in curia, si sunt curialia. Bene va- lete.
EPI8T0LA XXIIL
Ivo, Dei gratia^ humilis Canwtensium epiicopus.
VuiDOM (a) domini regis dapifero salutem.
Cbaris8ime,quia eciovellete laborare de compo- nenda pace inter me et dominum meum regem, multas gratias tibi reddo. Sed quia baec pax non
Italico surrexerit alter Aobab, in Gallico autem al- tera Jezabel, qusrentes altaria sulTodere, propbe- tas occidere, non esttamen dicendum Heliee : Reli- ctus sum solusy et quasrunl animam meam (/// Reg, xix) ; ne divinum dioatei responsum : Reliquimihi septem milliavirorum^qui non curvaverunt genuasua anteBaal (Ibid,), Licet ad plaoitum Herodis saltet Herodias, petat caput Joannis, ooncedat Herodes (Marc. vi), dicat tamen Joennes : Non licet tibi uxo- rem tnam inordinate relinquere, et contribulis tui conjugem,velpellicem in co^Jugium babere. Licet Ijalaam ISdoceat Balac edere et fornicari, Pbi- nees tamen non parcat Israeliti cum Madianite for- nicanti (iVttm. xxv).Licet,adper8ua8ionem Simonis,
posset esse stabilis quandiuvoluerit in inccspto suo
durare, consilium meum est adbuc exspectare, si ^^^ p^^^^^ liget,incarceret (in oarcere t;. c.l non forteDeus daretei mentem bonam, ut vellet con- B _.^„. ,_^„ d,,,„. ei^^^. ^,.^., . d-^.^.v. L.#._ «ilium 8uum in melius commutare [convertere, vet.
V. c.].Quod 8i facere vellet, scias omnia esse parata qutt necessaria Bunt ad faciendum divortium inter eam et novam conjugem suam [Bertredam scilicet eonoabinam, de qua sup. epist. 13]. Vidi enimlit- ieras (^^.quasmisit domnus Urbanus apostolicusad omnes arcbiepiscopos etepiscoposregnisui.uteum ad rationem mittant,et nisi re8ipuerit,ecole8iastica eum discfplina ad emendationem Tonire constrin- gant. He quidem littersB Jam publicata essent, sed pro amore ejus feci eas adbuc detineri, quia modo regnum ejus. quantum ex me est [a/. in me est. Idem locus epist. 28], adversus eum aliqua ratione
minus tamen Petrus Simoni dicat : Pecunia tuate- cum sit in perditione [al. perditionem] (Act. viii), Quanto enim studiosius perversorum temeritas et audacia rectitudinis statum labefactare conatnr,eo vebementius est eorum improbitatire8i8tendum,et religioni Ghristian» consulendum, et lamentabili- bus Ecclesie ruinis obviandum. Non b»c quasi ignoranti scribo, sed persuasum esse veliem tue paternitati,ut iterum manum ad aratrum mitteres, et de agro Domini ipinas^quas posses^evelleres, et semina queque messem latura superseminare non difTerres. Hec bacteaus. De c«tero devotiRsime po- stulo palernitatem tuam quatenus parvitati meas re8criba8,utrum navi periclitantis Ecclesie, etiam
commoveri. Haec omnia volo ut dicas domino no- . . .... ,..,
. , , , . pene naufragium patienti8,manum adbibere dispo-
Btro rejn.et secundum boc quod apud eum mvene- p *^ . r , *^ . .... ^ . . '^^
"rrL.u: V.-:.. ^^.^A.^ v«u ^ »»8» «t quo lu loco circa initium Quadragesimas te
valeam invenire. Quedam enim ecclesiastica nego-
ri8,mibi faoias remandari. Vale.
EPISTOLA XXIV. HoGOxi reverendo Lugdunensium archiepiscopo^ hu-
milis Ivo Carw^nsium episropusj in Christi esse
visceribus.
Audividomam UrbanumapoBtoIicum legationem apostolicam tue redidisse charitati,qualaudabiliter fanctus es (epist. 109) tempore praBdecessoris sui beate memoritt papttGregorii.Audiviet laetatussum in bis qutt dicta sant mibi (Psal. cxxi, l),tumpro- pter sinceram qua te amplector charitatem, tum propter oommunem Ecclesie Gbristi utilitatem.Sed banc meam laetitiam postea perturbavit quod mibi diotum estte in tanta perturbatione bumerum(tuum V, c.)banc oneri noUe supponere, dissuasione quo-
tia tractanda sunt mihi cam tua prudentia, qaod mibi operosum, tibi autem non erit onerosum. Vale.
EPISTOLAXXV.
Urbano summo pontifici^ Ivo specialis ejus filius, non
servilis timoris, sed castae dilectionis obsequium.
Ad visitandum paternitatis vestrae dulcedinem,ad relevandas quotidianas cruces meas, prssentiam vestram Jam eaBpe adire proposui. Sed impediente Satanavotum meum adhuoimplere nonvdui.Nam ad bestias quotidie pugnans (/ Cor. xv). non inve- nio requiem spiritui meo : et miserabiles ChriHtiano religionis ruina8,quibus reficiendis vix aliqais,aut
rumdam dicentium, propter languidum caput ^ nuUus insudat,cum multacordiscontritionedeplo-
sgrotanti corpori et pene viribus deflnito (o/. viri- bas destituto, v. c.) non posse commode subveniri. Sed imperitorum medioorum est tale consilium,tu- mores palpantiam,et palpando putredines digestan- tiam, amantium suam tranquillitatem, non aegro- tantiamsanitatem, nec attendentium quod Veritas dicit: ^onest opussanis medico [ai. medicus]jsed
(a)Ia septemveteribus exemplaribus itascriplum aBt,ut etiam in titulo ep. 47 quaB habet idemargu- mentum. Antea ousum fuit, Vuilelmo. Sunt etiam quttdam membranao quaB non expreseo nomine pri- mam tantum litteram prsferantyunde natadiversa
ro.Unde quia video me pr»es8e,8ed nulli fereprod- esse, saepe delibero renuniiare curaB pastorali, et ad pristinam quietemredire(c),ubiillumex8pectem, qui «oiimm m^ faciat apusiiianimitatespiritusetlem- pestate (Psal. liv). Sed pene sola retinet me pater- nitatis vestraB dilectio,cui quantum debeam nec ipse pensare sufficio. Tamen nisi viderer os meum po-
interpretatio.
(b) Fortasse illaB sunt quarum meminit ep. 25, in fine.
(c) Vide epiBt. 17 et 219 in fine.
37
EPISTOI^. — EPIST. XXVII.
38
nere in coBluxn (Pioi. lxxii), iDjariam advdfsas A ^us mei pericoli metropolitaniB, et eorum saffraga-
oam agerem,qui septem annis pro Rachel servienti, Liam jussitnocte aupponi (G^.xxix). Quae aaltem ei fctaret, et BpecioRitatem Rachel sua fecunditate compensaret, vix tandem ea oonditione toleranda \ ideretar, ut ad amplexus Rachel post alios septem aanos perveniendi copia donaretur. Nunc vero, quia hajus sterilitatem experior, et illiua delecta- tionenon perfruor, miserabiliorem omni homineme jadico, et ut tam lamentabile damnum diu tolerer [tolerem, V. r,], animaB mee persuadere non valeo* Si placetitaqueaanctitalivestraB ut adhuc tolerem» cudite mihi virgam ferrcam {Psal. ii). qua vasa lu^ iea conterantur, quaB non eo modo parcat uni, u in discrimen adducantur plurimi. Hocideo suggero
neis sine mora direxi (d); adhuo tamen tacent, tan- quam canes muti non valentes latrare. Valete.
EPISTOLA XXVI. Ivo , Dei graiia humilis Camotensium episcopus ,
Waltehio [al. Wolferio, vel Wulfepio], abbali
Fossatensis monasteriij in sancfo proposUo viiiriter
stare.
Quoniamprogratia tibidivinituscollataannonam quam potea con8ervi& tuis fldeliter administra8,licet ipsosconservosingratos et de sua ealute non satis sollicitos invenias, non tamen sub pondere et S9tu dici fatigeris, ut peracto die a patrefamilias diur- num denarium percipere merearis. Audivi enim a fratre tuo Raimberto(Ramberto)monasteriinostri(e)
sanctitati vestrs, quia quidam olericus nostraB ur* «^ monacho, quod exteriorum tribulationum crebra bis (a), falaiB delationibus aures veatrae pietatis jam infcstatione vexatu8,et propter indisciplinatam mo-
secundo pulsavit, dicens se per oonjecturas accu- tum, et de Bola suspectione [ai, suspicione, v. c.] proscriptum. 8ed causa illa propter quam aclero separatuB est, tam manifestis indiciis est revelata, tam certa accasationepubiicata,tam evidenti exitu comprobata ut nemini, non tantum civium, sed etiam comprovincialium dubium sit quio in domo sua falsam roonetam fabricari fecerit,et in quadam ecclesia ejusdem (cujusdam) prffipositurae, quam ei GaufriduB (6) vendiderat,contravoIuntatem omnium fratrum hoc publicum faoinus, et quaodam ejus hor- renda flagitia Deo volente vera esse probabo suo tempore in vestra prassentia. Ideo sacramentum quod mihi obtuIit,intuitu charitatiB nolui suscipere
nasterii tibi commissi conversationem quodam tae- dio tabefactus, onus tibi impositum disponas depo- nere (f), et in otium teconferre, magis eligenBinimo salvari quam in summo periclitari. Ethaec forsitan bona intenlio est, sed summa et frequonti libratione pensanda, ne angelus SatanaBtransGgurans se in an. gelumlucis(// Cor. xi) sub hoo pallio pias inten- tionis te a rectudinis tuae statu dejiciat, et lic pau- latim ad perpetranda aliqua inordinata latenterin- ducat. Nam si aliquibus ibi prodesBe potes, non est sanum consilium ut fratrestibiordinatecommissoB inordinate relinquas, sed omnem sollicitudinem tuam intus et foris illis impendens bonos verbo et exemplo ad meliora provoces, maloscorrigendo to-
peccatum perjurii peccato priori velle ^ leresomnes communiter ames. IS Sicut enim ait
Bciens eum
Buperponere. Tumen propter reverentiam vestraB paternitatis ad quam coafugerat,quamvi8 dolose^in- terim voloi ei reditus [a/.redditus] unius praebecdaB integerrime dare,et cibum mecum in mensa, donec possem de hoc negotio in praesentia vesta agere> et consilio vestro quaa restituenda viderentur, miseri- corditer restituere. Ipse autem uti Buperbus et ar- rogans est tanquam falsa dicendo perditam recu. perasset innocentiam,neque mihi^nequeamicis suis voluit acquiescere, nisi quaBCunque petebat, et in manu mea non sunt, et ab his qui ea legitime ac- ceperunt, in? itis auferri non posBunt, redderem in. tegerrime. Igitur Beoundum quod placuerit discre* tioni vestraB, aliquid tale super hoc parvitati meaB
beatu8papaGregoriu8(can. 24, q. 4) : « Ibi aequa- nimiter portandi sunt mali, ubi aliqui reperiuntur boni.nSi autem apud teomnesita suntsuaesalutis inimici ut penitus sit inutilis labor tuus, consulo fraternitati tuae ut relicta terra maledicta ad terram benedictam te conferas, ubi ct si non alterius, tuae saltem saluti provideas. Sic enim propinato sibi ve- neno beatusPater tuus fecit Benedictus, qui prae- esse his noluitquibus prodessenon potuit(S. Grb- GOR., Dialog.lib. ii, c. 3). Quem si imitariB» mona- sticae professioni nullatenus adversariB. Haec pauca tibipro multisBcriberecuravi, persuasione praedicti fratris tui Raimberti [Ramberti, v. r.], videlicet ut in hocconsilii tui summam diligenter attenda8,qua- reBcribite, quod huic Btulto ot caeteris cornua non D tenus aut cum aliquo fructu onus tibi injectum
&ddat, et vires meaB non excedat. Ipse autem nunc ad vos veoire disposueram, sed iste publicavit ad- ventum meum BtudiosiBsime per totam Romani iti. neria viam. Pra9terea(c)qu6B damna, quas passiones, qaaB perBecutioneB intus et foris hoc anno pro ioge Dei pertulerim {ut sup. epist 19), nota vobis facere poterit istefrater. LitteraB sanotitatis vestrs secu-
longanimiter feras^aut sine aliquofructu tibi victu-
ruB depooas. Vale.
EPISTOLA XXVII.
Xvo^Dex gratia humiiis Camotensium episcopus,EvDOii [in uno v. c. EuDONi;in alio REVDONi],Nortmanni3S dapiferOy a %elo bono non tepescere.,,. QusBsivit a me dilectio tua utrum contra eam qui
(a) Confer loo. epist. 12 in fine.
(b) De quo epiL 1. (r) Deest in v. c.
(d) AdverBaBregisaduItererium, de quibuBSupra
epist. 23.
{e) S. Quintini Belvacen8i8,inBtituti ab ipso Ivone.
(/) Abbaa cooBenBU episcopi potest locam Buum deserere, ca. abbas oan. 18, q. 2.
39
D. IVONIS CARN0TENSI8 EPISCOPI
40
ante ordinationein enam de SlmoniAca heresi, et A obsoqaens Domiaiois(^)prfficepti8,etDeummetuen8,
quibuadamcriminibosapudmetropolitanumetcom- provincialesepiscoposa teet aliishonestis pulsatus, diemstatuteezaminationisanticipaiidosubterrugit, etviolentia principis consecrationem adeptus sedi episcopali est intrusus, agere debeatis sicut episco- pum,vel siout tantummodo clericum. Ego plane hoc ad inquisitareapondeo^qnia licet apud quorumdam imperitiam eiislimctur episcopus, illis tamfn non estin quorum conscientiis invasor est et bffireticus* Unde sic dicit Leo papa in epistoia Rustico Narbo- nensi episcopo direcla (ep. 90, c. 1 et c. 1, dist. 62) . • Nulla ratio sinit ut inter episcopos babeanturquj nec a.cleriois sunt electi, nec a plebibus expetiti : » Et postpauca : « Quis ambigat non esse eis tribuen-
a peccatore sacerdote separarese debet, cum habeat potestatem dignos eligendi, et recusandi indignos, quia ialege ostendit Dominus ordinationes sacer- dotalps, non nisi sub populi assistentis coopcientia fieri oportere,ut plebe praesente vel malorum crimi- na detegantur,vel bonorum merita predicantur.»Si igitur rationcs vcstr» constant, constat non esse agendum contra eum ut episcopum, [al. quoniam] quem prsdictae auctoritates episcopum esse non si- nunt. Nam sicut dicit papa Bonifacius : c Manife« stum est confiteri de orimine,qui indulta et delegato judicio purgandi sepccasione non utitur.» Praeterea secundum consuetudinem RomanaB Ecclesis aliter agitur contra Simoniacam et neopbytorum hsre-
dum quod non docetur fuisse coUatum ? • Quibus p sim (Grat. dist. 48),quam8dversuscffiteracrimina. verbisosteaditurquiainvasoribusepiscopalishonor Nam cum in aliis accusationibus, acousalorum et
nullatenus est tribuendus. Nonesse etiam clericatu dignos probat idem Leo in epistola episoopis Galli» et Germaniffi directa(a), sic dicens : c Sic decet fidem sanctorum Patrum servari in Ecclesia catholica, ut qnod habuitamittatqui improbabilitemeritate quod non accepit assumpserit. » Quos non esse sacerdotes beatus Gregoriosita confirmat iu epistola Byagrio et coepiscopisejus missa(6) : c Quicunque sacerdotium etudet pretii datione mercari, nonofficium, sed no- men attendit; non esse, sed dioi tantum sacerdos concupiscit. » Idem in epistola ad Ciriacum episco- pum Constantinopolitanum (epist. 169, lib. vi) : • Sicut locus regiminis desiderantibus negandus est, ita fugientibus offereadus. Bt sicut scripturo
testium innocentia quaeratur, ad insimulationem talinm etiam infamespersonffiadmittuntur.Possem quidem latius ista dixisse, etmuUasimiliaad hujus sententiffi confirmationem deauthenticis scripturis collegisse, sed propt^r vitandam prollxitatem epi- stols, nuno ista sufficiant. De cffitero suadeo dile- ctioni tuffi, ut in causa ista non facile te committas illorum judicio, qui in hujus iovasoris depositione suum attendunt imminere periculum .Sicut enim di- cit beatus LeoC/):«Qui episcopi talem consecraverint Picerdotem, qualem essenon liceat, etiamsi aliquo modo damnum proprii honorisevaserint^ordinatiu- nistamenjusu1terius(^)nonhabebunt,necilli sacra- mento intererunt, quod,negIectodivino judicio. im<
est : Ifec quisquam sibi sumit konoremfSed qui voca' C meritoprffistiterunt.» Si ergo secus quam justitia se
tur a Deo tanquam Aaron (Hehr. v). » Et alibi (r) :
« Sicut qui invitalusrenuit,quffisitu8 refugit.sacris
altaribus est admovendus; sicqui ultroambit, aut
importune se ingcrit,procuI dubio est repeiiendus.i
Hinc dicit papa Paschiasus : «Quomoio tales epi-
scopos vel abbates vel olerioos devitamus, cum qui-
bus si vel simuA, vol oramus, excommunicatiooem
Bubimus [inunocod. si vel simul oramus excommu-
nicationi subjioimur ; ita ms, 7J. » Quos quidem
saoeriiotes esse saltem credere, omnino errare est.
De quorum repuleione etiam in canonibus Parisiis
promulgati itahabeturfd):«8i per ordinationem re-
giam istius bonoris ouimen aliquis pervadere nimia
temeritateprffisumperit,acomprovincialibusepisco-
pia aullateaus recipi mereatur, quem iadebiteor- j^
dinatum cognoscunt. » Inde ait beatus Anibrosius
in libro Pastorali : « Oculis carnalibus videtur epi-
scopus quasi mcgnus,8ed divinis obtutibusest le-
prosus, qui per peouniam acquisivitindebitum or-
diaem. » Hiao et beatus martjr Cyprianus : « Plobs
la) Sed in c. Sie decet caa. Epist. 86. 25, q. 2, triouuatur Sylverio pap».
(6)Epi8t. 110, lib. VII. VideGrat. sub tit. Spirit. emere caa. 1 q. 1.
{c) Gregor. lib. vii, epist. HO ad Syagrium et in ca. Sicut caa. 1, q. 6, l.xxx De episc. et eler.
((<)Cap. 8. coacilii Parisiensis i et incnp. 5di- elinct. 63; in sex autem vett. codd. hic scriptum
habetytibi judicatum fueritjudices ipsos ad aposto- licam invitaaudientiam,sinequa bujusmodinegotia commode finirl non possunt. Ego autem domno [aL dominojpapffi litteris meiscommendabocauBam ve- 8tram,8ilegati vestri {h) per me transierint. De ipso vero papadequo quassisti,hoc tibi dico, quia ofense Novembri [al. Novembris] cum eo llomam pacifice intravi mense Januario ibi eum dimisi. Ibi adhuc moratur.etadversariie RomanffiEcclesiffi,quantum Deo dooante prffivaleret, obluctatur(t). Valete.
EPISTOLA XXVIIL Philippo, Dei gratia matfnifico Fraucorum regi, Ivo,
humilis sublimitatis su3S ciericas^ sic se regere ut
Hegi regum valcat complacere.
Excellentiae vestrs litteras nuper accepi, quibus bubmonebar utapudPontesiumvelCalvum moutem cum manu luilitum vobis, die quem statueratis, oc- currerem, iturus vobiscum ad placitum quod futu- rum est intcr regem Angiorurn ct comitem North- manoruin; quod lacore ad prffiscns magnae ct multe
Parisii.
(e) Uuus V. c. divinis lib. i, epist. 3 et 4; vide cap. Plehsei seqq. distinct. 63.
{f) Epist. 8.5, ad episcopos Arricanos, et refertur in r. 2'\ Si qui. ctiu?. 25, q. 2.
{g) Deest in ms. c,
(h) Sic in omnibus libris ut cpisl. 88.
(t) Confer locum initio epist. 43.
41
BPISTOUB. — KPIST. XXX.
42
eaam tne prohibefil.Prima, qaie domnus papa Ur- A baQusinterdicit vobisauctoritate apo8tolicB(a) tbo- riim mulieris quam pro uxore babetis 1 4,et quia sa- eramentumde8ecuritate(6)coDciliiquodvobis man- daverat.fierivetuiatis.Acujuscommistionesiamodo Don oeesatiSyBeparatvoseaderaauctoritaHa partici- patione corporis tt sanguinis Dominici. Interdicit etiam omnibua episcopis ne capiti illius muUeris corooam imponant,quam,ut ubiquepeneterrarum dicitur,lateri vestro illicite copulastis. Parcens igi- tar majestati vestrs dissimulo vestram adire pras- seottamynesedis apostolicsjussione compulsus.cui vice Christi parereme oportet, quod nuno dico in &Qrc»cogar inveslriset multorumauribuspublicare. £go autem nolo vos 8candalizare,vel rcgiam maje- ftttem vestram minuer<H quamdiu possum aliqua p honesia rationedissimulare.Prsetereacasati eccle- si9 et reliqui milites pene omnes vel ab8unt,vei pro pace violata excommunicati 8unt,quos sinesatiHfa- tiooe reconciliare non valeo (c),et excommunicatos in bostem mittere non debeo.Postremo novit vestra Mrenitas quia non est mibi in curia vestra plena se- caritas, in qua ille sexus (d) mihi e8t supectus et iofestus qui etiam amicis aliquando non satis est fidua.Bzspecto igitur at aliquando corvestrumillu- ftrante divina clementia, contra sibilum serpentia toditum obtaretis (e)ei monitis salutis aurescordis tperiatia. Hoc desidero ; hinc ante Deum quotidie preoes efTando [al. fando ; ita ms. c.] Valete.
EPISTOLA XXIX. Ifo, humitis Camotensium episcopuSy Roueuio con" frairi et compresbyterOy sabitem. C
Qaoniam sub disciplina et timore Domini a pue- ritia tua nutrituses et eraditus^etinezceBsibus re- gnlarlB vite tam verborum quam verberum severitate correctue, non tantum ad presbyterii digniiatem promotua esised etiam nomentuum in tantam eni- toit claritatem ut opinio taa non tantum inter eru- dito9,8ed etiam celebris fieret inter Dei servos.Unde qaidam quasrentesbonasmargaritaSypostpositis aliis moltiB asque vel plu8nitentibu8,tetanquaro singula- riter pretiosam margaritam 8ua exstimatione [unta eed .«sti matione] repererunt, et tanquam lucernam ardentem et lucentem, ut in domo Dei luceres, te soper candelabrum posuerunt.Quis ergote fascina- vit, quis oculos tui cordis exc«cavit, ut flagitium i hoc quod tibi imponitar,non tantum non perpetra- q res.eed nesaltem de te probabiliter conflngi posset modie omnibus praecaveres? Putabam concupiscen- tias earnalis ardorem flumine lacrymarum tuarum medullitus in te refrigeratum ; et si quid ille ignis orensaliqaandoreliquerat in conscientiatuacaute- riatam,putabam frequenti sacre Scriptur» medita- tione,tanquam temperativi malagmatis superposi- tione malaxatum, et coelitus infusa sancti Spiritus
(a) Vide epist. 211 et 46.
(b) Gonfer loc. epist. 35.
(c) Sic in sex v. c. ; aiias non audeo. \d) Ob Bertredami cujus inimicias memorat
eput. 50.
Patbol. GLXII.
unctione caratum.Putabam quod angelns primoge- nita2Egyptiorum[a/.iGgyptum] percutiens, domum tuam in utroqueposte signataminterHebraeos per- transisset, et primogenila tua intacta reliquisset [Exod. xii). NuDC vero publicus rumor est te esse reversum in iEgyptum [a/.ad Mg.lLams.c.], et hoo primogenitum, quod est castitas, malleo universa terrae miserrimffi inteessecontritum [guidam inter- iisse cont.].llic oculis meis pene quotidianusfletus occurrit, hic jam mihi a tergo reverlitur, bic a dexteraot Isva frequenter auribus moi8,qua8i novaa inrertur.UocdevotarummuliercuIarumsubmurma- ratetcircumfertcuriosa loquacitas.Hoc eremitarum contristat habitacula. Hoc monasteriorum quasi commiserando mirantur conventus.Hoc quasi argu- mentum ad defensionem suarum abusionum subsan- nando sibi resciscunt quidam ecclesiarum coetus. Hoc audienset ideo alte ingemiscens.amplius susti- nere non valui,quin dolorem tibi mei cordis efl^un- derem (cod. S. Gcr. infunderem),et de meatristitia te salubritercontrisiarem.Suadeoergo tibi,8euvera» seu verisimiiia sint qu» dicuntur, ut a [a/. ut de] candelabro cui superposilus es (Maiih. v), inventa honesta occasione descendas,ne amodo fumum ma- gis (/) quam splendorem circumstantibus eifuQdas. Si enim vera 8unt,apud auditores tuos reprobus est sermo tuu8,et qui flagitiorum tuorum saroina pre- meri8,aliena non corriges. Si autem tantum verisi- milia sunt, ncc sic tamen proficies, quia famam tuam neglexisti, quam propter utilitatemproximo- rumtuorumimmacuIatamconservaredebuisti.Quod si honore gaudens et qusrens tua, prsesse magis desideras quam prode6se,oonventu3 ille pauperam fratrum tibi commissus non tantum per manum tuam ultra non multiplicabitur,8ed etiam quotidia- nis defeclibus ad nihilum redigetur. Quod si boo consilium meum ad prffisens videtur tibi importa- bile, obtestor te per tribunal eterni Judicis, ante quod stabis,ut saltem nunc utili rubore suCfusus [a/. vili rub perfusus},amodo suspectarum personarum colloquia fugias, familiaritatem perhorre8ca8,ne il- lud propheticum jure objiciatur tibi [in veit. codd. objiciatur, ut saspe alibi] : Facies meretricis facia est tibi.Noluistierubescere (/^r.]ii).Infuturo autem sub- latus a facie judicantis,tradari8 ministro puniendua sine respeclu miserantis.Non ut confundam te haeo scribo, sed ut fllium cbarissimum monco,ut salutl tuffi provideas,et pravo exemplo morea simplicinm non corrumpas. Vale.
EPISTOLA XXX.
FuLcoNi, Dei graiia Belvacensium episcopOy Ivo, ea
dem gratia Camotensium episcopus^ in advcrsis
fortiludinemy in prosperis humilitatem (g).
Quoniam diabolus adversarius nosler tanquam leo
rugiens circuii quserens quem devoret (l Petr, v), fra-
(e) Vide epist. 13.
(/) Idem consulit Aldeberto, epist. 2T7.
(g) In aliquotvett.codd. prsfigitur capitulumse- quens : Non laudabat ut episcopus armis debellaret superboi.
43
D. IVOmS CARN0TBNSI8 HPISOOPI
44
ternitatem vestram familiari exhortatrone commo- A bonos habeat nautas, et reliquos navis adjutores.
neSfUt fallacesejuscircuitus omni vigilantia cavere studeatis,quatenu8 propositi et officii vestrimemor mundanam superbiamnon armismundanTemalitifle (a),sed armis Christianae militiflB superare valeatis. Suadendoetiamconsulo,etconsuIendo8uadeo,utcon- tramandatadomniapostolici,etlegaliejusLugdunen- sisarchiepiscopi (6),ubirestat adhucanchora aliqua speinostraB,nulIarationecaputeri^'atis,bi postquan- tascunque procellasad portum pervenire cogitatis. Ezemplar litterarum qnas misit mihi domnuspapa decausa regisjpostquam legatiregis nuperdiscesse* runtabeo(c),vobistransmitto:ul8ciati8quiadomnu8 papa,etsi non antecedit,non tamen retrocedit.Valete.
15 EPISTOLA XXXI. FoLCONi, Dei gratia Belvacensium epixcopOy Ivo ea- dem gralia humilis Camotensium episcopus^ gravi- tatis anchora se in sancto proposito retinere (d). Quoniam, tam scientia quam experientia, novi praslatos in congregatione sibi commissa assiduos esse debere, postquam placuit ei qui ad convivium Buum me invitaverat, ut recumbenti mihi in loco humili diceret : Ascende superius (Luc. xiv), fre- quenter monui fratres mihi commissos,ul de con« fratribus suis vel aliunde si ita eis complaceret, prselatum sibi eligerent, qui eos in disciplina sibi tradita posset custodire, et ad ascensiones in corde de valle lacrymarum quotidianis monitis sublevare, ne lupus invisibilis aditum inveniens ovile Domini ingrederetur, et oves Dominicas aut extra raperet, aut intus occultis morsibus strangularet.Quolcum
B
licet etiam prosperum habeat ventum, tamen aut fluitat, aut fluctibus immergitur, aut soopulisiili- ditur,et sic planctum magisinvenit quam portum ; sic Ecclesia Dei, rectoris sui [unus cod, pastoris sui] prsesentia viduata,multis modis in hoc mundo tanquam in mari naufragoso periclitatur, et ab aditu sternse quietis, tanquam ab introitu portua, aut diu differtur, aut in aeternum reraovetur. Quod ego attendens, sicut saepe monui [ut supra, epist. 17), ita nunc moneo et licentiam do, ut vobis re- otorem regulariter eligatis,quem sicut patremani- marum vestrarum orani honore dignuni habeatis, cujus salutaribus inonitis cum omni humilitate in omnibus obediatis.Nolo enim cum periculo meo et vestro vobis praeesse et non 4)rodesse ; terram occu- pare,ct messem quam terra culla latura est,umbra mea praefocare [unus cod, suffocare]. Malo vos vi- ventes videre sub alieno regimine quam lugere mor- tuos subpraelationismeaevelamine ; haberevos fra- tres ordinatos, quam filios incompositos. Nolo enim sine cansa laborasse in vobis.quos materno afifectu de veteri homine in novum mediante Dei timore generavi, quos geminorum uberum lacte usque ad solidi cibi perceptionem educavi, quos ita unice dilexi ut cum gaudentibus gauderem, oumdolenti- bu8 dolerem,cum inOrmis infirmus flerem,quorum oneratanta mansuetudine supportavi quanta pa- rentes filios carnissuae tolerasse vix possunt inve- niri. Cum er^o impediente nescio qua Dei disposi- tione ex maternis [al. dispensatione a mat.] uberi-
hactenus suis de causis ab ei dilatum sit, nuoc C bus lac sumere non possitis,quaerite vobis matrem
tandera acquieverunt monitis meis, et disponunt aliquem secundum quod mentibus eorum inspira- vcrit Deus sibi praeficere, qui pro viribus sibi col- latis in necessitatibus eorum studeateis tam epiri- tualia quam corporalia ministrare. Ka igitur hora qua litteras ^'stas acceperitis, per easdem litteras, licet absens corporcpraesens tamen spiritu.depono in manu vestra praelationem quam hactenushahui in ecclesia Beati Quintini, toto desiderio expostu- lan8,ut quem congregatio illa concorditer vei pars sanioris concilii regulariter sibi praeferri postulave- ril, in eo loco et ordine in quo ibi eram substitua- tisy et substitutum in anxietatibus suis pro officio vestro paterna consolatione relevetis. Ego tamen et
adoptivam, de cujus uberibus lac 8ugatis,ne aliqui
vestrum antetempusablactati,matremquam ezspe-
ctant non inveniant, et sic ad solidam escam non
perveniant. In eligendo itaque omnes in commune
consulite, ut nemo ibi privatam occasionem atten-
dat, nemo ibi privata excellentia intumescatynemo
contentiosus existat, nec illi bumiliter subdi refu-
giat, quem fraterna concordia provisa utilitate sibi
praeferriexpostulal.Qui tamen tanto nunc diligen-
tius a vobie est discutiendus, quanto postea non
reprehendendus, sed ab omnibus aequanimiter cst
tolerandus.NoIo autem certam vobis designare per-
sonam, eed habere liberum electionis arbitrium,ut
electum vestrum eo ©quanimius toieretisquo eura
si depono praelationem, non desero illius Ecclesiae q voluntarie vobis praetuleritis. Hoc tamen [a/. tan-
80cietatem,in qna aliquando potero vobis esse uti- lis, si Deus reddiderit pacem servis suis. Valetc.
EPr^TOLA xxxrr.
Ivo, Dei gratia Camotensis Ecclesix servusy \estr3e autem societatis fidelis frater, confratribus suis^ devotum fraternitatis obsequium {e). Sicutnavispraesontia gubernatoris destituta,licet
(a) In hanc sententiam epist. 20.
(b) llugonis, de quo cpist. 2i.
(c) Confer epist. 28.
(d) In aliquot vcteribusco^licibus habetur capitu- lum sequens : Quomodo prselationem S. Quintini deposuit inmanu epijcopi. Conferenda est cum se-
tum] in fraternitate vestra retineo,ut quem de fra- tribus me<'.um habere voluero, mihi sicut patri fi- lium transraitlatis, et sic ubi eum manere voluero, siue scandalo concedatis.Quain re non est vobi8(/j formidandum, quia satis in hoc servabo modum. Hoc etiam apud vos intcrim volo habere privilegium , ut si {gj quffi,quod absit ! inter prslatum vestrum et
quente.
{e) Sic conceptus est titulus in vett.codd.Alloqui- tur autem canoniros Ecclesiae S.Quintini Belvacen- sifl ; et conferendae sunt epist. 17 et 31.
(/) Vobis deost in ms. c.
(g) Qux deest in ms. c.
45
BPISTOUB — BPIST. XXXV.
46
aliquem de fratribas orta faerit coQtentio,et aliqua A teaus totoaffecta clamemus ad Dominam.cuiroare
iotemperautia zeliadversusalterumalter ezarserit, M boc commode per vos sedari non poterit, non prius ad aurea publicas causa baec prodeat quaro ad me deferatur, ut studeam vel immoderatumzelum ilium temperare, vel demum canonicfiB severitati viresdare. Inexpertus enim auriga, dum nescit frcna moderari,primo cursu cogiteqnum accelera- lione lassari. Gum ergo sit ars artium, onus one- ram regimen animarum, postquam usu ipsiusartis edoctus fueritvesterpr?elatus,quid debeat dissimu- lare, quid debeat in promptu vindicare, tunc jam suo et vestro judicio contenti, poteritis omniacora- modo negotia vestra commodare.Quicunque autem ille sitytalem eligat fraternitas vestra, qui sciat de
et venti obediunt (Matth, vm)yUi procellam nostram convertat in auram, etsileant fluctusejus. Quod si Dominus in navi dormiens,ut oxperiatur sustinen- tiam nostram,moram fecerit,sustinentes sustinea- m^is, quia veniet, el supra sustinenliam aostram tentari nos non permittet (/ 6'or. x). De c©tero,cba- rissime, leeta tua, tristia tua communica suotem- pore diligcnti et dilecto^quialaetaet Iristia tua mea sunt, sicut mea tuaesse non ambigo. Vale.
EPISTOLA XXXIV.
Ivo, humiiis Carnotensis Ecclesiae servus. Robbrto
jam borue spei fratri, ascensiones in corde.
Quoniam,8icut quorumdam relatione didicimus;
jam vilesoit tibi mundus et omnis vana spes ejus.
thesauro suo proferre nova et vetera,qui etiam no- £ credimus quia propitia divinitas incboavit in pe-
verit mores vestros,cuja8 mores et vos non habea- tis ignoto8,melius enim sibi invicem oohaerent la- pides,qai freqaentercollimati,inffiqualitatem suam deposuerunt frequenti limaturs exercitio. Quod si forsitan contigerit eum in causisexterioribus minus esse exercitatum (in c. Petrus distinct. 39), ad dis- ponenda omnia sibi commissa, juvabit cum bona conscientia et bonum testimonium. Ipse etiam fa- cial sibi prspositam, qui consilio ejus et vestro omnia exteriora disponat. Ipso autem intus solus cod.Put, interim.Jsecundam traditionem sanctorum Patrum vacet orationi et lectioni, et nutricnd» fra- terns dilectioni. Mulla loquor, sed quasi nunc de- mum 1€ vos abiactans vellem vosinomnibusesse instractOB : ut quae sunt recta [al. bona] sapiatis, et recte iutellecta, opere impleatis. Sed quia [al. si ad] ad hoc non safQcitis, consulite Angeium magni coosilii, ut consilia vestra dirigat, et ad bonum fl- nem[v. c. S. Vicl. ad bonam flnem] perducat. Deus patientiffi etsolatii sit vobiscum. Valete.
EPI8T0LA XXXIII. Lamberto, Dei gratia Atrebatensium episcopo, Ivo,
Ecclesix Carnotensis servus, sincerx dillectwnis
munus.
Si tantaesset nobis convioinitas locorum quanta est aoimoram, frequenter vellem tuo dulciloquio mnlceri,taa consolatione refoveri.Desiderarem tibi freqaeoter sstus meos effundere, perturbationum mearum crebras incursiones tuis orationibus pro- pulsandas 08tendere,ami88am quietem spiritus te-
ctore tuotemplum suum,etlocum sanctum habita- tionis suae ;unde bonorum omnium largitori,aqao flt hffic de vetustatein novitatemlaudandamutatiOy grates exsolvimus, et bonis principiis felicem pro- vectum et bonum exitum conferri [ita omnes v. c. antea, proferri],ab eodem omnium bonorum largi- tore postulamus. Tu igilur, cliarissime, adjuvante divina clemenlia sollicitecave, ne immundus spi- ritus ad te revertens, domum quam reliquit, intus vacantem et foris ornatam inveniat, et secum alios septem nequam spiritusvirtutum specie palliatos inrlucat,sicque novissima tua pejora prioribus efii- ciat (Luc. XI). Gontra spirituales itaque nequitias pugnaturus, si securus vis pugnare, castris Christi militum ordinatepugnantium te insere,nesisinga- lari certamine contra exercitatos inexercitatue pa* gnarecontenderiB[a/. conlendis, ita ms. e.]^ inoa- mera adversariorum tnorum multitudine corapri* maris.PostquamveroSpiritu consiliiet fortitadinis armatus calliditates antiqui bostis evitare consue- veris, jam exercitatior [al. idem exerc.] in spiri- tuali certamine poteris solus, si ita contingat, contra quoslibet hostes certamen inire,quoram im- petus didiceris sustinere in acie. Unde Dominaa noster Jesus Christus discipulos nondum Spirita sancto confirmatos,et adhuc spiritualis certaminis expertes admonuit [admonet v. c. ms.] dicens : Vos autem sedete in civitate^ quoadusque induamini vir- tute ex alto (Luc. xxiv). Possem fraternitali tue hunc in modum multa scribere, sed quia tu perte
cum 8spe deflere ; in qua licebat aliquando divini D sapis, hoc pr» cffiteris obsecro ut qui jam de tuis
amorisdulcedinem appositadivini verbi mensagu- stare [iu; v. c. antea, cogitare]. Sed quoniam et tu jubente Deo remigatis in altum,ut laxares retia in captoram, amodo poteris ex tuie meapensareperi- cula, qualia prslatosin profundo experiri pronan- tiat Psalmista : Ascendunt usque adcoelos^ etdescen- iunt usque ad abyssos ; anima eorum in malis tabe- teebai. Turbaii sunt et moti suni sicut ebrius^ et mnnis sapientia eorum devorata est {Psal. cvi). In qaibos pericolisanamestsingalareconBiliumyqua-
Deo in membris ejua ccspisti offerre sacrificium, principalitoreide te offerre studeas holocaustam, nesi aliter, quod absit I feceris, dicatur tibi : « Si recte offeras, recte autem non dividas, peccasti, cum tua tribuas.et teipsum tibi retineas (a).i Vale.
EPISTOLA XXXV.
RiCHERio, Dei gratia sanctae matris Ecclesix SenO'
nensis archiepiscopo ylwOy Ecclesix Camotensis ser*
vus, obedientiam secundum constitutiones [ita
omnes v. c^ diniasi consueludines] Patrum^et CX"
(a) Citat «t expUoat ep. 47.
47
D. IVONIS CARNOTBNSIS BPISCOPI
48
terts coepiseopis in urbe Remensi congregatis fra-
temse dilectionis obsequium,
Si divina legis fuissetis memores, cujus debetis esse doctores atque tutores, qod contra sanctoruin Patrum instituta^instituta ms, co*Lex deaunt in ms.] mei invitassetis ad coucilium, praBsertim cujus facinus ignoratis aut flagitium.Primo, quia invita- verunt me quidam episcopi non comprovinciales mei,qui sine auctoritate apostolicamei jndiccs esse non debentyCumperegrinajudicia nuUiusesse mo- menti decretorum pariler et canonum generali san- ctione deceraat [a/. decernit, vel decrevit] auctori- tas(a).SecundOyquiaadmonitione metropolilani raei protrahere nitimini causam meam extra provin- ciam. Quod cum multis sanctionibus sanctorum Patrum prscisum sit, unam ex muitis beati SLe- phani papaset raartyris producam admedium,quffi tanquam gladius biceps utriusque intentionem re- verberetjicvitantis scilicet etaccusantis.Dicitenim beatus papa Stepbanus (epist.2) : « Ultra provinciaB terminos accusandi [accusantis ms, cod, sedem] li- centia non progrediatur,sed omnis uccusatio intra provinciam audiatur,eta comprovincialibus termi- netur,ni8i ad apostolicam sedem fuerit tantum ap- pellatum.vEt : « Neganda estaccusantibus licentia criminandi, priusquam se crimine quo premuntur exuerint (c. Qui rccus, non poss., et c. 1, caus. 3, q, 11). » Postremo quianon de veritatis tramite.sed de odii fomite(6) mea procedit accusatio, apostoli- cam sedem appello.Quod omnibus in crimine pul- aatis apostolicaconcedit auctorita8,utper8e,autper vicarios suos loco et temporo,quod mibi prffiscrip- serityCausam meamdiscutiat,etcum peroratum fue- rit,Iegitimam sententiam psoferri praBcipiat.Neque hoo bene mibi conscius causa vitandi judicii facio, cum manifestaet breviasitmea purgatiodc crimine perjurii.qui nulli hodie viventium aliquanMo jura- mentum feci.Sed nolo exemplum esse caiteris rece- dendiab ordine, neque sanum est consilium pro incerto commodo vel nullo cerlis periculis meoppo- nere.Gonductum enim adomino meo rege qu8esivi(c), nec haberepotui. 17 Quantum vero ex intentatis minis intelligo,non liceret mihi in conventu vestro impunedicere veritatem ; qui projam dictaveritate, et apostolicffi sedis obedientia tantam sentio jam eeveritatem, ut perjurium arguar incurrisse, et migestatem regiam minui8se(c/). Quod ut pace ve- 8tra dicam, rectius in eos retorqueri potest, qui vuJnuB fomentisincurabiletanquam piimedicicau- teriis competentibus dissimulant urere,vel medici- nali ferro pr»cidere (^) In qua sentcntiasi mec;im firmiter fuisselisjam «grotum nostrum ad sanita- tem perduxissetis.Quod quandiu differtis, videte si
(a) Refertur in c. Peregrina^ cum seq. caue. 3, q. 6.
(^) A pseudoepiscopis se fatigatum dicit epist. 67.
!c) Confer locura epist. 28. d^Deest in ms. e) Loquitur de nuptiis Philippi regis cum peili-
A. fldelitatem quam debetis pleniter exhibeti8,8i offi- oii vestri munus expletis. Faciat ergo dominus rex (/■) adversum parvitatem mcam,quantum Deo per- mittenle libuerit et licuerit,inciudat, excludat,pro- scribat,inspiranteDei gratia etpro8equente,decrevi puti pro iege Dei mei,nec ulia ratione cogentevolo ei consentaneus in culpaesse, qui nolo esse con- sors in pcBna. Angelus magni consilii, et Spiritus fortitudinis sit vobiscum, ut recta sapiatis et recta faciatis. Valete.
EPISTOLA XXXVI. Reverendo confratri Petro Picfaviensi episcopo, Ivo, humiiis Camotensis Ecclesix minisler^ sic bona plantaretUt nonsludeat bona convetlere, Si fraternitatem vestram iijjus vocare possemus,
P quantum salvo cbaritatis vincuio fieri posset, jure a vobis multas expostularemus injurias, partim communes, partim proprias: proprias, quia cleri- cum in dioecesi nostra Deomilitantem, et pro pul- cbritudine et dulcedine vitfie contemplativae, fonti vit(B totis desideriis inhiantem, ad publicum pro- dire, quietera suam interrumpere. nostra admo- nitione, nostra auctoritate compulistis. Quem cum vobisad regimen cujusdam regularis eccIesiedioB- cesis vestra), vestris epistolis crebro compulsi con- cessimus, et canonice electum ab ipsa Ecclesia transraisi8semus,non satis aptamavobis passuaest repulsam, qui preepoetero ordine tunc de ejuspre- latione disceptare coepistis, quandojam factaafra- tribus etcollaudata a vob^sejus electione, in prio- ratus sui sede eum sublimare debuislis. In quo et
C illi fratri non modicam intulistis verecundiam, et arnico vestro (g) non minimam fecistis injuriam. Non enim erat tanta precum instantia ab amico postulandus, qui ad injuriam dooi et donantis tam facile mutatasententia fuerat refutanduB.Nec satis tuentur vestram fraternitatem littere domni pap», quibus dictandis a latere interfuimue, qus confir^ mant abbati Sancti Cypriani jus illud prsdicts Ec- clesie (h), quod se habere dicebat ex legitima con- cessione quorumdam raonachorum, qui (ut audi- vimus) quictam possessionem clericorum appro- bKDt, raonachorum vero Sancti Cypriani inlrusio- nem prorsus improbant.Ad hoc enim praBdictusab- bas modisomnibud nitebatur,utpraeclict6B EcclesiflS prioratus ei adomno papa concederetur.Quoddom-
Q nus papa nobis reclamantibus, et libertatem cleri- corum pro possenostrodefendentibusfacerenoluit, prfficavenSfSicut ipse dicebat,ne sub hac occasione prffiJictus abbas clericos moliretur excludere, et monachos suos intrudere.CIericorum autem ordini publicam infertis injuriam, qui nionachorumordi- nem ad tam ruinosam superbiam erigiti8,ut cleri»
ce ; de (juibus epist. 43.
(f) Cujus odia per decennium tolerasse scribii epist. 141.
(g) Vestro, sic v, c, id est Ivoni, male antea,no«- tro.
{h) Ita hio locus restitutus ex v.c, Adi not.
49
BPISTOLA. — BPIST. XXXIX.
50
0O8 eis [ei, w. s. c,] subjugare studeatie, qnorum taata debet esse excellentia, ut secundum beatum Augustinum{a):«Vixetiambonu3 monachus bonum clericura faciat.»Sed quia clericus ista dixit decle- ricir*, audiamus monachum dicentera de monachis Dicit enim Hieronymu3(A):« Monachus non docen- tis, sed dolentie habet ofticium. » EtahbiiuClerici OYes pascunt ; ogo pascor. » Et aiibi : « Si cupis esaequod dioeris monachusjd est BoluB,quid Facis io urbibus (6RATiA«f. sub causa 15, q. l)?Quao uti- qae Qon sont solorum habitacula, eed multorura. Habet unumquodque propositum principes suos. Bt ut adnostra veniamus,epi8Copi et presbyteri ha- beaot ad exemplum apostoloset apostolicos viros, qaorum honorem possidentes habere nitantur et meritum.Nosautem habeamuspropositi nostriprin- cipes Paalos, Antonios, Julianos, Hilarios, Maoha- rios. » Et alibi :« Mihi oppidum carcer et solitudo paradiaus est.Qdid desideramus urbiura frequen- Uam, qui de singularitate censemur? « Possemus io huuc modum muita colligere de privilegio cleri- eorum,et subjectione monachorum, nisi vitaremus prohxttatemepiBtoiae. Nec tamen i8ta,dicendo,mo- nachoram religionidetrabimur, imo ut veri mona- chi 8int,id est.ut vere singularem sectentur vitam, tota mente desideramus. Laudamus quidem eoset beatos esse profitemur,si non transgrediantur ter- minoa a patribus suis positos {Prov. xxii); el tunc magis esee beatos, cum subesse magis studuerint qaam preeaae.cum humilitaset obedientia sit eo- rom somma provectio,ambiiio vero et superbia [et tuperbti ms. cod.] lamentabilis dejectio. Hsc et bis Bimilia diiigenterattendite, et ordinem clerico- nim, in quo estis, et oui Deo auctore prseestis, ad meliora provocando honorate, et nulli alii ordini eam contra morem ecclesiasticum subjugari per- mittite. Vale.
EPISTOLA' XXXVH. Ivo, Camolensis Ecclesim servus.RoKEKro in Chnsio
dilecto fralri, memorem esse uxoris Loi.
Qloria misericordi et sapienti Oeo, qui cor tuum iDanitum[a/.inanimiter]infiatum,8agitti8 acutis vul- Deratum,a<l tantam humilitatem perdomuitutjam ad petras montiom conrugias,et ab ira Kgii\(Apoc. Tijabscondi desiderans ab eis vitam salutis arden- ter inqoiras. Et quia decorem domus Oei diligere, et devalle lacrymarom ascendens canticum gra- daom cantare codpisti, qood ipse per tc nosti, so- lom boc eoperest ut cum Apostolo qua retro sunt oblitas in anteriora te extendas (P/it7.iii),donec ad montem Bethel viitutum ascensione pervenias(/5a. iii},abi dileotom fugientem desiderii lacrymis pro- ieqoaris,et aliqoando revertentem interni [internis ms. €.] amoris bracbiia complectaris. Sed quis lit aptus vita modus, vel quis loous ad ambulan-
(a) Epist. 76, ad Aoreliam ; et refertur in cap. legiy 36, causa 16, a. 1.
[b\ Lib. adversuf Vigil. et lib.De inatit.monaoh. ; it lib. De lande Tita solit.
A. dura in via Dei eligendus sit afTecto uti nunc es, nec tua fraternilas qusesivit, neque ipse scire pos- stirn, nisi me pulsante ad ostium cordistui, tuoa sBstus ipse proforres.et in quo vetus homo resistat, quominus novum hominem porficias, simpliciter aperires.Quod 18 licet aliqua rationeimpediente ad *prfie9ens fieri non contingat, Deiim tamen pro ama- bili fraterrJtate tua rogabo, ut qui in peclore tuo templiimsuuiaiuchoavit,ipseperf]eiat,8imuIexhor- tans ut certum vits modum quem Deus tibi ipse(c) inspiraverit,eligas:in quo humiiitatis viam [duo v. c. vis] sub obedientiie freno insislas^et experimento simul et exemplo vitse tuae moderamen addiscas.Sic enim decens cst ut ab imis inchoans ad summa pro- veharis,non ut a summis incipiens ad ima dilaba- P ris. Quod cum nostris temporibus de quibusdam ipse videris et audieris((/),exemplo illorum te opor- let esse correctum [a/, correptum], ut non simile incurrasretrogradationisopprobrium.Plumesceigi- tur in nido, antequam voles in aitum, ut solidatis virtutum peniiis poseis alas in activaB vitse modera- tione deponere, et easdem in altitudinem contem- plationis elevare. Vale. Apud fratrem Lambertum habe me excusatum, quia nondum mihi scribere licuit quae voluit. Scribam autem qu» Deus dona- verit, cum mihi opportunum fuerit.
EPISTOLAXXXVHI..
GuACELiNO [al.GuALCBLiNO ms. c.], reverendo Vuin-
tonensium [sic v. c, antea Fuintoriensium] epi-
scopOf Ivo, kumilis Carnoiefws Ecclesiss servus,
salutem.
G Liberalitatis tuee fama nullo simulationis fuco
palliata, jampriden mihi per multos Innotuit et
placuit. Qua fiducia per Guilielmum Sancti Satyri
prffipositum, vasculum chrisroate, cujus formano-
stris artificibus erat ignota, a tua munificentia po-
stulavi, et sine dilatione impetravi.Quod mibigra-
tius focit charitas dantis quam appetitus postulan-
tis. Undc quoties mihi ad usus necessarios ante
ocuios ponitur, tui memoriadulciter mihi ad men-
tem revocatur,et fraterna charitas ad ropendendam
vicem, si opportunitas se ofTerrct, excitatur. Unde
postulo fraternitatem tuam, ut et tu memoriam
confralris in tua mente reponas, quatenus ct ora-
tionum manu8(f)desideranti mihiporrigas.et utrum
apud te hanc gratiara impetraverim, aliquo signo
j) ostendas. Vale.
FPISTOLA XXXIX.
Anselmo, reverendo Canluariensium archiepitcopo,
Ivo, humilis EcclesiiV Camotensis servus.pro mo-
dulo sibi collato fidelium oraiionum munus.
Quamvis piacuerit ei qui te invitavit,tibi non alta
requirenti dicere [in sepiemv.c.xA tibi nec quaerenti
diceret] : Ascende supcrius (Luc. xiv) ; non tamen
ideo credimus paternitatem tuam [vestram, ms.c.]
(c) Ipse deest in ms.
(d) Ipse vid. desunt in ms.
(e) Sic omnes antiqui libri, antea, munus, ita mB« 0.
D. nrONIS CAENOTBNSIS EPISOOPI 52
religioso oxerosap minus esse memorem co- A lestiarum t«dio frequenter afTectas, retpospecta ^uos aliquaado in Ghristc dilexerat,vel a qui- quietis amissaB pulchritudinegraviter ingemi8C0,et
dalis mihi columb® pennis avolare {Psal, liv), ite- rum vacare desidero.In qua perturbatione solum mihi refugium est crare,et eum exspectare qui sal» vum me faciat a pusillanimitate spirilus et lempeslate (t^id.J.Acujusvoluotate sidissentire nontimerem, tanto oneri impar, eidem oneri humerum libenter subtraherem.Gum ergo a te ad parles nostras trana- ierintvel redierint aliqui.fac ut videam interiorem hominem tuum in litteris tuis,sicut ex parte vidisti meum in meis.De cstero commendo fratrem istum portitorem praBsentium [quidam add. litterarum] fraternitali tu©, ut familiarem [unus, familiariter] eum habeas, et in lectionibus tuis ei benigne res-
51
nulli
rum quos
bus pro Christo aliquod obsequium fraternitatis ac- oeperat.Quod tamen si aliquando ex quotidiana ec- olesiasticorum negotiorum instantia contingerct, tamen non immemores vestri [nostri m,s. c,]y par- vitatis nostre memoriam tuae sublimitati quibus possumus vehiculis ad mentem reducimns [v.c.re- ducere curamus; ms, c, reducere tantum], utpote qui tuis desideramus orationibus fulciri, et copiis 8t necesse fueritrelevari. Astitimus enim hoc anna promultaintebenivoientiamonachisBeccensibu8(a) contra Molismense8,quaatum ratione et auctoritate BulTragantepotuimus.Et jam de (6) Pixiacensi mo- nasterio plenam per aosconsecuti fuissent justi-
tiam,nisiquod priug affeotabant regis captare beni- ^ pondeas Quantum enim de homine aBstimare pos-
volentiam. De ; cetero commendo paternitati tusB fratrcm Rothardum [a/.Rohardum,vel Rotrardum] prnsentium latorem, per obedientiam confratrum ad partes istas directum,utin quoindiguerit consi- lio,eum munias et auxilio. Si autem servitium no- strum in aliquo tuao sanctitati fuerit commodum, obedituro prscipe. Yale.
EPISTOLA XL. Ivo, Camotensis Ecclesiat non satis aptus ministery
fratri Maneoaldo, sic crucem Christi portare tU
ejus remigio mare hujus mundi valeat transfre"
tare.
Quoniam post multos oircuitus levem Chrieti sar- cinam subire etcontempto mundi flore in domo Dei abjecte vivere elegisti, sciens quia melius esi
sumus, sediGcari quaBrit, non inflari.
10 EPISTOLA XLL
Ivo,Attmt7M Ecclesiss Canvoiensis minister Gaufredo
[al, GoiFREDO, GoiFFRiDO GoDEFRmo] Vindocinen-
sis monastcrii abbati^ cum dilectione salutem.
Quantum ex tenore litterarum tuarum perpen-
dere potui, summa inquisitionis tuae fuit utrum
monachus qui tantum a monaoho, et non a suo
abbate benedictus est, ab abbate suo iterum (e)
benedicendus sit. Quod Oeri posse et dimltti posse
arbitror absque ullo benedicli vei benedicentis in-
commodo.Monachi enim benediotio non est manus
impositiojvel alicujus sacramenti ex apostolica tra-
ditione celebratio.Nec aliam vim habere mihi vide-
tur, quam super pcBnitentem absolutio, vel super
modieum juslo^ super divitias peccatorum multas C populum sacerdotis oratio.Dicit enim B. Hierony-
mu8 : « Monachus non habet officium docentis^oi. non esl;t;e/,monachi officium non est docentisj^sed plangentis, qui se et mundum lugeat. »Sicutergo monachus in hoc officio sibi soli prode8t,ita exgra- tia vocantis solus ad hoc offlcium accedere potest, nec praejudicat ad salutem, utrum simpliciter a [ a simplici ms, c,] monacho vel ahbate suscipiat benedictionem, quiaverum monachum nulla facit exterior adjectio,uisi mundi contemptusetplenaDei dilectio. Quod in principibus hujus ordinis, Paulo videlicet et Antonio, et multis aliis yEgyptiis mona- chis facile apparet,qui nuUam a pra^oedente abbate vel monacho suscipientes benedictionem, perfec- tam abeo qui habitare facit monacbosin domo,8ui
{Psal. xxxvi), divinse bonitati, que humilibus dat gratiam^grates exsolvimus, et ut de commisso libi talentOjtanquam tldelis nummularius,creditori tuo muitiplioem referas U8uram;eamdem divinam bo- nitatem intensius obseoramus. Sic enim ordo ra- tionia poscebat at qui verbo ad viam vitse plurimos informaveras, aliquos aliquando conformares et conflrmares exemplo;et qui de semine patris Jacob tanquam Zelpha inveterata etancillari consuetu- dine philosophandifllios pepereras,jam deejusdem patris semine tanquam speciosa Rachel ex intimsB visionis libertatespiritualem sobolem multiplicaro non desistas [Qen, xxix). Ista [ita ms. c,] dicens : Minervam quidem non doceo, a qua magis doceri
indigeo ; sed fraternis profectibuscongaudens, bo- n laboris coosecuti suot retributionem.Quodvero po-
nis principiis meliores exitus apponi deeidero. Si- mul obsecrOyUt pusillanimitHtem meam in alto re- migantem, et pene aliquando naufragantem, de portu tranquillitatis tua) orationibus juves, salu- taribus monitis aliquando consoleris. Notum enim credo prudentis tu8B mibi pro Rachel servienti Liam esse nocte suppositam (epist. A et 17), quam quidem invitus [al. quanquam invitus] suscepi, et invituB tolero, utpote parum videntem, parum pa- rientem« sed multum exasperantem. Quarum mo-
(a) Huo Tidetnr referenda epist. 6.
\b) AliaSf Pixicensit Pixinaanii^ Piiaansi ; ea-
stea multiplicatis monacborum congregationibaa professiones ab eis exactoe sunt, et benedictiones super 008 datae, quadam cautela factum est ut mo- nasticus ordo quanto firmius in conspectu Dei et hominum et solemnius ligaretur,tanto robustiuset devotius nb ipsis servaretur.Et si qui vellent ab hoc proposito recedere, testimoniis pluribusconvince- reotur [vincerentur, ms. c.], et tanquam jurati [in uno cotl.perjuratisin Ghristisacramenta tirones.ad propositum suum reverti cogerentur.Quibusliquet
dem varietas in tit. epist 45. (c) Iterum deest in ma. Oi
53
SPISTOLiB. — BPIST. XLUI.
54
traditioneshujusmodinibilessealiud quamquttdam A nosorum aciuum reprehensione, aiioquin erimus
religionisvincula,human8B instabilitali provisa.Quo- niam omnis traditio religionis novitate et raritate viget et floret, antiquitate vero et numerositate, nisi districte ligetur et 8ervetur,frigescit et vilescit.Unde indiscretioneabbatum hocmibi ponendumvidetur» atrum debeant professiones, coram alti.s factas, vel benedictiones, ab aliis datas, in sua prssentia itera- re, quia noo est hoc ecciesiastica sacramenta ite- rando violare,sed pro instabilitatepersonarum vin- culam vinculo [al vinoulis vinculaj superponere. Quod si monacbi benedictio esset consecratio etiam apud Gluaiacenses (a) apud quos(ut asseritis) est isia coosuetudo, nulla prorsus fieri posset [a^debe- ret] benedictionittiteratio.Unde nec consecratiovir- ginum, quffi ex auctoritate apostolica episcoporum n privilegio reservatur(can. Stcuf, etcan. Presbyteri, dist68), si aliquaado a presbyteris usurpetur, pro- pter sacramentum GbristietEcclesisB quod ibi conti- netur, nullatenus ab episcopis iteratur.Dixi de pro- posita questione quod sensi, et quantum mihi vide* tur,iD nullo a ratione vel auctoritate dissensi. Vale, et quomodo ieris vel redieris, et quod audieris de consilio domni papse mibi resoribe.
EPISTOLA XLII. HuGONi, Dei gratia Suessionensium episcopo, Ivo,
humilis Camotensis Ecclesias minister, confortari
tn Domino.
Publicis aegotiis praepeditu8,pluraquaB volui fra- ternitati vestrs scribere non valui.-Si autem ali- qnando mererer dulcecolloquium vestrum, dicerem
pastores nosmetipsos pascentes nostra quaerentes, 0VC8 morbidas non sunantes, sed iortes et pingues devorantes (Eiech, xxiv). Nec ab hac fortitudine de- terreat vos rariLas praesentium exemplorum, cum excusare nos non valeat haec ratio apud judioem internorum. Vaicto, et fratres nostros Bistesiaci [al, Bistisiaci] Deo militantes subpatrociono vestropro Dei amore et nostro juvate, et contra aemulorum iafestationes paterne supportate.
EPISTOLA XLIII.
Domno et Patri suo Urbano summo pontifici, Ivo, (humilis) Ecclcsiai Carnotcnsis minister, cum Petro pugnare, et cum Petro regnare.
Quoniam iiomana Ecclesia postmulta naufragia sub vestro regimino ad portum pene [jam ms, c,] pervenil,el Italiae regnum (/^) jamdiu rebelle in coa- spectu vostro totum pene conticuit,ita ut novus rex adjvoiuntatemDei et vestram in manus vestras se de- derit; gaudco in Domino.etgaudium mcumnullissyl- labarum metis explicare sullicio. Quotidianasctiam preces coram Deo pro vestra incolumitate et pace raultiplico, ut sermo Dei per vos currat (II Tliess. ii), et dedie in diem magis proticiat,etbona quaeper vos inchoavit, ad finem usque perducat. Notum autem facio sublimitati vestrae quodGuilielmum [a/.Willel- mum de quo ep. 5 ] bonaa spei fratrem in Garnotensi Ecclesia nutritum,Parisiensis Ecclesia elegit in epi- scopum. Qui quidem sine consilio et asseusu nos- tro nihil tale praesumere voluit Misimus itaque cum
^ j , -_ ^ .....
plurimain auretuta.quae chartulacelarenon posset, ^ eoquosdam de fratribus, 90 qui diligenter inqui-
81 in aemnlorum manus, antequam ad vestras per- veairet,iacideret.Hoc itaqueinterim suadeo vobis,ut jnventutem vestram bonestis exoerc itiis occupt^tis, lectione, oratione, sacrae legis meditatione,ut si ali- qQandoaliqua fceda imaginatio persensuum fenes- tras templum cordis irrumpens ibi appingi lenta- verit vel prorsus ab ipso introitu repellatur, vel si forte aliqua incuria vel importunitate ostium cordis irrepserit,casta intus vigente dignitate cum dedeco reexcIudatur.Sicenim testimonio bona?conscientiae poteritis in justitia Deiexultare,et internaesuavitatis gustum proximis fiducialiter [unuscod. fidelitcr] eructare. Neo infructuosus esse poterit sermo doc- toris, qaem Inlus accendit et format divinivirtus
rerent, utrum hacc electio mediante pecunia, vel ali- qua esscta rege extortaviolentia. Quibus bene cun- cia renuntiantibus, illi fratri dedimus consilium et assensum, ut illi electioni cederet, et divinae ordina* tioni sc non subduceret. Timebamusenim nealius ex transverso intruderet, et Ecclesiam Simoniaca pcsto macularet. Addimus quoque consilio ejus, quiaaliquantulum infra annos legitimos (c) nobis esse videbatur,ut promotiones ad gradus ecclesias- ticos per congrua intervalla (d) differrct, et interim aut per se aut per nuntios Ecclesiae pro his quae ad integritatem ordinationis minus sunt, a pa- ternitate vestra indulgentiam postularet. Quod scribo absens, si opportunitas se offerret, dicerem
amoria. Si vero perversorum odia et detraotiones D prnpseus, et pro ipsa Ecclesia, et cum ipsa Ecclesia
ex hoc incurrerit vestra fraternitas, toleranda erunt vobis verbera verborum, qui in eorum numero [id, eod.xn eomm merito] estis, qui apostolicogradu in- siBtentes pro domo Dei sustinuerunt non t.intum rapioas booorum soorum, sed etiam tormenta et mortes corporum. Quod enim illi sustinuerunt pro fidei defensione, nos sustinere habemus pro orimi-
a paternitate vestramagna in vos tiducia (magna animi liducia ms. c), postulo, ut nulli aemulo de ejusinsiinulatione aurem de caetero commodetis [at, accommodetisj, et per praesentium latorem mihi et ipsi Ecclosis litteris vestris, quo ordine et quo modo resincocpta ad exituni cum gratia vcstraper- duci possit, vos ipse disponatis. Conterat Dominus
(a) Sic leg. ex melioribus libris. Cluniacensis mo- nasierii meminit ep. 78; male antea, apud Gloria- eemes.
[b) Sapim epiat. 2^dicit in regno Italieo Burrexisse iittram Aobab.9 etio fine ep. 27, Urbanum Roms
obluctari adversariis.
(c) Triginta, quae aetas viri perfecti dicta in con< oilio Agathensi, relato, cap. 6, episcopus distlnct. 77.
(d) De intervallis ordinum, Qrat. diatino. 77.
65
D. IVONIS CABN0TENSI8 BPI8C0PI
56
Saianamy oro, sub pedibut vtitrii [Rom.jyi), Valete. A
EPISTOLA XLIV. Ivo, Dei gratia Camoteasis Eeclesias minister.omni-
bw in ejusdem Ecclesise episcopatu positis salutem
in Domino.
Notum sit vobis, diiectlBsimi, qui ad supernain Hiemsaiem pertinere vos creditiB, quiaBi donati- vum superni Regis, ad quod vocati estis, promereri desideraMs, pacera vobis a Deo maodatam remota omni discordias peste servare debetis. Hanc enim Ghristus mundum ingrediens angelioa revelatione mundo mandavit coelesti militia concinnente : Glo- ria in excelsis DeOy et in terra p<ix hominibus bonae voluntatis {Luc, ii). Hanc Gbristos proxime de mundo egressurus et in brevi ad cobIos reversurus commendavit dioens : Pacem meam do vobis^ pacem n meam relinquo vobis [Joan, xiv). Hanc Aposlolus necessariotenendam admonet dicens : Pacem sequi- mini cum omnibus et sanctimoniam^ sine qua nemo vi- debit Deum [Heb, xii). Gum enim Ghristi adventus non soium inter se coslestia et terrestria, sed etiam ipsa lerrestria ad invicem paciflcare venerit, ut in nnitate fidei et Ghristians pacis unum Christi cor- pus fierent, quid ei proderit Christi adventus, qui extra paoem fuerit inventus? Hanc professi estis, cnm ad Deum, auctorem pacis et amatorem rever- tentes, diabolo auctori et amatori discordias etom- nibus operibus ejus in fonte vite renuntiastis.Brgo, fratres^ si dissimulare non vultis, magna est vobis indicta (a) necessitas observandae pacis, qui Regis «lerni sacramentis obstricti aBterni prsmii exspe- otatione ccBlesti militie vos mancipatis. Pro certo C enim sciat fraternitas vestra, quia in regno Cbristi nuilus est relictus discordicB locus. Solum cuiii au- ctore [at, actorej mortis et operibus ejus, indefl- ciens est nobis injuncta discordia. Cum ergo, ut dictum est, Gbrisiianorum fides pacem debcat ba- bere continuam (6), et non tantum mentes eorum a Titiis, sed etiam manus debeant vacare ab operibus vitiosis : videte quantum jamdesit vobis ad Ghri- stianam perfectionem fv. c. vobisGbristian» perfe- otioni8],qui dies,quos devovistis CGBlesti iniliti» ad quBBrendam 8alutem,remittivol)i8Cogitisexercenda9 malitiaB ad inveniendam mortem.Attendite,fratres,8i quisvestrum aiternatimoarnem suam tribus diebus ferro inoideret, velignicombureret, velquolibet alio cmciatuafiligeret, quatuorverodiebustantumvoca- Q ret [vaoaret,nM.^.],nonneab amicis ligaretur, nonne tanquam phrenetious ad medicum ducercturPQnanto magis valoeratoranim» sus vel interfector fortio- ribusGbriBti («) vinculis esset alliganduM, ut a morte anima sum cessaret, et incessonter vitsB operam da- retl Sedquiapronaestomnis stas ab adolescentia in malum (G^. vi), et perversi homines stipendia peccati magis quam justitisB diligentes adversus
correotores [correptores, ms. e.] suos insurgent tan- quam phrenetici in medicoa, exspectantes de vobis meliora et vicinoria saluti (Hebr. vi), toleramus im- perfectionem vestram, dissimuiamus impietatem vestram, et cum abundante iniquitate sanare vo8 perfecte nequeamus, malumus infirmos et saucios vos babere quam penitus mortuos. Hogamus itaque et ob8ecramu8,et exauctoritate Domini Jesu, cujus legatione, licet indigni, fungimur, vobis praecipi- mu8,ut8alvationi8 vestrsB memores, saM\m[Uav.e. Pu^ ,a/.saltem] hos quatuor dies quibus et Domious et Salvator noster medicinalia salutis nostre sacra- menta evidentius operatus eet, pacificos flrroiter habeatis [unus v. c. vos fir. exhibeatis], el ab omni injoria [al. iniquo], tam inimicorum quam amico- rum, tam aiienigenarum quam indigenarum,men- tes.manus, linguas compescatis.Novit enim quicun- que est GbristianaB religionis discipulus^quiaquinta feria [quintae ferisB cultus] Dominus Jesus ultimum cum discipulis convivium celebravit (Ma^/^. xxvi ; Luc. xxii), in quo corpus et sanguinem suum, quas sunt nostrsreconcilationis 8acramenta,et vulnerom nostrorum roedicamenta, edendum et bibendum,et decastero in sui commemoralionem faciendum ei« sdem discipulis commendavii. Gompleto itaque coe- nae mysterio, eorumdem discipulorum pedes iavit, in sacramentum poQnitentiie et remissionis (Joan. xni); hoc sacramento designaos [designatur, ms. c.]f lerreno pulvere etiam religiosa corda sordere» et nemiDem esse mortalium, qui non egeat posni- tentia et peccatorum indulgentia. Ejusdem diei fine, discipulo prodente, traditus est in manus Judasorum; quod tanta patientia fieri pertulit,ut se male tractantibus in nullo resisteret, imo aurem praecisam servo principis benignero8titueret(LMC. xxii). Quinta quoque feria peracta dispensatione suas incarnationis videntibus discipuiis in glorifi- cata carne cobIos ascendit ^Marc. xvi); de cetero ad dexteram Patris interpellans pro nobis, ut eo se- quatur bumilitas gregis, quo praecessit celsitudo pastoris. Quid in hisomnibus dux noster, qoid nisi pacis exempla monstravit? videlicet ot quia die Ghristiana plebs tot ad vitam medicamenta susce- pit, nemo alium Isdendo se potius laedat, nemo aiium interficiendo se potius interflciat; cum laesus foris, laederis iotus [al. interius], pereat Sexta vero feria primus Adam de limo plasmatus est [Gen. i) et secundus Adam ad redimendum bominem ve- niens, in utero Virginis angelo nuntiante estincar- natus (Luc i). Eadem quoque feria Ghristus passua est, et homo perditus, ad imaginem Dei per Ghri- sti sanguinem est reformatus (Joan.xix). Quo ergo die pax reddita est mundo, pacem servare debet omnis homo, ne ad mortem redeat, qnam proto- plastus universo intulit mundo.Septima autem feria
(a) Ita V. 0. Put.; alii injuncta. Ms. c. ep. BOtpa^ eem quse indicta est.
(b) Ita V. 0. Pttt. ut panlo ante dizit. In unikUe
fjdei et Christianae pacis. In aliis est : Fines pacmn debeant habere^ ms. c. {c) ChanU daoBt in mt. 4».
57
BPI8T0L£. — EPIST. XLVI.
58
f 1 requievit Deus ab otnni opere snOySignificante hoo nobisSpiritusanclo quod nontantum quiescere debemus ab omni opere vitio8o,8ed et requiem ex- spectare post tempus quo sabbatizandutn osl ab omni opere oneroso.Non enim onerodum erit Deum perfecte diiigere, et ejue laudibus ex dilectione in« ceseanter iosistere.ln figuram quoque futuri et prsB- sentis sabbatismi [uifux co(i,in signum quoque prsB- sentis sab.J^praedicta feria caro Ghristi requievitin sepulcro, anima ejus interim debellante tariara,et hoatiB antiqui fortitudine superata, perdita epolia reportante. Noli ergo, Christiane, Christi sanguine redempte, noli benefloiis tui Rederaptoris ingratus existere ; noli tartara in hac ereptionis et requietio- nis die tua praesentia cumulare, bona proximi tui rapiendo,eteum quialienanon rapuit^sed se ipsum tibiimpenditin membrissuis iterum persequ6ndo< De octava feria, quas et prima, nulli credonti du- biam est quod ea die Dominus re8urrexit,et certum nobis argumentum et exemplum dupl» nostrs re- surrectionis sua resurrectione contulerit, io qua piena pax dabitur filiis adoptionis, jam non concu- piaoente carne adversus spiritum,vel spiritu adver- sas carnem (Go/.v). His et aliis de causis quae pro- brevitate sermonis onerosum est enumerare,majo- re0 nostri in his potissimum diebusservandam pa- cem esse 8anxerunt,et pro qualitate personarum et qaantitate malorom diversaet dira suppliciaviola. toribos paois inferri decreverunt. Quorum vestigia. pro poBse nostro, sequentes, exhortando prsecipi- mas, et prsBcipiendo exhortamur, ut pacem, cujus coQstitotionem vobis scriptam dirigimus, sine dis- ceptatione 8erveti8,et servandam taclis sacrosanctis reiiqaiis propriam^nu firmetis.Hoo enim vobisbo- nam e8t,etad augmentum rerum temporalium [qui- dam^ reram corporalium], et ad profectum bono- rum incommutabilium. Obedientibus a Deo pax et misericordia ; huic aotem constitutioni non obedi- taras [a/.,hi8 autem constitutionibus non obeditu- ruf], fit anathema maranatha. Valete.
EPISTOIJ^ XLV. Ivo^ Deigratia Camoiensis episcopus^ cUricisMel'
lenHnis, ei omnibus in Pixiacensi (a) archidia-
eomalu, siUtUem,
Perlatum est ad aures nostras quod Melientinus eomes dacere velit in uxorem filiam Hugonis Criapeiensis oomitis ; quod fieri non sinit ooncors decretorum et canonam sanctio [cod. Put.^ quod fieri contra deceriat canonum sanctio], dicens : « CSoajunctiooes consanguineorum fieri prohibe- mas.i» Horum autem consanguinitas nec ignota [a/., ignormta] eat,nec remota,8icut testantur et probare paratisnnt praeclari viride eadem sati prosapia.Di- cant enim qaia Gualterias [o/., Gauterius] Albus genait matremQualeranni[fi/.,WaIeranni] comitis, qoi genuit matrem Roberti comitis. Item supradi-
(a) Sic plares y^.oMtLBtPixecensi fm., c. Pixeien- ei, Pixiemui^ Pixeimmi, at epitt. 89. (#) Sie voeat Romam.
A otus Gualterius [Gauterius] genuit Radulpbum pa- trem alterius Raduin,qui genuit Vermandensem co* mitissam, ex qua nata est uxor comitis Hugonis^ cujus hliam nuno ducere vult Mellentinua comes. Si autem prajiJicla genealogia ita sibi cohffiret, le- gitimum non polerit esse conjugium,8ed incestum contubernium,nec fiiios poterunt habere legitimos, sed spurius. Unde vobis ex apostolica et canonica auctoritate prdecipimu8,ut tam calumniosum conju- gium in ecclesiis nostri episcopatus nec ipsi coose- cretis, nec ab aliquo, quantum in vobis est, conse- crari permittatis, nisi primum in prcescntia noslri consanguinitas haec septimum gradum excessisse legitime fuerit comprobata. Valete, et bas litteras Melientino comiti transmittite.
g EPISTOLA XLVI.
Urbano swnmo pontifici^ Ivo sanctiiatis sux fllius, fideliufn oralionum munus, Venturi sunt ad vos in proximo nuntii ex parte regis Francorum,per quorum os locuturusestspi- ritus mendax, qui infatuati adeptione vel promis- Biooc honorum[9U2Viam,bonorum] ecclesiasticorum infatuare molientur [al., moliuntur, ep. 92] sedem jualitisB (6).Contra quorum calliditatem a parvitate mea vigilantiam vestram volo esse prsmonitam et praemunitam, quatenus rigorcm vestrum promis- sionee eorum non emolliant, coraminationes non exterreant. Quidquid enim dicent [ut quid enim] jam securis ad radicem arboris posita est (Mattfi. xiii) nisi ut aut arcum remittalis^aut gladiumsus- pendatis. Qui ergo venturi sunt confidentes in cal-
C liditate ingenioli 8ui,et venustate linguaa suae,pr8B- dictis decausis impunitatem flagitiise impetraturos regi a sede apostolica proraiserunt, hac ratione ex parte usuri, regem cum regno ab obedientia vestra discessurum (c),ni8icoronam restituatis^nisi regem ab anatbemate absolvatis. 8i autem impoBnitenti venia concedatur,quanta spes impune peccandi pec- cantibus de csetero relinquetur, non est meum in- struere vestram prudentiam,cujus potissimum io- terest delinquentium errata non fovere, sed ferire, Si autem aliqui subdoii (d) evidenter ab unitate ma- tris SU8B discedunt, qui jam pridem mente discee- 8erunt,consoIetur sanctitatem vestram divinum re- sponsura : Reliqui mihi septem miUia virorum (lll Reg. XIX). Et illud Apostoii. Oportet hjEreses esse^ ut
D hi qui probati sunt manijesti fiani (l Cor. xi).De cn- tero volo sciat vigilantia vestra quia ex praecepto regis, Remensis et Senonensis, et Turonensis ar- chiepiscopi invitarunt suifraganeos episcopon, ut post responsa vestra apud Trecas prima Dominica post festivitatem Omnium Sanctorum conveniant. Quo invitatus ire dissimulo, nisi vestro consilio munitus,timen8 ne quid contra justitiam,et8edem apostolicam moiiatur ille conventas.De his itaque -, et de his quae circa vos 8unt,quae libuerit rescribat
s
c) Adi ep. 28 et 2ii. ) Subdoli deest in mi. o.
m
D. IVONIS CABN0TEN8I8 BPISCOPI
60
mihi vestra paternita8,ut in adversie compati,etin Isetis valeam congratulari. Valeto.
EP18T0LA XLVII Ivo, humilif Camoiensis epwcopiw,WiDONis (o) regis
dapifero, salutem, Qu» mihi mandasti per Landricum preabyterum jam audieram perEbrardum nepotem tuum,videli- cet quod rex multa mala dimitlere, et multa bona fle promittat velle facere.ai cum pace senis aposto- licaeet commuuione ecclesiasticamulierem (6) quam illicite habet, valeat ad tempus petinere. Unde ex auctoritate divina hoo charitati tu» rescribo, quia nulla redemptione vel commutatione quis peccatum suum poterit abolere,quandiu vult in eo permane- re,8ecundum illudApoetoli : roluntariepeccantibus non relinquitur hostia pro ^2 peccalo (Hebr, x). Quod esl aliis verbis dicere, quia nemo in peccato suo perdurarevolens,peccatum suum poterit aliqua eleemosyna vol oblatione redimere. Unde el Oomi- nu8 Gain eua oCFerenti, et tamen homicidium cogi- tanti legitur respondisse [Gen.iw) : « Si recte. offeras et non recte divldaa, peccasti, quiesce (c). » Quasi dicat ; Peccas non recte partieodo qui tua ofTers^et de homicidio tractans, teipsum qui tuis meliorest mihi aufers.Hinc etiam dicit beatus papa Gelasius (in c. Legatur, caus. 23, q. 2) : « Legatur exquoest religio Ghrietiana, vel cerlum detur exemplum in Ecclesia Dei a quibuslibet pontiOcibus^aut ab ipsis apostolis, ab ipso denique Salvatore, veniam nisi corrigentibus ^e fuisseconcessam. Auditum autem gub isto cgbIo ab atiquibus nec legitur omnino, nec dicitur : Date nobi8veniam,uttamen nos inerrorc duremus. 08tendant[a/., ostendaturj ergo quibus occasionibuB, quibus regulis, qualectione [a/.,qua ratione] vel quo documento, sive a majoribus no- stris, sive ab ipsis apoatolis, quos potiores fuisse merito non dubium est,dive ab ip&o DominoSalva- tore, qui ju«licaturuB creditur vivos et mortuo8,V3l 8ifactumestunquam,veifaoiendumessemandatur.» Propter hsc et alia multa his 8imilia,8cio consiiium domini regis bonutn exitum habere oon posse^nisi ab hoc pecoato desi8tat,et Ghristi jugo se poenitendo Bubjicidl, cum Deus [al., Dominus, ms, c.] non nostra, sed nod ad salutem nostram requirat. Dic [unus V, c. dicantur] ergo haBC omnia domino regi, ut sanius consilium perquirat ; quod si ei Deus [al., Dominus, ms. c.] ministraret^mc adjutorem inqui- buscunque possem inveniret. Vale.
EPISTOLA XLVIII.
Urbano siimmo pontifici, Ivo, humitis Ecclesite Car-
notensis servus, fidelium orationum munus.
Quia [quoniam,m5.(7.j Gallicanarum Ecclesiarum
pericula, quotidianarum pressurarum experimento
I cognosoimus, earumdem pressurarum ooera sedi
apostolicae relevanda notificari prsoptamus. Unde
(a) i4l., GuiDONi regio dap.; ad eumdem scribit epist. 23, qu® est ^usdem plane argumenti.
(b) Bertradam de qua epist. 13, 15, 28, 46.
{€) Qut$ice abest ab uno v. o. ut etiam epist. 34.
A. Bemensem cnetropolim quondam [a/., aliquando, ms. c.] matrem veatram, nunc autem filiam, sub omni ceierilate vestris consolationibus refoveri,ve- stro auxflio fulciri postulamus, ne adversarius no- ster qui circuit quaerens quem devoret (I Petr, v), eiectionem in domnum Manassem facta aliqua va- leat versutia periurbare, aliqua perturbatione cas- eare [a/., quatfsare]. Non enim poterat illa Eccle- sia inter omnes filios suos quemquam invenire sedi apostolicsB magis devotum, suis utilitatibus magis necessarium, tum propter generis nobilitatem,tum propter morum honestatem. Quantum vero neoes- sarium sit Romanae Ecclesiae, ut in prcedicta sede devotum sibi ministrum substituat, non est meum vestram prudentiam instruere, quae novit eamdem
D sedem diadema regni habere (d), et omnibus pene Gallicanis Ecclesiis exemplum ruiaaB vel resurrec- tionis existere. Valete. *
BPISTOLA XLIX. Iwo^indignus Ecctesix Carnotensis minister^ Stephano PaUUino comiti, salutem, Mansuetudinem vestram adversum me amarica- tam non surficienter admiror, qui personam vestram Ifle8id8e,vel principatusvestri juslegitimum in nuUo me minuisse arbitror.Quod tamen si aliqua subre- ptione fecissem, familiaribus colloquiis ut errorem meumcorrigerem,fueramadmonendu8, autdemum ad jus congruis locis et temporibus invitandu8,Don verbis indignantibus et mioacibua exasperandus. Gum ergo nihil horum pr(Bces8erit(«),cogno8cat stre- nuitas vestra,quam subito in amicum insurrexerit,
^ et compescat indignationem suain ; qui sio parati sumus vestrae parere amicitlae, ut tamen ministe- rium nostrum honoriflcemus satisfaciendo jnstitis. Quod enim a claustro canonicorura omnis saecula- ris potestas sit eliminala, jamdiu ante tempora pa- trum vestrorum [a/., noslrorum] et regum decretis estcautum,eteccle8iastici8 sanctionibus multimode roboratum,et ad usque tempora Gaufridiexepiscopi sine uIlainterruptioneconservatum.Quod ergo Bc- clesia tam liberaliter in primis obtinuit, quod tam multis temporibus quiete' possedit, putatis unius bominis levitate vel perversitate a jure Ecclesi» posseauferri,etsinemuItadi8CUB8ione,8inejudiciali definitione in alienum jusposse transferri ? Redeat ergo ad se mansuetudo ve8tra,et acquiessat verbis
D sapientiaf^ dicentis : Ne transgrediaris terminos anti- qu^Sy ierminos quos posuerunt patres tui [al., patres na5fn,ms.c.](Pr(>i;.xxii).Quo8quicunquepr8B8ump8e- rit adversus Ecclesiam parvitati meffi[no8tr8em«.c.] commissum transcendere, parati sumus pro pote- state [a/.,po8sibiIitate] nobis aDeo collata usque ad damna rerum,u8que ad exsilium contradicendo re- sistere ; et gladio sancti Spiritus usque ad dignam satisfactionem persequendo ferire.Hicgladiuspene-
(d) Non tamen semper reges Remis coronatos probat epist. 189. {e) Ck)nfer. epist. 86.
61
FPIBTOLfi. — KPIST. U.
62
trat turreSvdejioitpropugnacula, et omnem altitu- A. dinem adversus humilitatem Ghristi se erigentem, et hsreditaiem quam sibi suo sanguine acquisivit, injuste pervadentem. Hic gladius iQegeBtatefortior est, in exsilio non frangitur, caroere no:i alligatur, juxta illud Apostoli : Verbum Dei non ett alltgatum (// Tim, ii). Quod si nos cum hoc gladio non ti- metis, timete Deum in noliis^cujus fun^imur lega- tione licet iadigni^cujussacramentorum dispensa- tores 8umu8,dicente Dominoper Prophetam: Noli- te tangere ehristos meot, et in prophetis meis nolite malignari{Psal, civ). Habet enim legitimus princi- patus Ecclesiarum quietiprovidere, non Ecclesia- rum quietem perturbare,8ua dare,non suis spolia- re,quatenus Ecclesia Deum pro principibus et po- testatibu8orans,non cum disceptatione hoc faciat ^ sed cum pietate. De cstero de securitate, pro qua me invitastiSfUt eam vobis Mellis [in uno v. c, Mel- dis, et reclius] facerem, non est mihi consilium ut eam vobis alibi faciamnisiin civitatepro qua etde •juavobis eam debeo.Nec decettam rectasopinionis hominem, ut aliquid a me exigatis contra consue- tudinem propter suscitandi odii occasionem. Non enim adeo sumcupidus aut tiraidu8,utme,vel hoc, vel illud duoat in aliud quamhabet riitio etconsue- tudo. Ego enim perquisitis EccIesiaB scriptis; con- 8ulti8 etiam antiquioribus Ecclesife clericis, nuUo modo icvenirepotuialiquemantecessorum meorum canoDice promotum, hanc securitatem fecisse an- tecessoribus ve8tri8,nisi in civitate. Valete, et Deus
pacia sit vobiscum.
C %Z EPISTOLA L.
RiGHKRio, Dei gratia Senonensium archiepiscopo, Ivo, humilis Camotensium episcopus, salutem cum de^ bita obeiientia,
Parabam me sicut mihi mandaverat vestra pa- tcrnitaSfUt venirem ad colloquium vestrum etcon- fratrum nostrorum, cum eruditioribus Ecclesi» Doatre (lliis.Sed interim mihi pro certo iotimatiim est a quibusdamamicismeld.quiaparabantur mihi inaidia a quibusdam parochianis vestris, qui sunt afQnea illius olim dicts reginae (Bertradae^epist. 13 et 105), cujus inimicitiflB nondum suDt adversum me aliqua ratiooe aedataB. Unde rogo mansuetudi- nem yestram ut a Picuereis [Pliouris ms, c,] usque ad vo8 securum mihi conductum prsparetis,8ipraB- D sentiamea adeo necessaria est vobis. Nam in hoc itinere me periculum aliquod incurrere, quantum mihi eat damnosum, tantum vobis ignominiosum. Quod 8i ad praBsens fleri non potest, quas dicerem vobia praesens, ea soribo vobis absens. De veteri qaerela quam habet adversus Senonensem Eccle- siam Lugdunensis Ecclesia, laudo et consulo ut,si qaa habetis privilegia, apostolica manu roborata, vel acriptaauthentica, quaprimatum Lugdunensis
Ecclesias (cujusetiam meminit, epist. 54), quem aliquando ex catalogis civitatum coiijicimus exsti- tisse, ab Ecclesia vostra removcant, et libertatem quam deslderamus oidem Ecclesifle defendant, ea confratribus noslris ostendatis et oadem parvitati nostrae tran8mitttttis,qnibustaiiquara firmissusten- taculis innitamur, et libertatcm matris nostraB pro posse nostro tueamur.Quae si modo ad manumnon habetis, non est consilium meum ut contra torren- tem brachia dirigatisjmo apostolicis sanctionibus interira acquiescatis absque praBJudicio privilegio- rum vel authenticarum scripturarum,8iquandore- periri poterunt, quae hanc subjectionem ab Ecclesia vestra removeant, et ejusdem Ecclesiee libertatem defendant. Qui melius sentiunt, melius consulant. Hoc tantum provideant[a/. praBvideant],quiarerum exituR prudentiametitur, ut ab imminenti gladio caput vestrum eripinnt. De caetero sciatiscanonicos Parisienses, decanum videlicet cantorem, Rainal- dum archidiaconum inpraesentia nostra secundum praeceptum domni papjpjura^se se nuUoterrorere- gis vel dlctae reginaB(a)compul80s,domnumGuIiei- mum [a/. Vuillelmum, ut dicta epist. 54 et 55J epi- scopura sibi elegi8se,neque aliquid Siraoniacae pra- vitatis in ejus eiectione intendisse.Underaando vo- bis ex parte domni papae ut si Parisiensis Ecclesia eum sibi orJinari et consecrari poslulaverit, ante festum sancti Reraigii secundum auctoritatem et consuetudinem Ecclesiae vestrae ei manum impona- tis, et honore pallii (6) ad tempus vobis interdicto, in ejus ordinatione et consecratione uti nullatenus formidetis. Sic enim domnus papa mihi concessit apud monteraPeRsuIanum,cumad petitionem regis de ejusdem Gulielrai [al. Vuillelrai] electione tra- ctaretur,et postmultamvenlilationera ejusdemele- ctionis discussio mihi a domno papa committere- tur.Ad ultimum rogo paternitatem vestram,ut se- cundum institutionem [unus v. c, constitutionem] pacis quas a domnopapa omnibus GallicanisEccle- siis indicta est, de parochianis vestris Starapensi- bus,videlicct(Jrsione (ilio Theodonisetcomplicibus ejus, justitiam faciatis;qui episcopatus nostri par- tera episcopatui vestro contiguam omnino devastant, et pacem quam habetreliqnapars episcopatussine cau&a perturbant. Pntcipite itaque Stampenei ar- chipresbylero (c),ut vel eos ad satistactionem addu- cat,vel ipsisexcommunicatis et locisin quibusmo- ranturdivinum officiura interdicat^epist. 263) se- cundum consuetudinem pacis.VaIete,et quod vobis placetper praesentium portitorem mihi remandate [unus cod. rescribite].
EPI8T0LA LI. Ivo, Dei gratia Camotensium episcopus^ dilecto fra-
tri et compresbytero Sanctioni (d), recta sapere in
Domino. Noverit frateroitas tua litteras mihi essedirectas
(a) Qa« soror istius electi,ut ait in fine epi8t.54. \h) DignitM ptUii dioilor epist. 850.
(e) CoDjunge epist. 50.
\a) Ita suppletum nomen epiacopi
ez v.o.S.Oenn.;
63
D. IVONIS CARNOTBNSIS BPISCOPI
64
a clericis Aurelianensibus^qui majorei in cleroillo A centiaro ab eis promerait, et lioc tantum ut mona-
esse videntur,coastanter te accusantibussupergra- vibus capitulis,Simoniaca videlicet bsresi.el inva- sione Aurelianensis ecclesiffi aliis(|ue criminalibus culpis(a)quae si verae sunt,canonica severitate sunt plectendffi.Quinetiamtalionis vinculo (b) in eisdem lilteriB se astringunt,nisi legitimo numero testium verabscesse probaverint,vel in prssentia nostra, veieorum ad quorum sententiam tuum reterendum est judicium.Unde cbaritate,qua in Ghristi corpore unum sumus, fraternitatem tuam commoneo.ut si in his reprebcnsibilem conscientia tua te judicat, ab incoBpta pravitate pedem retrabas,ne tua inani- ter disperdas et te cum tuis miserabiliter perdas. Attende quia astatem tuam jam usque in senium di-
cbus Majoris Monasterii maneret,obtinuit.Quiergo contempto clericatu ad monaslerium confugit, et e converso contempto monasterio,iterum ad clerica- tum aspirare contendit, non mihi facile euscipien- dus videtur ab bisquibus vita et doctrina et mori- busnondum fuit manifestus.Si ergoejusmodi per* Bon» intrusionete senseris praegravari, hbera est tibi facultas refutandi, quia secundum decretum papaB CoDlestini (in c. 12, Nullus^ dist.61) : « Tunc primum alter de altera eligendus est Eccle8ia,si de civitatis ipsius clero,cui episcopus est ordinandus, nuUus dignu8(quod evenirenon credimus)potuerit reperiri. • Et quia pcr te sapis, superfluum mihi videtur te instruere, quibus aucloritatibus debeas
vina misericordia pertraxit(c),et excessus tuosmo- n ignotos, et ex transverso venientes refatare. Hoc
• j. fm II» f • •. •• M. A * L. ' ^^ m 1 «•« . • 1 I 1 ^M • • AC ^ ^ Aa»S«
deratis flagellis feriens,poenitenti» tempora tibi indulsit. Noli ergo sub ipsum funus illam celsitu- dinem ambire,quam imbecillitas tua vel assequi non valeatyvel aliquando cadentem gravius elidat ; quam etiam assequi non valuisti quando erasffitate viridior, ingenio acutior,viribus corporis longe ro- bustior. Nonne tibi, cbarissime, satius erat inloco humili salvari quam in sublimi periclitari ? Si in convivio Domini tui novissimum locum elegisses, et ab invitatore tuo tibi dictum esset : AmiceyQScende superins, tunc esset tibi laus et gloria coram simul discumbentibus (Luc. ziv). Nunc vero sicutdicitur, contra ecclesiasticas sanctiones, data vel promiasa pecuniaimmensa,adjuncta etiamseculari potentia, ad fastigium cur» paetoralis aspiras, quantum vi-
tamen consulo tibi,utabbatem Majoris Monasterii, cujus adbuc monacbus est, commonefaoiatis, qua- tenuspraedictum Ebrardum a tali ambitione com- pcscat, ac regulari severitate, si sit necesse, coer- ceat.Licet enim abbat«m eum fieri consenserit^non tamen eum a jugo monaslicaa disciplinae liberavit. Vale.
EPISTOLA LIII. Ivo, Dei gratia humilis Camotensium episcopus,
Sanctioni (d) Aurelianensium episcopo^ viriliter
agerc el confortari in Domino,
Audivi defraternitateve8tra,quod mibi vehemen- ter displicet et omnibus boni8,quia si quid per- versum admittit(quia vobis manua imposui) mihi imputatur,et aemulus vester,non tantum adversum
detur cum rubore novissimum possessurus locum, ^ vos, sed etiam adversum roe de vestris excessibus
gloriatur. Insinuatum est enim mihi per litteras quod clericum illum, quem in die vestri introitus secundum morem vestrae civitatis noetra exhorta- tione de carcere liberastis, iterum carcerali custo- dia; crudeliter mancipastis.Eanamque diequa vo- bis in missa 8ervierat,qua vobis in mensa commu- nicaverat, verberatum,8poliatum, per manus ser- vorum trabi fecistis ad carcerem,et curi» traditum nulla consolatione refovistis, neque de ejus iibera- tione curare voluistis. Nonne satius erat rapinam bonorum vestrorum perpeti, vel etiam personam vestraro, sicut promiseratis, carceri mancipari, quam clericus vester non Judicatu8,non damnatusa vobis curiflB traderetur [curiaB tradere, epist. 66] ? D ubi more furis, contumeliis et injuriis quotidianis cruciaretur.Non est boc officium paetoris^sed mer- cenarii.Nonfaoit tales fructus arbor quam plantavit DominuB ; non promittunt bonos exitus malaprin- cipia la/.istapr.J. Unde si vultis amplius nos ami- 006 habere ei adjutores [unus cod, coadjutores],aut diaconum curiae traditum liberate, aut pro ejus ii-
cum bona tua di8traxeris,et ecclesiam quam inva- dis thesauris suis et ornamentis spoliaveris. Credo enim quia nemo condicecesanorum [a/.condiocesia- norum] tibi manumaudebitimponere^nisi aut papa prseceperit, aut te immunem ab his criminibus le- gitima discussiodemonstraverit.Nunclibi usquead undecimam boram otianti [unus v. c. morantij et oscitanti, in vinea Dei laborandum erat, ut saltem in vespera laborares,et denarium diurnumoumbis qui portaverunt pondus diei et xstut reciperes (Matth, xx). Non baec ex aliqua amaritudine dico, B8d exsumma diiectione. Vale.
94 EPISTOLA LII. Ivo, humilis Ecclesite Camolensisminister,GxuFMDO Cenomancnsis Ecclesiae decavo, salutem, Multis et magnis negotiis ocoupatus, fraternitati tun sufficienter ad praesens scribere non potui. De fibrardo [Eberardo ms.c.] tamen hoc tibi respon- deo, quia cum morum acerbitate, et tam actuum suorum quam verborum importabili praesumptione confratres suos frequentcr ofTenderet, boc modoli-
sed variat in libro Put.in quo estSamsoni,quae va- rietas etiam notatur in tit. epist. 53.Primitiva edi- tio habebat tantum primam litteram nominis, ut multi quoque manuscripti.
(a) De quibus postea purgatua, ep. 54.
(t) Oe qiioepiBt. 138.
(c) Huno Sanctionem elate gravem dicit epist.54.
(rf) Ita suppletum nomen ex v. o. S. Oerm. ; id ood.Put.SawMOwt ; qu« scripturffl varietas etiam ba- betur intit.epiBt.5Mn ood.Si. Vict. legitur tantum SaL
05
BPISTOLB. — EPIST. LV.
66
beratiooe, quod exigit oura pastoralis sine dila- A. tdstatis.Cumergoadjunctisprecibusregisiostanter
tione perficite. Quod si non feceritis, patens erit procul dubio quia consilio veslro vel vestroruin captus fuit, nec eum fidesBed fraus in introitu ve- tro liberavit. Paraveram quippe litteras mittendaa Lugdunensi arcbiepiscopo de ordinatione vestra, quas retineo donec audiam quomodo vos babueritis in hoo negotio. Valete.
KPISTOLA LIV. HuGONi, Dei gratia Luydunensi archiepiscopo, sedis apostolicx vicariOf episcopi Ivo fiarnotensiSy Vuil- LELMU8 [al. GoiLELMUs] Paricnsis, Walterius [al. GuALTERUS, epist. '16] Meldensis, obsequium devotum cum debita obedientia. Quoniara qu« geruntur in Ecclesiis, ad auditum
postularetEcclesia electnm suum sibi conseorari, priBtendens irreparabiles Ecclesiae ruinas futuras, siidnon neret,misBislitteris statuimuspraedictisca- lumniatoribustempuset diemanteconsecrationem, locumCarnotum videlicel,! ubi potestas regia eis obesse non poterat. Ipsi vero neque venerunt, ne- quepcrsonam aliquam pro se miserunt. 95 Sub- trahentibus itaquo se praedictis calumnialoribus, nescimus qua calliditnte,legitima3 discussioni, victi precibus pcne totius EcIIesi«,habito intor nos con- silio accepimus tam ab co quam ab illis qui cum illo erant meliorcs districta sacramenta usque ad 6eptem,quse cum (quantumin conspectuhominum purgari poterat) purgaverunt de invasioneet simo-
sedis apostolicae vel legatorum ejus referenda sunt _ nia(c)Remotis itaque impedimentis quae ei specia*
per litleras vel nuntios eorum per quos gestasunt,
ne veI«mulorumobtrectatione,vel famas mutatione
secus acta crodantur quam facta sunt, ad notitiam
vestram referri curavimus quid de Aurelianensis
Eccleeiae ordinationenuper egerimus.Defunctoenim
Joanne Aurelianensi episcopo, Turonensis archiepi-
scopus qui in prsedicla Ecclesiaadhucsibi usurpa-
^at praeposituram et arcbidiaconatum, et quidam
ejusdemEcclesiKSubdecanuscognominepejorlupo,
cum qoibusdam jam defuncli episcopi el suisfami-
liaribus clandestinis machinationibus conari coepe-
runt ut Joannem quemdam archidiaconum cum
consensu regis haberent in episcopum [cum ad id
consensum regis haberent^in episcopum eligerent.
ms, e.], cujUB vita nec annorum plenitudine, nec
liter opponebantur.eum promissa vobis obedientia con8ecravimus,et Ecclesiae qu«3 eum cxpetierat de- stinavimus.Aqua susceptus est cum omni devotio- ne sine ulla contradictione. Haec ita esse vera, si opus incrit comprobabimus,utpote qui ista tracta- vimus quam majori diligentia potuimus. Undero- gamus paternitatem vestram ut nou facilo aurera his accommodetis, quos exclusa veritate quae sua sunt quserere cognoscetis.Huic veroepistolfle inter- serere curavi ego Ivo Carnotensis epispopus sacra- mentMm quod &ecundum praeceptum papae fecerunt Parisienses pro electo suo decanus, cantor, archi- diaconus, rcliquisconscntientibus : « Non elegimus nobis in episcopum Willelmum [a/. Guillelmum ; confer ep. 26 et 50] propter munus acceptum vel
lilteramm scientia, nec morum maturitate videba- G promissum ab aliquo, vel gratia contubernii ,quod
tur esse probabilis.lmo proinbonesta familiarita- te(a) quana cum defuncto epi8Copo,et quibusdam eorum quieum expetere voiuerunt [volebantnt^.^;.] babuiase dicebatury modis omnibus reprobabilis. Hoc crgo audiens reliquus clerus qui erat numero loo^e amplior, litteris eruditior, vitare volens [al. volebant] oppressiones quas perpessus erat a prs- dictie personis tempore defuncti episcopi, saniore [sanior ms. c.] consilio pro temporis opportunitate et loci.elegit sibi cumconsensu regis in episcopum 8anctionem (^) ejusdem ecclesiae decanum, virum, ot8citi9,aetategravem etmoribus maturum(^).Quem cum anobisex admonitione Senonensis archiepi- scopi consecrari postulasset apud castrum Nanto-
habebat soror ejus (/) cum rege, velpropter minas nobis illatas a rege, vel praedicta ejus sorore. Sic nosDeuB adjuvet, et hsc sacra Evangelia. » Sic purgatussecundum quod apud montem Pessulanum rege postulante papa praeceperat, ante festum sancti Remigii, a suo metropolitano est consecratuslctic/a ep. 50). Valete.
EPISTOLA LV. HuGONi, Dei yratia Lugdunensi archiepiscopo apo^
sioiicx sedis legato, Ivo, humilis Ecclesi^e CamO'
tensis minisier, cum debita obedientia fidele servi-
tium.
Gausam Belvacensiselecti nuper apudNemaupum coram domno papa familiariter ventilari vestra pa-
oense, quod est juxta [quidamjedt intra, ita ms. c.) n tcrnitas audivit.et aliquando ut Belvaccnsi Bccle
parochiam 8enonen8em,omnino recu8avimus,pro- pterprimatum Lugdunensis Ecclesiae, quem irra- tionaliterrefutatilIa8edes,etinterdictum sedis apo- stolics (vid. epist. 50). Interim itaque »muli pr«- dicti electi,mis8i8 litteris rogaverunt nos ut ei ma* nam oon imponeremus, quoniam Simoniacud esset et invaeor (d),8imul addentes se hoc probaturos in loco competenti et tempore extra manus regiee po-
(a) Suocabui enim dioebatar,vide ep. 66 et 67. (6) Qaidam cod.&mctimm, alius Samsonem, Ad Saactionem coepisoopum acribit epiit. 62. (c) Seoein taac (tiiise indicat epiit. 51.
siae secundum vota sua,facta eiectio conGrmaretur apud domnum papam cum aliis intercessoribus in- tercessit. Sed quia domnus papa quibus de causis voluit prasdictam electionem confirmare distulit, Ecclesia ab inteutione sua non desistens, per di- versa pericula,per laboriosa itinera posteum lega- tionem misit,electum suumquem utilem sibi in re- colligendis bonis buIb quee male diBpersa erant,
(d) HflBC duo criminaobjiciebantur dicto Sanctio- ni, ut firmat locus epist. 51. (^Septima purgatio appellatur epist. 229. {f) Qu8B dicta regina eodem ep. 50.
67
D. IVONIS CABNOTENSIS BPI8C0PI
68
fore pr8eviderat[a/. providerat] et jam experta erat, A tutos aDgariare volaerit,vo8 habito cum eis com-
muni consilio injustis oppressioDibus pro pereon-i vestra resistite, sic ut quaa Dei sunt, Deo reddatit [aL reddaotur], et qus Gesaris suDt, C«8ari red- dere non omittant {Marc. xii). Valeat multo tempo- re sublimitas vestra.
\EPISTOLA LVII. Ivo, Dei gratia humilis Carnoiensis episcopuSf Gau - FRiDO Vindocinensis monnsterii abbati, munduht spemere cum suo flore.
Defratre illo qui ter a vobis fugieos, secunduDi constitutionem monastic® regulae, ter susceptu^ fuerat {conf, ep. 160), etnunc quarta vice aversus fugerat,et item conversus et reversus sepulturain cum fratribus per miserjcordiam obtinuerat, mihi
8ummadevotionequae8ivit,multaprecumingemina- tione promeruit,8ic taraen ut super hoc vestra qu«- ratur benevolentia et desiderium supplicantis Ec- clesiffl vestra discretione implealur sententia. Quo- niam ergo exitus hujus negolii ex vestro pendet ar- bitrio,vigilantiam vestram multa precum instantia flagitamu8,ut si aliquis venialis exce8SU8,prout est humanaconditio,in praedicti electipersona notatus est,quominu8 plena in eo videaturregularis integri- tas, provida hunc compensatione libretis, et utili dispensatione supportetia, prssertim cum Ecciesia praesens aBquesibi utilem non inveniat,quem cum pace regni etEcclesiaeconsensu in episcopumeligat. Neque enim,ut nobis videtur, damnose aliguando
rieor canonum remittitur, ubimultorum utilitati ^ ^™ --...^«^ ^^. ^.«w.w,..^.-^ ^.^.x„««.»*,^. ^ . , .. ., l^ixc :«, ^«r.« DJo U BaiUs p\ace\,qmBL superexaltat mtsencordia judictum
nrovidetur iidem. epist. 171 .Sic enim papa Pi^la- .;» * n • • • • . i
{Jac. ii), et Dommus pnncipi apostolorum con-
8uiit,conver8opeccatori non tantum dimittendurr. 8eplies,sed usque septuagies septies {Matth, xviii). Sed puta sacrllegium quod commisiticommiserat, ms, c,] abscondit, nec condigna satisiactione 96 monasterio rem subiatam restituit, monendo con- sulimus, et consuiendo monemus, ut sepulturam quam cum fratribus misericorditer acceperut.omit- tat,quatenu8 caeteri timorem habeant, el a simili sacrilegio manus contineant,quia non potestsequi plena remiseio ubi non fuit vera conversio [unus.Vf c, confessio]. Vale.
EPISTOLA LVIII. Ivo, Dei gratia Carnotensis Ecclesix minister, con- gregationi Senonensi Beati SUpkani^salutem et sux necessitatis [necessitati ms. c.] debilum adminicu- tum,
Petitorio veetro mandavit nobis vestra fraternitas, ut electum vestrum in Purificatione bcate [al. sanctae] Mariae, pro offlcio nostro ordinemus in presbyterum,BequentiautemDominicaconsccremus inepiscopum; sed apostolica institutio et paterni canone8(c)habent ut non Oat levitica vel sacerdota- lis ordinatio,ni8i jejunio quarti mensis, septimi et decimi, aut initioQuadrage8imae,velSabbato me- dianae Quadragesims. Et quia periculum est ordi- natoriset ordinati citra [al, contra] ordinem a Pa- tribus traditum, sacrum ordinem tradere vel acci- pere, et verba suntSapienliae : Hxreditas ad quam serenitati vestr» respondeo, quia cum nuper lit- J) festinaturin principio,in novissimo benedictione ca-
rebtt{Proo. xx) : exspectet interim vestra fraterni- tas legitima tempora, doneo cum confratribus no- 8tris,etcum ipso electo colloquium habeamus, et quidquid fleri vel non possit, diligenti inter nos examinatione pertractemus.Obstare enim quaedam videntur, de quibus nobis cum ipso electo agendum est^antequam ipsiuselectionem conflrmemus, quod ad praBsens Deo annuente fieri poterit (apud Seno-
providetur (idem^ epist. 171).5ic enim papa gius quemdam Syraousanffi urbis electum uxorem habentem et filio8,cum istaoccasioneordinationem ejus multo tempore distuli8set,postea interveniente Cetego (o)|Patricio, quia Ecclesia in voluntutis su® proposito irrevocabiliter persistit, accepla ab eo cautionequaBCompetebat,ordinaripermisit.Inhunc
quoque modum si velimus praeteriti et praesentis temporis exempla coUigere, inveniemus principes Ecclesiarum quaedam pro rigorecanonum districtius judicasse, multa pro temporum necessitate tole- ras8e,multa propersonarum utilitate dissimulasse (b),Quad quiasollicitudinivestrffiignotaessenon cre- dimua, ea vobis enumerare superfluum duximus. Tantum provideat vcstra vigilantia ne ulterius sus- pendendo ordinationem electi,laboretet periclitetur C Eccle8ia[ttnu« v. c.laboret electuset p.-^conferep.QO], Quod si hoo non bene consultum lamaB vestr» creditis,utile est et conducibile,ut melropolitaiii sui et comprovincialium discretioni etprovidentiaecum vestra benevolentia committatis. ^Valete.
EPISTOLA LVI. Philippo, Dei gratiaserenissimo regi Francorum,\vOt
kumilis presbyier suuSf salutem.et sicut domino
et regi suo fidele servitium.
De eo quod parvitati me® mandavit vestra subli- mitas,po8t duo concilia hoc anno a domno papa eelebrata, nunc legalum ejus Lugdunensem archi- episcopum intraeumdem annum,tertium generale oonvocare,et ad hoc regni vestri episcopos invilare,
teras ejus habuerira nihil tale ibilegi. vel a misso ejus audivi. Quod tamen si faceret, non esset haec apostolioa institutio, vel ecclesiastioa consuetudo. Si autem aliquis pro culpis suis indulto sibi congruo Bpatio a legatis apostolicis vocatus fuerit, non po- test subterfugere quin ad diem sibi praecriptum oc- currat, nisi eum legitima causa detineat. Quod si quiseos ultra[a/.contra] terminos a patribusconsti-
(a) Sic plerique vett. codd. ut etiam in ca* i, de Syracusan. dist. 28, antea, Metego,
{b) Sup. ep. 16, Gratian. sub can. 1, q, 7. Et tit. MMa ex circumstantiis, etc., dist. 29.
(c) Gap. Nullus, dit. 5, et cap. ult., dist. 75. De- temporit). ordinat. Albinus Flaccus, lib. De div. offio. ; et Amalarius 1. ii De preab. et diacon. Sab- bato consecr.
60
BPISTOUB. — BPIBT. IX.
70
nes, V. e.) cum ad colloquium regis pariter conve- A aerimuB. Valeie.
EPISTOLA LIX. HuGONi, Dei gralia Lugdunensi archiepiscopo aposto- licx sedis legatOf Ivo, humtlis Camotensis Eccle- six minisler, cum debita obeiientia decoii famula- tus obsequia,
Si dilectioni vestraB aliquando fuit de parvitate mea bona spes, noo oportuil gravitatem vestram tam cito desperare, neo malevolorum, non quaa Dei sunt sed sua quaerentium, obtrectationibus tamfa* cile (o)aurerainclinare : uteorum lacerationibu8,qui non possuntalitersibi frtmam probitatis acquirere, nisi famffiinsidientur alien«, suspicemini me aut in via Dei non ambulasse, aut ab ea propter humanum ^ favorem deviasse. Testis enim est mihi scrutator renum et conscius secretorum, quia in consecra- tione Aurelianensis episcopi (6) in qua mansuetudi- neiD vestram exasperasse nunc videor^immunisest maaus mea ab omni munere,munda est mens mea ab oroni temporalis commodi exspectatione. Baetiam malaquae de praedicto episcopo sollicitudini vestrs suggesta sunt, vel inaudita [mandata ms, c,] mihi fuerunt vel incognita, vel si aliqua ad aures meas pervenerunt quae purgatione digna viderentur, licet nulla exstaret legitima sccusatio (c) sic tamen sunt secnndum canonicam institutionem publica sacra- mentorum examinatione purgata, ut si qua posset remanere pro humana infirmitate suspicio, jam non humano, sed divino mihi videretur reservanda judicio (d).Unde sineclla disceptationetestimonium ^ mihi reddit conscientia mea, me nihil in hoc nego- tio commisisse quod adversetur rectae (Idei sanao- que doctrinaB, qui generales Patrum sanctiones de ordinatione episcoporum rae nescio transcendisse. Nam quod opposuistis castitatem ejus non fuisse probatam, nec a me in litteris meis fuisse com- mendatam(tf), superfluum mibi visum fuit, post domnum papam de castitate ejus disceptare, cujus praecepto videram eum Romasin presbyterum ordi- nari (cujus eadem lex est continentiae, quse et epi- scopi {f) cujus etiam sacerdotium post litteras papas commendatitias legi litteris vestris commendatum, et episcopum 8uum,qui ejus sacerdotium asperna- batur, a vobis vehementer reprehensum. Quod vero mihi scripsistis, propter officium legationis vobis ]) injunctaeprius[po8t, mi. £;.] hocad notitiamvestram
fuisse referendum, ut tunc eum demum consecra- remus, cum qood vobis bene placeret, agnoscere- mus, quoniam sic praBcepit [aL praeceperit] Leo papa Anastasio Thessalonicensi episcopo legato 8uo(^);personHlehocfuisseintelligimu8privilegium, non generale decretum, maxime cum secundum eumdem Leonem, « legationis officium pars sit apo- stolicae sollicitudinis, non plenitudo polestatis. » Quaeetiam par3(^) modo plus. modo minus recipit pro arbitrio committentis. Sed quia modo per vos demum cognovi,quod necdicto nec scriptoalicujus ante didiceram, non est meum studium contra pri- viicgium leg«tionis vestrae, vel quantamcunque su- blimitatem divina dispensalio vobis dare voluerit, contentiose agere, quisemper fui paratus pro viri- bus obedire, et honestati vestrae contra omnes ob- trcctatores vestros, eos etiam qui me nunc apud vos lacerant, quantum praevalui propugnare. De caetero itaque consulo sollicitudinem vestram, ut mihi rescribatis quid nobis agendum sit de Daimberto Senonensis EcclesiaB electo, quera licet nobis in- consultis electum, Senoncnses clerici offerunt in initio Quadragesimae ordinandum, ac denuo in episcopumcon8ecrandum(i).Commendantenimeum satis accurate electores ejus, et generis nobilitate, et morum honestate, et publioarum actionum stre- nuitate. Gujus electio si justa vobis videbitur,peti- muB ut nullas moras innectatis ; si injusta qua lege differenda sit.vel oassanda, me et consuffraganeos meos sic litteris vestris instruatis, ut nec uni, nec alteri, sed omnibus hoc onus imponatis. Bene va- lete, et a versutia Turonenensis archiepiscopi {j) di- ligenter vobis cavete, ne plus noceat amicus quam nocere poteril inimicus.
EPISTOLA LX.
BuGONi Lugdunensi archiepiscopo sedis apostoUcse legato, Ivo humilis Ecclesix Camotensis minister^ . salutem et servitium,
Factum est ut imperastis, et manus a consecra- tioneSenonen8i8eiecti(/:)continuimus,et litteras ve* stras percomprovinciales episcopos pro apostolicae auctoritatis obedientia direximus. Petendo itaque consuiimus, et consuiendo petimus discretionem vestram, ut parcius de cn^tero nos apostolic»; obe- dientiae vinculis astringatis, ne humeris nostris importabilia imponendo, in inobedientiam labi.
(j) Tam facile deest in ms. c.
{b) Videtur intelligi Sanctio, vel Samso, de cujus consecratione agit epist. 54.
{c) Ut de tit. Deficientib. accusatorib., quis sit co- gendus ad purgandum. caus. 2, q. 4.
(d) Septem sacramentis bunc Sanotionem purga- tum testatur dicta epist. 54.
{e) Joxta canones apud Grstian., dist. 81.
{f) Inclusa desumpta sunt ex ep. 90, c. 3, Leonis primi ad Rustic. Narbon.
(g) Leo papa I, io epist. 82, cap. 1, et refertur in cap. if D$ perMom,f distinot 65.
{h) Citatur in cap. Muitwn, causa 3, q. 6. Idem de caeteris Erclesiis quibus vices suas impertit Roma- na, dicit S. Gregor. supra ep. 8.
(t) Hunc etiam laudat a nobilitate, eruditione et bouo testimonio, epist. oO ; quem tamen hic Hugo consecrari prohibuit causa relata epist. 65. Qna do re conqueritur auctor, epist. 60.
{j) Hujus insidias notai ep. 66, cujus mores tur- pissimos exaj?itat epist. 67.
[k) Daimberti, uthquet ex epist. 66; hujusceautem epistoiaB oommeminit, epist. 67.
71
D. I70NI9 CARN0TBN8IS BPISOOPI
72
%7 prohibente aliqua iiDpostibilitate, vel impe- A sedula, mt. c,]nos imitari non prflecepit, itaabboo
rantealiqua necessitate faciatis, quia facile est vo-
bis comminante arcu de longinquo pugnare, nobis
autem nimis periculosum adversantem gladio de
prfflsenti ferire. Nos tamen 'nterdicta seu raandata
pro fidei defensione, pro fidelium correctione, pro
sceleratorum emendatione, pro imminentium vel
futurorummaloruminlerdictioncpromulgataasede
apostolica sic volumus observare ut parati simus,
Deo cooperante, queelibetadversa pro eorum defen-
sione tolerare. Cum vero ea quae indifferenter se ha-
bent et in quibus non observati8,miniine salus peri-
clitatur, vel observatis minime juvatur, tam obnixe
servanda sancitis,vel cum ea qus antiquitas sanxit,
consuetudo servavit,et yenerabilium auctoritas Pa-
veluti a [al, uti a] magno prscipitio nos custodire oportet. » Nicolaus quoque inter caetera sic scribit Hincmaro (6) Remensi archiepiscopo : « Ridiculum estet satis abominabile dedecuB,ut traditiones quas antiquitus a Patribus suscepimuSy infringi patia- mur (e). » Gelasius quoque universis episcopis per Dardaniam de hac eadem re ita scribit (can. Quia per, dist. 64) : « Qula per ambitiones illicitas non pudetquosdam Ecclesiarum jura turbare, etprivi- legia qum metropolitanis vel comprovincialibus epi- scopis decrevit antiquitas,aviclaprflBsumptione per- vadere, non respicientes quoniam [aL quia, Ua fns. c.] aeterno judici rationem tam de catholics sin- oeritatis injuria, quam de traditionum prsjudiciis
trum sacrata firmavit, prout vultis, minuitis, aut « patemarum non sine perpetu» damnationiii interitii mutatis, attendere dcbet prudenlia vestra, quid sint reddituri ; si in hacobstinalione permanserint.
saluti eorum quibus per omnia prodesse debetis, conferatis.vel quorum institutio sit potius tenenda, vel quibusobedientia potius sit exhibenda, an illis sanctis Patribus qui adhuc nobis in scriptis suis loquuntur, an vobisquibus nihil estaliud proposi- tum, nisi priorum sequi et honorare vestij,Ma.Neque haec [hoc, ms, c.] dico, quod contra novos excessus non liceat nova promulgare mandata, sed hoc dico, quod dicit papaZozimusNarbonensibus^can. Conira, cauB. 25, q. i) : « Contra statuta Patrum concedere aliquid vei immutare,nec [ne, ms, c,] hujus quidem sedis potest auctoritas. apud no« enim inconvuisis radicibus vivit antiquitas, cui decreta Patrum sanxere reverentiam, >» In libro quoquepontifioum,
charitatem vestram duximus instruendam, ut vos omnes in commune fratres per Dardaniam, sive per contiguam quamque provinciam constituti, qui vos sub metropolitania vestris esse meministis, ei ab eisdeni [hisdem] substitui decedentes, sicui vetus oonsuetudodeposcityunanimiterstudeatisaniistites, etvicissim si metropolitanus humans conditionis sorte recesserii, a comprovincialibus episcopis; siout vetus forma tranBmisitySacrari modis omnibua censeatis [Sio plures v. c. quidam constituatis], » Cum ergo tam ista quam alia generalia instituta tam absolute consecraiionem metropolitani conti- neant,miramur cur privatig legibus et novis tradi- tionibuB veteres Iraditionesetconsuetudines remo-
qui dicitur Diurnus, ita continetur de professione C verecontenditi8,pr8ecipiendoutSenonen8iseIectuB((()
Romani pontificis : « Nihil de traditione quam a probatissimis prsedecessoribusmeis traditam etser- vatam reperi,diminuere(a),vel mutare,aut aliquam novitatem admittere, sed ferventer, uteorum disci- pulus ei sesquipeda totis [aL totius] mentis men conatibus, quae tradita canonice comperio, obser- vare ac venerari profiteor. » Beatus quoque Grego- rius Maurentio [unus cod. Maurentino] magistro pro causa Theodori : « Grave nirais est contra veterem usum sacerdotes sibi quidquam arripere. » Item idem : « Omnia quae usus antiquitatis statuit, inte- merata Berventur. » Inde Leo quartus scribit judioi Sardinias : « Nec mos, nec noviter introducta con- Buetudo nostrae EcclesiaB nostris praBdecessorihuB
anteconsecratiunem suam vobis praesentetur,et jure primatus vestri subjectionem et obedientiamprofi- teatur. Quod hactenus neo in Senonensi provincia, nec in aliisprovinciis antiquitaBinstituit, nec con- Buetudo servavit. Unde papa Nicolaus inter castera eic scribit Radulpho archiepiscopo Bituricensi ali- qua uitra jus primatis sibi usurpanti (infra epist. 83) : « Primates vel palriarchas nibil privilegii ha- bere prsB casteris episcopis, nisi quantum sacri ca- nones concedunt [al, concesserini], et prisca iliis consuetudo contulit, diffinimus, ita ut secundum regulas Nicaenas sua privilegia serventur Ecclesiis (o. 6 Nic. conc. et c. Mos antiguus, disi. 6). » Quod si privilegio vestrae legationiseum vobis conienditis
fuit, contra canonum statuta, nova vel inusitata ]) praesentari, qui nec apud nos, nec apud vos ab ali
praesumere. » Item Gregorius universis episcopiB Numidiae (ep. 75, 1. i et in caus. Nos, dist. 12) : « Consuetudinem, quae contra fidem nihil usurpare dignoscitur immotam permanere concedimus, sive de primatibus oonBtituendis, sive de caeteris capi- tulis. » Itcm Leo quartus Lolhario ; « Quod justa ao sedula oonsuetudo [quod si ista consueiudo ac
quo est accusatu8,non ita papa Leo Anasiasio iuBti tuit Thessalonicensi episcopo vicario suOy sed ut tantum de nomine electi ad notitiam ejua provin- ciales referant sacerdotoB (o. De persona, dist. 65), ipse autem nullis difficultatibus, nullis dilationibus juBtasfatigaretelectiones.Quantumenimaudivimus, persona nobiliter nata,competenter erudita (e), boni
(a) Hoo etiam iestatur epist. 73.
ib) V. 0 Ser. Hingmauro, al. Hincmaro, sed //tn- cmaro legitur in ipsius Nicolai prim. epist. 70^ ciia- tur etiam cap. 6, dist. 12.
(c) Additur dicia ep. 70, pro libiiu Bomper erran-
tium.
tium.
(d) DaimbertuB, cujus conBecrationem impediebat hio Uugo ob causam relatam epist. 65.
(e) Confer. locum episi. 59, in fine.
73
BPISTOL^. — KPI8T. LX.
74
testimonii inter notos^oum in ecclesia sua diacona- A. tn? fungereturofflciOySine ulla disconantia gratui- tarn babuit electionem. Sed si his xactionibus modo cederet, diceretur munere linguae vel officii suam comparasse consecrationem. Quod autem scripsisti prajdictum electum investituram episcopa- tus de manu regis accepisse, nec relatum [est, m$. c,] nobis ab aliquo qui viderit, nec cognitum. Quod tamen si factum esset, cum hoc nullam vim sacramentigeratinconstituendoepiscopoveladmis- 9um vel omissum, quid fidei, quid sacrae religioni ofrifJat, ignoramus, cum post canonicam electio- nem regesipsos apostolica|auctoritatea concessione episcopatuum prohibitos minime videamus (ep.l04, Hc. Cum longe, dist. 63). Legimus enim sanot» recirdationis summos pontifices aliquando apud -n reges pro electis ecclesiarum, ut cisabipsis regi- ba» concederentur episcopatus ad quos electi erant, interceB8isse(c. Reatina 16, dist. 63) aliquorum, qoiaconcessionosregum nondumconsccuti fuerant. consecrationes distulisse (c. Agatho et seqq., dist. 63). Quorom exempla supposuissemus [al. propo- eaissemus], nisi prolixitatem epistols vitassemus. Domnus quoque papa Urbanus reges tantum a cor- porali investitura excludit {inf. ep. 233), quantum intelleximus, non ab eleclione, in quantum sunt caput populi,vel conce8sione;quamvis octavasyno- das Bolom prohibeat eos interesseelectioni, non concessioai. Qus concessio sive flat manu, sive nutu, sive lingua, sive virga.quid refert?cum reges oihil spirituale se dare intendant, sed tanlum 9§ aut votis petentium annuere, aut villas eocle- ^ siasticas et alia bona exteriora, quae dcmuniflcen- tia regum obtincntEcclesifiBfipsiselectis concedere. Uode Augustinussuper Joannem prima parte, ira- c!a,n sexto (c. Quo jurc, dist. 8) : « Quo jure de- feodis villga Ecclesias, divino an humano?divinum jus in Scripturis habemus, humanum in legibus regum.Uude quisqus possidetquod pos8idet,nonne jore humano?Nam juro divino : Domini est terra et plenitudo ejus {Psal. xxiii). Jure humano dicitur : Hsc villa mea est, haec domus mea est,hio servus ineus est. Tolle jura imperatorum,quisaudet dice- re : H«c villa mea est, meus est iste servus, mea est ista domus ? > Item : « Noli dicere : Quid mihi Pt regi ? Quid tibi ergo et possessioni? Perjura regum possidentor possessiones.Dixisti: Quid mib' D etregi? Noli dicerepossessiones tuas, quia ad ipsa jnra renontiasti humana, quibua possessiones pos- 8identQr.)>Quod si hiBC aetema lege sancita ossent, oon esset in manu prssidentium, ut eain quibus- dtm districte judlcarent[vindicarent, ms. c.]\n qui- busdam misericorditer relaxarent, ipsis in honore
accopto permanentibus contra quosistaloquuntur. Nunc vero quia ea illicita maxime facit praesiden- tlum prohibitio, licita quoque eorumdem pro sua tTstimatione remissio(a),videmus nullos aut pene nullos hujusmodi transgressione damnatos, plu- rimos autem vexatos, plurimas ecclesias spoliatas, plurima scandalaexorta, divisum regnum et sacer- dotium, sine quorum concordia res humanae nec incolumes esse possunt tutae (6). Videmus quo- que miserosepiscopos et abbates,nec ruinis morum nec murorum reficiendis velle vel posse vacare, solum ad hoc intentos, ut possint sibi aliquam lin- guam magniloquam amicam facere,cujus nundinis se possint utcunque defensare. Multi quoqueelecti qui gratuitam et canonicam habent electionem, quiabujusmodidilationibusveifaligationibusimpe- diuntur; comparatis sibi pecunia mediatoribus et proloculoribus,ne turpem patiantur repulsam, in Simoniacam ofTendunt aliquando conseorationem (r^l.Gumergoomnis institutio ecclesiaslicarum le- gumadsalutemreferendasitanimarum^istarumins- titutionumtransgressionesautdistrictiusessentcor- rigcnds, utsaluti prodessent, aut interim silentio promendae, ne spiritualia vel corporaliacommoda supradictis modis impedirent.Nec ista dico tanquam vHlim adversus sedem apostolicam caput erigere» vel ejussalutaribus^a/. salubribus, itams. (^.Jdispo- sitionibus obviare,veI meliorum sententiis praeju- dicium facere, si vivis nitantur rationibus, et evi- dentioribus veterumPatrumauotoritatibus.Sed hoo vellem cum multis mecum pie sentientibus, ut Ro- manae Ecclesis ministri tanquam probati medici majoribus inorbis sanandis intenderent, et non ab irrisoribus suis audirent : Cultcem cxcolantes [al. colantes) et camelum glutienteSf mentem, rutam^ ciminum^ et anetum decimatis, graviora autem legis pnecepta prxtermittitis (MQtth. xi), cum per totum pene mundum flagitia etfacinora videamus publice perpetrari,nec ea a yobis aliqua justitis falce rese- cari(cf).Quorum exempla quia vel a vobis non sunt remota, vel vobis non ignota, non est meum eos speciali sermone taxare. Vos videritisquid de his etsimilibua agere debeatis. Nuno vero specialiter ad hoc intendit stylus meus, ut electum(Daimber- tum ut supra) Senonensis Ecclesise, si nihil in eo qund sacris canonibus obviet, repertum fueril, se- cundum morem antiquum consecrari permittatis, quia do tantillo jure, cedere quod habent Eoclesiae nostrae, nec volumus ncc dcbomus cedere (f): cum beatus dicat (ep. 6, 1. i, ad Magnum): «Quam peri- culosum sit in divinis rebus,ut quis oedat jure suo ct potestate, Scriptura sacra dcclarat,cum Esau primatus suos inde pcrdiderit, nec reoipere id
la) Simtlis locus epist. 190 et 23S' Ib) ExLec
Leonisl, epist. 29 i»: cap. 20; Res au-
tem\ caaaa 23, q. 5. In quam rem Ivoepist. 106 et
214.
(c) HiQO laborare et periolitari Ecclesia ait epist* S5,iQde primas monetaa nihil moro aut difficulta-
Patbol. GLXIL
tis afTerre rectis ordinationibus, c. 4 De persona, dist. 65.
(d) Huc rcfer epist. 100,ubi de legatis pontifJoiis conqueritur.
(e) Singulis enim Ecclesiis sua privilegia nervan- da cap. Mos, dist. 65.
75
D. IVONIS CABNOTBNSIS BPISCOPI
76
postmodam potoerit quod[a/. quo ms. c.] semel cessit.nQuod si huic petitioni nostrsB acquieveritis, consecrato omni studio persuadebimu8,ut prima- tam (a) Lugdunensis EcclesiaB recognoscat, vobis sicut primati suo deferat et omnem debitam reve- rentiam secundum traditiones Patrum exhibeat. Qui 81 acquiescerenolucritnostrispersuasionibus, nos tamen ab his qu» praeceperit apostolica sedcs [ in iribus vers. codd. Romana sedes], non recede- mus. Si autem petitionibus nostris non acquieve- ritis,et aliquod schisma inde fuerit exortum contra votum nostrum,8ecuredicam,nequeiniquitas mea, neque peccatum meum (P5a/,,Lviii), neque vos po- teritis dicere vobis non fuisse praedictum.De cetero praedam aPuteacensibusin me ot in Garnotensem ecclesiam factam (epist. 75, 111 112 et 204) jure possem a vobis rcpetere, si reverentiam vestram in Jas vocare possem,qui ad saggpstionem ssmulorum meorum, prffidictos saorilegos a me et a coepiscopis meis communione privato8,me nesciente, commu- nioni reddidistisacperhoc scelerum suorumimpu- nitate ad perpetranda mnjora sacrilegia relaxastis. Quorum utrum faciendum fuerit, vel post facium cognita veritatecorrigendum,judicet justitia vestra, cum justavincula non solvat nisivera pcBnitentia. Si ad haec omnia respondere non licet, vel non pla- cel, ad h»o saltem duo ultima respondeat sanctitas vestra. Bene vale.
EPISTOLA LXI. HuGONi prima sedis episcopo RomanseEccLesise lega'
tOy Ivo, humilis Carnotensis Ecclesix ministery
salutem et obseguium.
Secundum mandatum vestrum gratanter etdevote vobis quacunque occasione, ubicunque [ubiquo m«, c.Jopporlune fieri posset, occurreremus, sed de terra nostraexire vei in eamdem rediresine magno ■ periculo non possumus,propter quosdam soeleratos viarum nostrarum observatores quos pro paoe vio- lata et csteris enormitatibus suis Sataa» tradldi- mus(^).Pr£ter hoc secundum consuetudinem Bccie- 8iffino8tra3,synodum(c) vii Kal. Novemb. celebrare debemus, io qua de negotiis ecclesiasticis et pace totius patriflB multa nobis Iractaoda sunt,quae sine praesentia nostra vel non tractarentur, vel tractata non lerminarentur.Verum de eo quod consecratio- nem Nivernensis electi ad nostram dicscesim perti- nentem, Augustini [al. Augustiduni, ita ms. c,] facere diposuistis, simpliciter dico paternitati ve- strae, q uia nec dispositionem vestram reprehendi- mu8, quoniam reverentiae vestras deferimus, nec tamen approbamus,quii nec ex auctoritate,nec ex consuetudine ordinem hujus consecrationi habe- mu8,ncc in consuetudinem ducere sine multadelibe-
(a) Hujus mentio 8upra,et epist. 50 et 54 et 136. \b) Confer epist. 211.
(c)De synodis singulis annis cclebrandisGratian. Decret. parte i, diat. 18. (d) Idem locus, epist. 226. \e) Confirmantes deest in mss.
A tioae audemus,timontes rei fieri sponeionis, quam melropolitanae sedi fecimus. Cajus praBsides si non recte incedunt, videtur nobis secundum 99 Dominicum praeceptum enormilas eorum de- vitanda, pervioaoia arguenda, non autem potestas cathedrae((^)y quae non sacrislocis propter personas hujus tempons,8edpropter sacralocapcrsonis con- ceditur, estevertenda. Cumergo metropolitana se- des ad praesens abhocoffioio suspensa sit^possemus nos pro sede metropolilana confratribus [cum fratribus, ms. c.] nostris, secundum consuetudines nostras,intradiGBcesim hocsacramentum consecra- tionis implere,coofirmata per ministerium vestrae legationis praetexatae personae eIectione,quam aliter facientes quam cum ea vel pro ea, vel non confir-
j. mactes (c), videremur praeiatam nobis cathedram quodamnodo subverlere.Quod si aliquando contigit, penuria catholicorum episcoporum vel aliqua alia necessitate cogente aliquem episoopum,a compro- vincialibus non iuisse cGnsocratum(/) ; non debent haec exempla praejudioium facere legi communi vel generali consuetudini.Licet enim prudentia ve- stra vclit et debeat ministerium suum honorare(j7), reminisci tamendebet,quiacum Petrus Paulo esse; praelatus,dederunttamen sibi invicem dexleras so- cictatis (m/ra epist. 23 i), ut alter in gentibus, ai. ter in circumcisione praedicaret Evangelium {Gat. ii). Attendat ergo discretio vestra,utrum quod ita fleri liceit, et si liceat, utrum expediat, ne forte odisse et detrectareincipiant jugum vestrum.quos vultis habere subjectosdum hoc exemplojsuosein-
C tellexerint jureesse privandos.Quanta autem fir- mitate singulis Ecclesils sua jura servanda de- monstrat Stephanus quintus papa ita scribens Wal- berto patriarchaB(/i);«Miramurprudentiam vcbtram [al, tuam, ita ms. c.] Cumensi Ecclesiae denegare consecrare pastorem, eum te etiam [Jam, ms. c,]ad hoc provocatum noveris apostolica exhortatione. Nunc vero iterato tibi scribimus, nolentes alicujus Ecclesiae privllegiuminfringcre,Iicetapo8tolica prje- rogativapossumus dequalibet Ecclesiaclcricum or- dinare. • Cum ergo praeeipua virtus sit viri illus- tris.
Parcere suhjectis et debellare superbos
(Vtrgil., VI JEneid.).
D cavendum est vestrae solertiae ne glorientur adver- 8U8 nos,recalcitrantes adversus vos,tanquam plus profuerit eis sua repugnantia quam nobis obedien- tibus nostra obedientia. Sed non est opus ut nos muilum in dicendo Iaboremus,quia nihil ultra ter- minoB Patrumvestram moderationem usorpare ar- bitramur. Valete.
fi
(f) Vide Gratianum sub dist. 64 et 65.
[g) Al. honorificare ; quo verbo utitur, episl. 142 et 156. Ita ms. c.
{h) Quidam, GualbertOy latius exstat in o.Nunc ve- ro, caus. 9, q. 3.
77
BPISTOLiB. — EPIST. LXUI.
78
EPISTOLA LXII. Ivo. Dei gratia Camotensis Eeclesix minisier, San<
CTioNi [aJ. Sancioni, ila ms. c.]confralri etcoepi»
copo [forte Aurelianensi, ex epist. 53), salutem et
serviiium.
Pacem quam feci com Adelecia Puteacensis ca- stri domina, super quam admiramini, non itu fcci ut aliquid vestri juris usurparem. Sed omnequod ad vestrum jus pertinet^patenter exciperem. Meam enim tantum injuriam rcmisi non vestram, et hoc postnlavi a fraternitate vcstra,ut pro praetcritis in- juriis meis snprapraedictam feminam nuUam exer- cpreti? vindictam.Ad quam rom magna pxparte me compulittimorvester.Signiflcastis enim mihi litte- ris vestris multa incommoda imminere vobis et Ec- clesie vestre, si differrem pacem cum ea facere. Unde inventa occasione vohii tam vestris quam meis commodis providere. Si ergo restant aiiquas injuris ad propriam parochiam pertinentes, ne vi- dear vobisesse importunus, proutvobisplacucritet ratio permiserit eas expostulate. De clericis autem tp| monachis Puteacensibus,quicoDtrainterdictum vestnim missas celebraverunt,n:ortuos sepeiierunt chrisma aliunde acceperunt^bocvobis respondeo et consulo» ut si gratiam Lugdunensis archiepiscopi pleniterbabetiSjCujusconsensuinterdictumvestrum preedicti Puteacenses cassatum fuisse dicunt, ple- aam secundum rigorem canonicum [al, canonum] 9uper ejusmodi [hujusmodi ms. c.] transgressores viadictam exerceatis, ut et istos et alios ab bujus [bujusmodi ms.c.] inobedientia compescatis,secun-
A et salubriter accipientibos ministrare. Quorum fa. tuitas multipliciter improbari potest, partim ratio- np,partim divinorumoperum atteetatione^postremo sanctorum Patrum irrefragabili auctoritate. Primo namque si n quibuscunque personis divina sacra- mentaconncif-t tractari pos8ent,ex abundanti con- stitutus esset in Ecclesia ordo sacerdotalis et leviti- cus ; quod impium est aliquem arbitrari,cum huno jutrumque ordinem et vetus lex,pria)o, Dominoju- bente,siib figura constituerit,et evangclica velapo- stolica doctrina postmodumin veritate consecrave- rit. Unde in Exodo Dominua ita loquitur ad Moy- sem : Porro filiis Aaron tunicas lineas parabis, et halteos ac tiaras in gloriam et ad decorem, vestissque his omnibus Aaron fruirem taum^ei filios ejuscumeo, ct cunctorum consecrabis manus, consecrabtsque eos ut sacerdofio fungantur mihi (Exod, xxviii). Et ia consequentibus : Hoc oleum unctionis sanctum erii mihi, et juxia compositionem ejus non facietis aliud (Exod. xxx). Et item : Sancfum sanciorum erit in thymiama, iamen compositionem non facieiis. Qui- cunquehomo fecerit simiie, perihit de popuiis [al de filiis] suis (ibid.),l]nde legitur in Levitico quod Na- dab et Abiu,filii Aaron,cum acceptis thuribulis po- suissent igncm,et incensum desuper o£ferentes co- ram Domino ignem alienum,quod eis SO non erat praBceptum, egressus est ignis a Domino et devora- vit eos (Ltv. x). Quid est autem ignem alienumsa- crificio opponere,nisi sacerdotii opus sine legitima ordinatione ex sui spiritus preesumptione usurpare? Habemus quoquo in Levitico, quia completis a sa-
B
dum illud Apostoli : In promptu habentes ulcisciom' C cerdote summo Aaron hostiis pro peccato et holo-
nem inobedieniiam (11 Cor. x). Alioquin, levius crit oa supportare.qus non lieet ad plenum vindicnre. De Gervasio (epist. 261 et 266) quoque non debet vcstra fraternitas mirari vel iodignari,quod eum ad communionem in paschali curia suscepi.Pro regia coim honorificentia hoc feci, fretus auctoritate 1e- ^ns. in qua legitur : « Siquos (a) culpatorum regia potestas aut in gratiam benignitatis receperit, aut mensae suae participes effecerit,ho8 etiam sacerdo- tumet populorum coriventus suscipcre in ecctesia- stica communione debebit.ut quod principalis pie- tas rccipit [vel receperit c.],nec a sacerdotibus Dei alienum [ai extraneum] habcatur, » Vale.
EPISTOLA LXIII.
caustis et paciflcis, egressus ignis a Domino devo- ravit halocaustum etadipes quoeerant superaltare [Lev. ix). Unde e contrario in libro Numeri legitor quod cum Datan, Core et Abiron, sacerdotium sibi usnrpare volentesjmpositoigne thuribulis,thjmia- ma superposuissent, non Ihymianrra divinus ignis adolevit, scd absorptis principibus a terra compli. cem multiludinem similiterthurificantem materialis ignis assumpsit (iViim. xvi).Sicut ergo divinus ignis holocansta umbratilia a legitimistamen sacerdoti- bu!* oblata visibiliter asumebat et in se converte- bat, usurpatorum autem victimas non tantu m res puebat,vcrum etiam usurpantesterribiliter condem- nab^it ; sic divina virtus sacramenta hujus temporis
Ivo, humilis Ecciesix Camoiensis minister, Leudoni n alegitimissaccrdotibusministratainvisibilitercon-
frairi et compresbyiero, saluiem. Post mollam oblivionem recordatus sum tuae pe- tilioois et meaB 8ponsionis,quia [quam«.c.]spopon- deramme scripturamaliquacontraquorumdam ne- scio simplicium an duplicium ineptias, qui secun- dum Apostolum nesciunt neque quae ioquuniur, ne- que de quibus affirmant (l Tim. i), dicentes quas- cunquepcrsonasetiamsacrum ordinemnon haben- tes, verba Dominica proferenteSySacramenta altaris et caetera ecclesiastica sacramenta posse oonficere.
secrat et in voritatem Christi corporiset sangainis trunsformat.Aliter vero praesumentium bostias non fantum hebct irritas, verumetiam ipsos praesum- ptorcs intcrim ceecitate interiore condemnat, infu- turo quoque ei irrcmediabiies poenas parat. Neque cnim illa sacrificia quaeerant un bra futurorum,so- lis verbis Dominus perflci voIuit,sed omniacircum- stantia mysteria et roinisteriu ad completionem eo* rum adhiberi praecepit, altaria videlicet et vasaad boo opus sacrata, sacerdotes quoque et ministroa
(a) la malti8 antiqais lib. Siquem, ms. c. haeclexrefertur etiam epist. 171.
79
D. IVONIS CARN0TEN8I8 BPISCOPI
80
ad bffic ofTerenda vet ministraQda ordinatos non A. ^<^ femoralia {femimlia^ ms. c.) et utentur eis Aa-
sine ornamentis roysticisadbocoflQciumsanctifica tiSyde quorumomnium sanctiflcationesichabemus in Levitico : Tulit Moyses unctionis oteum quo linlvit tabemaeulum cum omnisuppellectili sun.Cumque san- ctificans aspersisset attare septem vicibuSf unxit iliud ei omnia vasa ejus, labrumque cum basi sua , quod fundens super caput Aaron unxiteum et consecravitj iliosque ejus oblatos vestivit tineis tunicis^ et cinxii balteos {9i\. balteo), imposuitque mitraSf ut jusserat Dominus {Lev. viii). Et post pauca : Assumensque unguentum et sanguinem qui erat super attare^asper' sit super Aaron et super vestimenta ejus, et suj,er fi- lios ejus ac vestes eorum, et sanctificavit in vestitu fuo. Completa autem sanctificatione dixit Moyses ad Aaron : Accede ad altare^ et immoda pro peccato tuo.
ron et fitii ejus, quando appropinquant ad aliare, ut ministrent ia sanctuario, ne iniquitatis rei morian- tur (Exod. xxviii). De caetero si ad paginas venia- mus evangelichs» legimus Salvatorem non laicis personis, sed soiis discipulis suis sacramenta sui corporis et sauguinis commisisse celebrauda. Qui etiam cum sacerdolium vetus trausferre vellet in novum, preBcepit eisdem discipulis ut sibi Pascha pararent in cQBnaculo,ubi ipse manifeste dovo fun- ctus sacerdotio eos hujus sacerdoiii constituitsuc- cessores, post ministratam Eucharistiam ita iilis praecipiens : Hoc facite in meam commemorationem (Marc. XIV ; Luc, xxii). Quid est quod Salvator pri- mum in coBnacuio voluit boc sacramentum celebra- ri,nisi quiacoenacuium celsior est habitatio domus,
""•" -, -- - f- - r- n
Offer holocaustum et deprecare pro te et pro populo. " sicut sacerdotium celsior est in Ecclesia gradus ?
Statimque Aaron immolavit viiulum pro peccalo suOj cujus sanguinem obtuterunt ei filii ejus {Lev, ix). In quibus attendendum est quia primum sacratur ta- bernaculum,altare et vasa.sacerdotes et indumenta sacerdotalia, dehinc jubetur ut accedant ad altare sacriflcaturi, et pro suis populique peccatis Domi- num deprecaturi, ut intelligat populus Christianus, quia si, in his sacrificiis quae tuntum iiebant ad emundationem carnis, cum tanta reverentia, iste ritus ministrorum et ministeriorumerat observan- du8, quanto magis in consccratione Dominici cor- poris et sauguinis, in quibus consistit emundatio carnis et spiritus, non statim ad mysticas benedi- ctiones etobsecrationes^quibusillaconsecratio per
Gum ergo facta Domini, et facta sint in aperto, et adiud loquantur in occulto, quid voluit Dominus hac [ai hujus] loci positione signari, nisi uf nemo attrectare prsesumat hoc mysterium [ita v.c.antea^ ministerium],ni8i prius pervenerit ad sacerdotium? Hinc et Apostolus ad Uebraeos : Nec quisguam sumit sibi honorem, sed qui vocatur a Deo tanquam Aaron {Rebr, V. Hoc officium ab apostolis, caeteris pre- sbyteris per successionem esse relictum testatur Hieronymusinepistolaad Heliodorum monacbum : « Absit ut de eis sinistrum quidquam loquar, qui apostolico gradui succedentrs [m uno additur, sa- cerdotesl, corpus Christi sacro ore conficiunt, per quos nos etiam Christiani 8uraus,qui habent claves
ficitur, quilibetestadmittendu8,ni8i primum fuerit C regni coelorum. »Quod autem non solum [ai non
in ordine sacerdotali consecratus, et omnium con- gruentium supellectilium, et omnium circumstan- tium ministeriorum pleoitudine subornatus. Quod vero alius quam sacerdos ad consecrandum acce- dere non debeat, legitur in libro Numeri dicente Domino ad Aaron : Tu et filii tui, custodite sacerdo tium vestrum ; et omnia quie ad culium altaris perti- nentf et intra velum sunt, per sacerdotes administra' buntur. Si quis externus [al. extraneus] uccesserityOC' cidetur {Num. xviii). Quid Aaron nisi summos sa- cerdotes,quid Olii ejus nisi minores signiGcant sa- 06rdotes?qui accipientes a summis sacerdotibus manus impositionem, tanquam per paternam suc- cessionem, promoventur ad sacerdotalem beuedi-
solis] solemnibus verbiedivina contenta sint sacra. menta, testatur idem Hierooymus in explanatione super Sophoniam his verbis (c. 3 in Sophon., et in can. SacerdoteSf c. i, q. 1) : « Sacerdotes qui Eu- charitise serviunt, et sanguinem Domini popu- iis ejuB dividunt, impie aftunt in legem Chisti, pu- tantes eucharistiam imprecantis facere verba non vitam, et necessariam esse tantum solemnem ora- tionem, et non sacerdotum merita, de quibusdici- tur : Et sacerdos in quacunque fuerit macula, non accedet oflerre oblationes Domino {Lev. xxi) > Huic sententiae consonat Pater Auguslinus,quod benedi- cere non possit quis, nisi fuerit ordinatus, ita di- cens in quaestionibus Veteris Zt Testamenti (c. Di-
tiooem; qui ea quuMntra velum suntadministrant, D ctum 95, caus. 1, 9. 1) : « Dictum est a Domino in
dum corpus el sanguinem Domini,qu6e intusaliud sunt, aliud foris appareni, mystica benedictione consecrant, et fidelibus popnlis salubriter admini- strant.Quid est autem externus nisi in presbyterali ofGcio non consecratus ? qui autem sacramenta Do- minica simulare prsesumit, juste occiditur, quia a corpore justorum sua prsesumptione praeciditur. Quod vero non sine sacris vestibus ministrare de- beant, legitur in Exodo : Cum enim Dominus ad Moysem loquens vestes sacerdotales enumerasset, addidit : Facies et feminalia [al. et femoralia] lineay ut operiant camem turpitudinis su» a renibus usque
Numeris ad Aaron : Vos ponite nomen meiim supcr filios IsraeL Ego Dominus benedicam eos {Num. vi), ut gratiam [gratiarum, ms.c.] traditio per minislf - rium ordinati transfundat [transfundatur, ms. c.] bominibus. Quanta autem dignitas sit saccrdotalis ordinis, binc advertamus.Dictun: est autem de no- quissimo Caipha interfectore SaIvatoris,inter cflsto- ra : Hoc autem a semetipso non dixit, sed cum es^ct princeps sacerdotnm anni iltius prophetavit [Joan.w). Per quod ostenditur Spiritum sanctum gratiarum non personam sequi digni ut indigni, sed ordinem traditionis,aut quamvis aliquis boni meriti8it,non
81
EPISTOLfi. — BPIST. LXVI.
82
tamen possit benPdicerc nisi fuerit ordinatu8,utof- Gcium ministerii exhibeat. Dei autem esteffectum tribuere benediciionis. » Ex his igitur claret, quia divinorum pleniludo sacramentorurc non in solis constat mysticis orationibus [ordinationibus ms. c.] et solemnibus verbis, sed etiam his qus snpra taxa ta sunt indiget [in septem, v. c, indigent, ms. c.] snpplementis. Qui enim dedit praeccptum, ut nrdi- nate fierent, negavit efTcctum veritatis quiB in sacra- mentis intelligitur hisqui traditum ordinem pr/e- termitterent.Undeapostoli qui potestatem accepe rant super omnia dsmonia, cum quemdam iunati- cum irolo verbo sanare voluissent,et non vuluissent, cun admiratione ad Dominum revertentes didice> runtse praetermisissequajdam neceesaria, sine qui- bus perGci non poterat illius lunatici cura.Aii enim : Hoc genus d^moniofum non ejiciiurnisi in orufione et jejunio {Matlh. xvii; Marc. ix). Si ergo hi qui po- testatem acceperant, in quod intendebant praeter- misso ordinc implere non potuerunt, quid mysti- eum, quid divinum facere poterunt, qui nullam po- testatem tractandorum (jivinorum mysteriorum ac- ceperunt ? Sufficiant tibi interim ista, charissime, quia cum his qux a nobis dicta sunt multa legendo rcperiet tua diligentia, quibus facile propuisabitur talium vauiloquorum nulla ratione vel auctoritate fulta insipientia. Avertat autem Deus hunc erro- rem ab Ecclesia sua,qui eam mundavitsibi lavacro aqux in verbOy ut eam haberet sponsam sine ma- cala et ruga [Ephes.v,) Vale.
EPISTOLA LXIV (a).
Ivo, Dei gralia Camotensis Ecclesias ministcr, Joan-
Ni Aurelianensium eleetOy salutem.
Deduobus illisclericis, Hoberto videlicet et Vul- Rrino [a/. Wilelmo], super quibus nos consuluisiis, quorum alter alterius archidiaconum dicitur inva- sitse, duabusde causis certam non possumus dare vobissentenliam.Primo quia magnum nobis arietem opponitis.Lugdunensis videlicet archiepiscopi insti tutum, cui obviando nec voIumu8,nec debemus ali- cui dare consilium. Postremo quia justusmediator Don est, qui altero litigante et altero abeente super re indiscussa certam vull determinare sententiam. Si autem aliquando in audentia nostra et aliorum ad quos id pertinet,hec controversia ventiiata fuerit aoditisatrumquerationionibus, quod ratio persua- serit etlex dictaverit, libenter proferemus. Vale.
BPISTOLA LXV. Ihmno et Patri suo Ubbano summo pontifici [quid,
cod. domino], Ivo filius [suus, ms. c.], saltem et
obstquium,
Postquam discessi a facie vestras beatitudinis, maltiBhinc [et] inde concurrentibus cauflis non fuit mihi facultaB ad vob redeundi, nec per nuntium meam vestram celBitudinem salutaadi. Gum enim
{a\ Hac epiBtola in ms. cod. est 67. [b) Venatio claricif interdicta c. Esau cam seq., diBtinet. 86, et o. 1 De Cler. venai. {$) Lftliniaoencet monaohi incontinentiB vita.
A, Parisiensis episcopus ad vos proOcisceretur, jam fermecompleveratiter octo dieruni,quandononduni audioram euni ad vos esse venturuin. Quo tamen audito, per quemdam servientem suum, misi post euu) litteras istas quibus commendo eum pator- nilati ve&trae, utpote apud nos enutritum et erudi- tum, et quantum videbatur in annis adolescentie suae innocenter et sine querela conversalum. Pro eo itaque quia ex indulgentia veslrapastoralem su- Bcopit sollicitudinem, suppticamus paternitati ve- strauteum materna pietatecolligatis.palernagra- vitate corrigatis, quatenusex disciplina vestra cor- rectior,ex gravitate vestra nobis reddatur gravior, videlicet ut studium venandi(6;,et alia juvenilia de- sideria in se comprimat, studiosius soiito orationi
D et lectioni incumbat.PraBtereasummopererogamuB excellentiam vestram, uteum munitum aposloliois litteris remittatis contra Latiniacensem abbatem et monachos ejus, qui nescio qua nova libertate suos exceseus tuentur, et subjectionem Parisiensi Eccle- sise debitam et hactenus exhibitam, contra canoni- cam inslitutionem de cervice suaexcutere moliun- tur. Hae autcm personffi hujusmodi sant, quibus magis necessaria est subjectio quam libertas, qui libertate in occasionem carnis abutuntur,quibus si decem millia poedagogorum in Christo ad custodiam deputarentur, vix tamen sic regularis continentiss legibus ligarentur(c). Sicut ergo decet discretionem moderationis apostolicffi, ita rem inter utrumque temperate [temperare, ms. c.], ut nec Parisiensis Ecciesia suo jure minuatur, nec Latiniacense mo-
C nasterium aliquod gravamen a Parisiensi Ecclesia indebite patiatur.De Senonensielecto(d), cujuBCon- secratio a legato vestro Lugdunensi archiepiscopo ob hoc impeditur, quia ei jure primatus sui, ante consecrationem suam obedientiam non profitetur, quid nobis agendm sit rescribat vestra paternitas. (^um enim nulla aliquo accusante alia oausaprffiten- deretur,propter quam ejus consecratio dilTerretur, eo tamen jubente propter reverentiam vestram ma- nus ab ejus consecratione centinuimus (i^tV/^epiat. 60),cumde prufessioneametropolitanis primatibus fucienda, nihil legamus consuetudine Ormatum, vel legibus institutum, ultraquas metas nihil conces- sum esse primatibustestatur papaNicoIaus itascri- bensle), inter alia, Radulfo Bituricensi archiepisco-
]) po : « Primates vel patriarchas nihil privilegii ha- bere pr£ cffiteris episcopis nisi quantum sacri ca- nones concedunt, et prisca consuetudo illis antiqui- tfts contulit, definimus [v. c. diffinimus]. » De paco sanctffi Romauffi Ecclesiffi et vestra prosperitate,det nobis Dominus audire qaod [al. qus ; ita ms. c.] optamus. Valete.
t% KPISTOLA LXVi. HuGON , Lugdunensis Ecclesias primx sedis episcopo,
(d) Daimbertum inteliige ex oollatione epist. 59, 60 et 67.
(e) Gilat epist. 83, refertur c. Conqueslus caus. 0» q. 3.
83
D. IVONIS CABNOTBNSIS BPISOOPI
84
Romanx Ecclesias legalOy Ivo humilis Carnotensis A Eectesiss minisler, salulem et servitium. Quia decorem domus Dei vos hactenus dilexisse intellezimus, postdomnum papam super omnes ec- clesiasticas personas speciaii amore vob dileximus, et famam vestram ab aliquo lacerari squo animo f erre non potuimus.Eumdem itaque zelum in vobis nec frigere nec tepere sstimantes, miseriam Aure- lianensisEccledioeanteoculosvestrospouimuslepist. 67) ; quam Giii aiieni sua quaerentes stranguiaut et devorant. De qua cum manu vestra avulsa es- eet arbor infructuosa,nunc inseritur pestifera.Tu- ronensis enim archiepiscopus prsdict» Ecclesia paedagogus et incubus» in Natale Domini, regi con- tra interdictum vestrum coronam imponens (epist. 67 in fine), hac arte a rege obtinuit, ut Joannes qui ^ per Joannemdefunctumepiscopum multissubmur- murantibusetmalesentientibusfactusestarcbidia- conus, eidem EcclesiaB praeGceretur episcopus. De boc enim rez Francorum non secreto, sed publice mihi testatus est,quod praedicti Joannis succubus fuerit.Et hoc ita fama per Aurelisnensem episcopa- tum et vicinas urbes publicavit, ut a concanonicis Buis famosffi cujusdsm concubinas Fiora(a) agnomen acoeperit. Hoo quod dico clerus approbaret, boc po- pulas acclamaret, nisi metu regis comprimerentur, vel in insidiisTuronensis archiepiscopiterrerentur, qui clericos sibi adversantes ciandestinis delationi- bus ourie tradi facit (ncepist. 5), aut in eziliium pellendoB, aut bonis suis spoliandos. Uic enim cum duosepi8Copatu8(^)habere non possit,Aurelianen sem Eeolesiam, quam non potest retinere perpro- ^ pnam,per8ubmi8Bamvultpo8sidereper8onam,utin eapOBsitquoB voluerithumiliarc, quos voluerit su- blimare. Gui non 8ufGcit,quod in Ecolesia, in qua ir- repsit contra canonicas et apostolicas eanctiones, toleratur,ni8i ei liceatEcclesiam Dei quibus libuerit proois prostituere, oculos videntium etiam medico- rum vaniloquiorun suorum fumo promissionum suarum nebuliB intenebrare, ut quas audiunt de eo non audiant, quas vident non videant, et quae certa Bunttanquam ignotasustioeant. Sicenim de seipso dioere solet « se non indigere boniB olericiB vel cano- nibuB oum heo omniapraesto sintei in marsupio suo. n Nec mirum, cui quod libet licet, et quod licet impune facit, ut multi inde Bcandalizati altius ge- vaeni, dicentes magie impetrare desideria Bua apud D Judicea eccleBiastiooB, zelantes iniquitatem quara sequentes bonitatem(c).Veritas mihi testis est me non istadicere tanquam adversuB istos homines ali- qua Bit mihi privata controversia. Sed tabescere me faoit zelus meus, cum videat in messe Dei vepres et spinaB bonum Bcmen BuiTocare, nullamque aut pene nullam eradicantem manum. Et ai aiiquando 0unt qui perGciant malao arboris ruinam,non pervi-
(a) H^jus FloraB meminit etiam dicta ep. 67.
ib) Bigamiam EccleBiaB vocat epist. 153.
[cj Idem locuB supra epist 12.
(a) Iq hanc rem ipse Hugo littetas innitatorias
giiant ueque ad fructuoaae arboriB inBertionem;quod in hoc negotio manifestum est. Non enim Turonen- sis arcbiepiscopus ideo laboiavit,ul Sanctio [quidam vett, codd, el ep, 54 Sancio] deponerelur, ^quatenus eo melior eidem Ec^^lesiae prtcGceretur, sed hujus- modi qui ei per omniafamularetur. Iste etenimju- venis qui regejubente, et Turonensi archiepiscopo impingente praedictaB Ecclesiae est intrusus, ita est Bub Turonensi archiepiscopo,sicut puersub paeda- gogo, ut nec stans sedere, nec bedens audeat sur- gere, nisi eo jubenteyaut innuente,utpote qui se ei ad turpes ueusdicitur subdidisse. Ad ultimum,cum muita nefaria et turpissima dici verissime possent, qu6e deGcientibuB testibus veritalis pro bumana inGrmitate probari forsitan non pos8ent,hocad re- pulsionem praedictiadolescentis sufGcit quod per- sona ignominiosa est per vicinas Ecclesias turpi- ter diffamata. Uic itaque per litteras regis et capi* tuli mibi est oblatus suo tempore ordinandus in pre- sbyterum, postmodum consecrandusin episcopum. Ejus autem eleclio nec adhuc a me est improbata, vel approbata, sed nec aliquando approbanda, nisi domni papae vel veslra me ad boc pertrabat obe- dientia. Scio enim EccleBiae Dei non tantum hoc esse ignominiosum, sed etiam perniciosum. Rogo itaque paternitatem vestram, utin hac rausu vigi- iantissime honestati et auctoritati vestrae consula- tis, et Ecclesiae Dei provideatis, ne in manibus ejus committatur salus aliena, qui nunquam adhuo de- liberavit desalutesua. Per portitorem itaque prae- sentium mihi rescribite quid me velitis super hoc negotio facere, ut quod responsurus Bum ree^ion- deam AurelianenBibus ez veetra auctoritate. Ipsi tamen quidquid respondeam,devestrabenevolentia plus justo praesumentes vanizando [vanizando, sic omn, lib.] dicunt, quodjuzta petitionem Turoneneis archiepiecopi eum consecrabitiSjVel consecrari fa- cieti8(6). Quidquid autemvos faciatis, ego liberavi animam meam. Multi enim Aurelianenses ad haec quae dizi mibi darent testimonium, nisi timerent carcerem vel exBilium. Et ne me ista aliqua occa- sione conGnzisse crcdatis, unam cantilenam de multis (e) metrice et musice de eo compositam ex personacuncuborum suorum vobis misi quara per urbes nostras in oompitis et plateis similes illi adolescentes cantitant, quam et ipse cum eisdem concubiB suis s»pe cantativil, et ab illis cantitari audivit. Praeterea sciat vestra Bollicitudo [at, Boiat vestra solertia], quia cum abbas BurgulienBis \sic V. c, antea GurgulienBis] ore patulo, manibus apertis cum muita securitate ad curiam in Na- tale veniBBOt ad accipiendum episcopatum, eicut ei iila praediota regina (f) proraiBerat; quia ani- madversi Bunt plures et plenioree sacculi nuromo- rum latere in apotheois amicorum istiuB quam
Bcripserat, ut indioat Ivo epist. 67. (^e) Horum etiam mentio ut in epist. 6 . (/) Solet illiuB nomenretioere^oonfer loeum ep. 68.
85
EPISTOLE. — EPIST. LXVII.
86
apad abbaiem, ille eet admissus, iste est ex- A ^^^- postposlta intentioneBcriptoris ; tta m;. (;.]8e-
clusus. Et cum abbas quereretur upud regem [al, adversus regem], quaresiceum delusisset, respon- dit : « SusLinete interim donec de isto faciam pro- ficuum meum.postea quaerite ul iste deponatur, et tunc faciam voluntalem vestram. » Summaitaque baec est verborum meorum. Rogo, moneo, uthuio electioni nunquam assensum prtebeatis, nedomum Dei publicum prostibulum et spcluncam latronum faciatis.Postremo rogo,quia semel ab AureliaDensi- bus deceptus sum, si quid mihi de eo scribere vo- lueritis, per talem nuntium cui credere possim, transmittatis. Et quia turpitudo non potest nisi verbis suis exponi, irreligiosi» verbis pro reiigione tamen assumptis veniam,postulo. Vaiete.
88 EPISTOLA LXVll. UafiANO summo pontificiflwOyminimus sanctiiatis sux fiiiuSf misericordiam et judicium. Audivi dulcedinem vestram in me amaricatam, serenitatem vestram adversum me turbatam ; au- divi, et conturbatuB est venter, meus, et ossa mea conturbata sunt {Psat, vi). Et diligenter consului roemoriam [unus rod.,8nimam]meamquiddixerimy quid fecerim,unde mansuetudinem vestram exaspe- raverim.Nec occurrit mihi, nisi quod dixcruntqui- dam mihi quasdam litteras mecomposuisseadver- 8U8RomanamdisceptantesEcclesiam,quasmiseram legato vestro Lugdunensi archiepiscopo, pro causa Scnonensis electi. Sed cum has apud me reperiens diligenterperlegis8em(a},muUa ibi pro RomanaEc- cle8ia,nibil contra Romanam Ecclesiam in his scri-
cundum quodtunc affectus fuit,participem vossu». arnaritudinis ficri voluit.Liceat cuique dicere quod scntit. Ego de me sentio, quod non est aliqua pcr- soua transmontana, qua3 pro fidelitate vestra, pro assertione praBceptoruni veatrorum tot contumeliaa pertulerit,tot injuriasacceperit.Sed quia illa verba quacunque occasioneanimum vestrumexacerbave- rint,non est meum adversum vos intrare in judi- cium.Maloenim [omni, ms, c.] episcopatui renun- tiarequamiram vestramjuste vel injustesustinere. HdBC satisfactio si placuerit [placet, fns. c.] vestrs paternitati, placet et meaa parvitati. Hanc si placet, accipite ; si plus placet, plus addite. Si desisto ve- ster esse servus, non desistam vester esse filius, et l^ sicut expertus sum ante episcopatum, plus potero prodesse in Ecclesia Dei exemplo privatus quam verbo praelatus.GratisBimum enim mihi est nudum nudam Christi crucem porlare,ut in illo uberrimo et amplissimo praedio contendam,in quo^unu^ cod.^ et in illo ub. et amp. praedio esse contentum in quo] amor paupertatis copiosos, amor divitiarum facit aerumnosos. Ecce jam hoc transacto septennio, vi- noam mihi commissam pro posse meo excolui, stercora etiam circumposui ; fructum autem quem quaerebam, non inveni. Detur ergo mihi libertas octavo anno ut hoc principium verae [vere] octav» aggrediar,utpossimmihisabbatizare,dulce8fructu8 contemplationis carpere,etoctav8e illiusgaudiaprae- libare. Quod si vestra permissione id modo non facio, necessitate tamen me oportebit idfacerepro-
ptum intellexi, nisi quis forte ad voluntatem scri- C pter renovatas in me veteri de causa regisinimici-
ptoris non accedens^et unam faciem castorum elo- qaiorum non attendens (5tV; in iit. epist.222), dicat, quod absit I authentica scripta sibi invicem adver- sari, et auctoritatem auctoritate impugnari ; cum multa dissonaibi legantur, nisi suo modo intelli- gantur,et ad sententiamscriptorisaccommodentur. In bis enim litteriSjSicut mihi testis est conscientia mea, et ipsarum tenor litterarum, nihil aliud in- lendi, niBi quod propter crebras invectiones ac mnrmarationes (6) adversus Romanam Ecclesiam, quibus quotidie tinniunt aures meae,per domnum archiepiscopum Lugdunensem, cui consilia vestra committitis sollicitudinem vestram volui esse prae- muDitam, quatenus cum vicariis vestria sic vestra
tias(epist. 67 et 141), et propter parochianos meos contem ptores verbi Dei, qui proni sunt soIib terre- nis inhiare, nunquam autem parati sursum cor levare ; qui neque propter tiraorem Dei,neque pro- pter ruborem temporalisexcommunicationis,sacri- iegiaquse perpetrant in Ecclesiis, volunt dimitlere, necjustitiam Dei recognoscere.Perportitorem ergo prsesentium qiiod vobis placet mibi rescribite,et si petitioni me8eacquiescitis,in vcstra manu me reti« nete,ne possint me pseudoepiscopi^c) pro libitu suo fatigare.De caetero quidquid deme fiat, obsecro vos per charitatem Chrigti, ut si Turonensis archiepi- scopusvel aliquis Aurelianensis clericus pro ele- ctione pueri sui ad vos venerit, non ei aurem prae-
decreta libraretis, ut Ecclesia non gravaretur, et j) beatis(d).Cuju8 dotes ut vobis breviter amplectar,
eorumdem transgressor sua sententia multatus, aliis 86 corrigendi exemplum praeberetur, et fama vestra illibata servaretur. Hic simplex (Ita ep. 189) oculus totum defendil corpus illarumlitterarum. Sed quiadomno Lugdunensi archiepiscopo qunedam ibi verba adver3a,8ecus[adver8adumdurius,m5.(;.] qnam vellet 8onuerunt,maxime de primatu Lugdu- Densi, postpoBita conlemplatione scriptoris [alias
la) (nteliigit epist. 60 ad Hug[onem Lugd. arch. (6) De his Galloram oonquestionibus agitepist. 87, 89 et 109. (0) De hie conqneritnr epiet. 35.
persona est i<;nominiosa, et de inhonestafamiliari- tate Turonensis archiepiscopi,etfratrisejus defun- cti,muItorumque aliorum inhonesteviventium,per urbes Franciae turpissime difiamata. Quidam enim concubii [concubi] sui (e) appellantes eum Florami multas rythmicas cantilenas de eo composuerunt, quae a foedis adolescentibus, sicut nostis miseriam lerrse illiu8,per urbes Francia^in plateis et compi-
(d) Hujus epistol® meminit epist. 68.
(e) Horum etiam mentio fltepist. 66.Floraautem tUDO temporis erat famosa ooncubina, ut ait diota epist. 66.
87
D. IVQNIS CABNOTBNSIS BPI8C0PI
88
tis cantitantar,qua8 et ipse [aliquando] cantitare,et A vide 6pi8t.240)crudeliflr eat.Occidit enim proximuoi
coram se cantitari nonerubuit.Harum unamdomno Lugdunensiin testimoniummisi^quam cuidameam cantitantiviolenterabstuli.Providendo itaquevestrae honestati et Ecclesiie utilitati, nunquam eum con- secrari permittatis, ne Ecciesiam Dei prostibulum publicum et speluncam latronum faciatis. Sciatis etiam quia Turonensis archiepiscopus contrainter- dictum (epist. 66)legati vestri in Natale Doroini re- gi coronam impo8uit,et utisteepiscopus fieret,hac mercede [a/., hano mercedem] promeruit. Et ut sciatis puerilemfuisseelectionem,quidam etiamde eligentibus in Natale Innocentium in eiigcndo ita jocatus est :
Eligimus puerum^puerorum fesia colenles,
Non nostrum morem, sed regis jussa sequenies,
EPISTOLA LXVIH. HuooNi, primsB sedis Lugdunensis Ecclesix episcopOt
sedis apostolicx vieario, Ivo, Dei gratia Camoten-
sis episcopus, salutem,
Litteras vestraB paternitatis nuper accepi invitan- te8me,vel quoslibet qui vellent impugnareelectio- nem Joannis Aurelianensis archidiaconi(a),utin Kai. Martii prffiBentis vestrsseexhiberent probaturica- pitula qu8B ei objicere voiuerint, sive de Simonia [duo vet. cod., Simoniacaj, sive de aliis quas valeant ad ejusrepulsionem, quoniam non potestis simul aocusator esse ac judez.Sed hoc dpoccultisdictum essa novit prudentia vestra. Manifesta autemaccu- sationecon egeretestatur beatus Ambrosius (c. 5. et c. 17, can. 2, q. 1) super Epistolam ad Corin- ^, thios, ita dicens de eo qui noverca sua manifeste abutebatur: «Judicis, inquam, non est sineaccu- satore daranare.Cognitoautem opere istius^pellen- dum euoD de fraternitatis ccetucensuit.Omnes enim crimen 84 ejus pciebant, in qua re neque testibus opuserat neque tergiversationealiqua poterat tegi crimen. » Simile quid soribit papa Nicolaus Garolo regi(6) : « Qu8B Lotharius rez vester neposoperatur, accusatione non indigent. » Manifesta quippe in eo suntoperacamis, quse sunt fornicatio et immundilia {Gat. v).Gum ergo quae in prioribus litteris Bcripsi, nontantum in uniuscivitatis.sedmultarum civita- tum notitia conspicua sint, mirantur multi, quare qunrantur occulta, cum ad repulsionem ejus qui nondum positus est,8ola sufflciant manifesta.Gum enim multa ei desint qus in examinatione conse- ^ crandiepiscopi Pauiusdicitnecessaria^unumdeesse eifUobiscum bene scitis, quod c^Bteris enumeratis per se pr® cceteris necessarium idem Apostolus commendat dicens: Opor/e/ episcopum bonum Aa- bere teslimonium ab his qui foris sunt, ne in oppro- hrium incidat et laqueum diaboli (/ Tim. ii). Iste autem famam suam hactonus negiexit, quam qui negligit, secundum beatum Augustinum (ser. 52 ;
(a) Gonjungenda est epist. 66 et 67. (6) Cap. Quse U>tharius, caus. 2, q. 1 ; exstatinter episiolas Nioolai primi epist. 55. [c) Conferlocumepist. Gd^foriasse Bertrada8ub«>
quantum in se est. Poteetas autem episcopalis in ffidificatiouem debet esse non in destructionem. Et cum secundum Apostolum quorumdam peccata ma- nifesta sunt prsecedentia ad judicium quorumdam et subsequantur, Symoniaca istius intrusio, qu» licet vera 8it,nondumtamen prscedit ad Judicium, quoniam ista exsecrabilis negotiatio per cubicula- rios et pedisequos (^uiVi.roti.jpedisequas ; sequipe- dam ep. 60, ms. c.) tacta est,manife8ta relatione ad aares vestras perveniet,ni8ipIautationemquamnon plantavit Dominus stabilire praeproperetis^etelectio- nem regiis precibus, quas idem valent secundum vulgare proverbium quod roin«, extortam, vestra auctoritate confirmetis. Habentur enim apud nos P quidam negotiatores creditores illius dict« regins (c), qui secundum quod nobis dixeruntyexspectant purtem pecuniarum aparentibuaJoannispromissa- rum.Sed referente eademdicta reginaquodamcau- teliR studio ad persolvendum differuntur, donecse- curius post ejus consecrationem persolvantur.Qua- rum tamen repetundarumactio cito ventilabitur,si consecratio aliquandiu diCferatur. Quid vero super electione((i)a priucipibus facta dicat septimasyno- dus, quid octava, quid caetera sanctorum Patrum, quid etiam vestrainstituta olament, non «^stmeum veslram docere prudentiam.PraetereaBiintraprovin- ciam secundum quod instituta majorumcontinent, ficret prima discussio, sicut necesse foret, in loco ubi non timeretur temeraria multitudo, non dees- sentaccusatores, non deessent testes, qui pro hu- ^ jusmodi negotiis non auden t ad remota loca prodire, necsenecsua pro incerto exitu incertum periculum prscipitare. Tcstis esl mihi verax [et, mj. c.] veri- tas, et amborum charitas, quia etveradixi, et pro veritate et charitate dixi,providen8,quantum in me est, etEcciesiae utilitati ct vestroe honestati, ne si, quod absit 1 aliter feceritis quam desiderantquivos sincere diligunt Jamentabiliter postea illud Jeremias dicant : Obscuratum est aurum, mutatus cst color optimus {Thren. iv). Sciatis autem me ea quae vobis mandavi,domno quoque papae mandasse (epi8t.67), et nie super his responsionem ejus exspectarc.
EPISTOLA LXIX. Ivo humitis Ecclesix Carnotensis ministery Galteeio
[al., Gauterio] Stirpensis F.cclesise prxposito, et
pusitlo gregi sibi commisso^ salutem et orationum
suffragia.
Quantum intellexi ex Jitterisexvestra partemihi nuperoblatis, graviter fert vestra fraternitas quod Lemovicensis episcopus in synodo agen8,interdixit omnibuB regularibus clericis et regimen parochia- rum et confessionem poBnitentium (epist. 213). Qui rectius quidem fecisset, si omnes sacerdotos ad re- gularem vitam invita88et,quamregularitervivente8
inteliigitur, de quaepist. 13.
(d) Hao de re epist. 102; vide Grat., cap. Nullus eum seq., dist. 63.
89
BPiaTOL^. — BPIST. LXXI.
90
aDominicarum oviam costodia penitQS removisset ; A qaibas tanto plns displicet aliena malitia, quanto longius discesserunl a saa. Hsc tamen prohibitio licet aliquo forsilan livore canonici ordinis facta esse videatur, quanto salubrior, tanto fraternitati vestrs debet esse acceptior. Nos enim eo per viam Dei ezpeditius inceditis [eo enim expeditius per ▼iam Dei incedetis, m$. c.], si alienorum criminum deprimentes fasciculos cum quotidianis vestrornm excesaum lapsibus non portetis. Hoc vero ioterim ad inqaisita respondeo, quia clerici regulares ab hocofGcio nec penitus sunt removendi, nec [tn uno vidif, ad boc ofHcium] indiscrete admovendi. Nam 3} penitus removentur, canonico ordini indigna flt injaria, cui tanto securius est credenda correctio [aL, correptioj vits aiiensB, quanto majorem dili- n i^ntiam adhibuit vils sus corrigendae. 8i vero in- discrete regularibus clericis boc onus imponitur,in qoibasdam ecolesiastica disciplina frangitur, et ipsi fratres qai in ciaustris tanquaro in castris contra tentationes fortitcr stabant et vincebaut,cum soli ad pugnam prodeant, in tentationibus facile superan- tar. Unde ait beatus Hieronymus : « Remotio viri castitatis arma coUocat [a/., colligasj, construit in melioribas castra pudoris. * 8i qui ergo sunt in collegio vestro viri prudentes et maturi,et igne ten- lationam examinati,quibushoconus imponi velilis, eos deducite ante prssentiam episcopi^ut ab eo cu- ras[caram mi. c.] animarum suscipiant^sine cujus arbitrio, si roeministis» secundum canonicas san- ctiones,nec criminales poenitentias quslibet presby- tcr potest [a/., presbyteri possunt ; ita ms. c.j in- ^ jangere, neo,peracta pcBnitentia, poenitentcs sacris altaribus reconciliare. Sic enim facicntes, et epi- scopali reverentiae quod suum est deferetis,et cano- nicn institutionis nulladispendia facietis. Qui ideo canonici appellati estis, quod canonicas regulas vos velle observare csteris arctius devovistis.Quod vero voluistis, ut Lemovicensi episcopo aliqua super hoc negotioscriberem,interim eade causadistuli, quia iile domnus ignotus est mihi, et opportunum tem- pas exspecto, ut de his et similibus quud ratio et aactoritas dictaverit, inter nos viva voce dissera- mas. Vale.
EPISTOLA LXX. [vo, humilis Ecclesix Camolensis sertms, Galterio
Meldansi [al, Gauterio Meldensium] episcopo^ D
sanda sapere et sancta facere.
Qaoaiam zelus dorous Dei tepere non debet in cordibus nostris, ejusdem domus 85 decorem dili- gere,etpro cadem domo murum nos oportet oppo- nere, ut impetus, quos saper eam facit antiquus liostis, aut prscavendo propulsemus, aut si jam in cam per aliquam partem irrupit, cooperante Oei gratia,collecti8 in unum animi viribus, excludamus. Bt quamTis difflcilior sitlabor ruinosa refioere quam integra in suo statu custodire, nos tamen per an-
gusta et ardua,inter cruentationes etiam spina^um, inter incerta itinera nebularum, debemus perdita qoaerere, disporsa colligere, quantum in nobis est sordidata mundare, moniti et instructi exemplo pummi patrisfamilias, qui reliclis nonaginta novem ovibus in montibus, centensimam quas perierai, ipse quaesivit {Luc. xv ; Matlh. xviii), suo sanguine redemit, et ad ovile a quo aberraverat reportavit. Ne ergo nobis tanquam pastoribus sua quaerentibus a summo Pastore cura nostra confusione exprobre- tur: Quod perierat non quxsistis^ quod confractum erat, non consolidastis {Ezech. xxxiv) ; nullus nos privatusamor,nullius quamlibetexcellentis persons favor, nulla spes commodorum, nullus timor in- commodorum ad offlcii nostri intentione dimoveat, quominus errantes ad viam revocemus, et animas propria fragilitate vel diabolica illusione deceptas, de fauce lupi invisibiiis eripere studeamus. Quod ideo suggero dilectioni vestroi, quia lam ex verbis Turonensium monachorum,quam ex litteris domi- nae Adeleidis [aL domnae Adela>J venerabilis co- mitissa3 audivi turpissimam famam de monasterio Sanctse Farae, quod jam non locussanctimonialium, sed mulierumdaemonialium prostibulum dicendum est, corpora sua ad turpes usus omni generi homi- num prostituentium. Quae quidem si corrigi nol- leut, et sibi tantum mortem facerent, tolerari for- sitan possent. Sed quia multarum factae sunt la- queus animarum, suggero et consulo vigilantis vestriB, ut aut praedictas mulieres in loco suo et in suo ordine corrigatis, aut si id fleri non potest, religiosis monachis locum illum cum suis poe- scssionibus committere studeatis ; accepta tamon ab eis cautione ut pradictas mulieres sub arcta' disciplina coerceant, et eisdem necessaria de re- bus monasterii, quandiu vixerint, provideant. Hoo enim modo multiplicem fructum de Lono principio facieliSyquiaetincontinentesillasmuIieresadpropo- sitmn continentiffi reducetis, et possessiones mona- sterii necessitatibus sanctorum a fidelibus deputatas, insuum statum reformdbitis^etdetestabilem famam religiosamonasteria maloodore contristantem com- pescetis et incestuosorum animas ex earum contu- bernio pereuntes, ab aeterno interitu liberabitis. Quffi vobis scribo, ex visceribus profero charitatis, idem mihi a vobis fleri desiderans, si me desidem in simili periculo audieritis : in viaDeinamque am- bulantes mutuas exhortationum manus nobis invi- cem porrigere debemus, ut in perventione pariter [quid. cod, ut in fine panterj de manipulis (Psat. cxxv) sternorum fructuum gaudeamus. Val*)te.
EPISTOLA LXXL
GuiLLELMO [al. WiLLELMO (a)], glorioso regi Anglorum^
Ivo humilis EcclesicB ministerySalutem et servitium,
In litterisa sublimitate vestra mihi directisnuper [nuper ad me directis], mansueti, et prudentis ho- mini? ingenium notavi,cum placeret [al. ; ))lacuerit]
(a) Hio MO. fuit et neqaissimas» ot ait Matth, Paris.
91
D. IVONIS CARNOTBNSIS EPISCOPI
92
dignilati vestraB priusameaparvitaterationem quae- A rcre quam deme aliqnid inconsuUe judicare, secun- dumillud viri sapionlis iNejudiresantequam congno- scas(EccL i). Quaesivitenim ab humilitato mea vestra excellentia,qua ratione exsolverim [absolverim. ms, c.JNivardumdeSeptolioaflduciisetsacramentisqui- bus8cvestraemagnitudiniobligaverat,cumChristiani ergaChristianosfiduciasi-acrarcentaquaBsibiinvicem praBbcnt, observare debeant. Quod quidem ita con- cedimus, si legitima vel non illicita fuerint [facta, ms. c.] sacramenta. Praediclus autem Nivurdus te- Btatusest mihi fiducias et sacramenta quae sublimi - tati vestrae fecerat, prioribus sacramentis fuisse contraria quae fecerat naturaiibus et legitimis do- minis suis, de quorum manibus [plures v, c. manu,
EPISTOLA LXXII (a).
Ivo humitis Carnotensis Ecctesise minisler, G. abbatt
monaslerii SanctiGuandregesili[&l, Wandreyisili,
al., Guandregesili]^ salutem in Domino,
Consulit parvitatem weam diiectio vestra utrum
tabulae altariuni aliquando coDsecratae, cum trans-
latae fuerint, et super novam atruem iapidum po-
sitae, denuo sint consecrandae.Quod nobisex aucto-
ritate et ratione faciendum videtur, cum canon di-
cat : « Altare si motum fuerit, ecclesia denuo con-
secretur. » Quod 86 si ecclesia propter motionem
denuo est consecranda,quanto magis ipsum aitare
quod motum est ? Praelereacum signa similitudinem
babe&nt earum rerutn quarum signa sunt, sicut
fides^quas caput et fundamentum estsacrae religio-
itams, c,] susceperat haereditaria suabcneficia^noc B Qis^immobilisdebet manere [a/. permanere] in cr^-
posteriora se posse obscrvare, nisi priora [prima ms, c.]y vellet violare. Cui ralione fultus etauctori- Cite consilium dedi, utacceptade posterioribus poe- nitentia,jusla injubtisjegitima non Iegitim:8,priora posterioribus sacramenta praeponeret. Quod cum multisrationibus et aucloritatibus confirmari possit (le muUis pauc.i subnccterecuravi. Ilabemus enim in Tolctano concilio ix, capitulo 4 (cao. Duo mala^ et seq. dist. 13) : « Duo maia licetomnino cautissimo sint praecavenda, tamen si necessitas ex bis unum temperare compulerit, hoc debemus resolvere quod minori nexu noscitur obligari. » Unde [at. inde] AugusliousDebono conjugali (c. 4 et 20, caus. 23, q. 4) :« Siad peccatumadmittendumadhibeiur Hdcs
dente, sic visibile altare, quod Ggaram gerit Odei debet manere immobile.Et sicut a fundamento fidei, si quis motus fuerit per manus impositionem cor- pori Christi, quod est Ecclesia, reconciliandus est, sic mensa altaris fidei typum gerens^si mota fuerit, iterum sacris nvysteriis imbuenda est. Nec satis si- milis ratio est quam quidam fratres vobis objioiunt, quod altaria portalilia [a/. portabilia] licet de loco ad locum moveanlur, non tamen denuo consecran- tur. Haec enim altaria non aliter consecramus, nisi vel in talibus ligneis, vel aliquo competenti substra- torio compacta et firmiter sint affixa. Unde licet de loco ad locum portentur [at. oomportentur], non tamen de loco in quo consecrata sunt moventur. A
mirum est si fides appellatur. Verumtamen qua- p quosi evulsafuerint,sicut caeteraaltaria denuosunt
liscunque sit, si contra ipsam sit [at. fit. ms. c.] pejuB sit, nisi cum prcpterea deseritur, ut ad fidem veram legitimamque redeatur. » Idem Tharasius patriarcha (cap. 18, caus. 22. q. 4) : « Ilerodes observavit illicitum sacramentum, et periit. Petrus vero negavit cum juramento, et conversus flevit, et salvatus est. » Item Bieronymus Buper Jeremiam lib. i (Comment.^ c. 4 et c. 2, caus. 22, q.2) : « Animadvertendum quod jusjuran- dum hos habeat comiles.veritatemjudicium atque Justitiam. Si ista defuerint, nequaquam erit Jura- mentum, sed perjurium. » Uinc Honorius papa quosdam transpadanosepiscopos vehemenlerredar- guit, qui suadebant Petro, viro glorioso, ut sacra- menta quae praebuerat Aconio regi patri regis Adu- lubaldi frangeret, et Ariobaldo [sic. vett, codd. antea Arlobaldo] consentiret. Ipsum vero gloriosum Pe- trum accurate commendat, quia pravis saoerdotum persuasionibus non acquievit, scd sacramenta quae Aconio fecerat firmiter observavit. His et aliis hu- Jusmodi cognosci potest sacramenta legitima vel li- cita firmiter observanda; illicita vero aut esse vi- tanda, aut si facta sunt, cum poenitentia dissol- venda. Aliud consilium si parochiano meo mihi commisso dedissem, ovem errantem non revocas* aem, ovi morbidae curam quam debueram non im- pendissem. Valete.
(a) Higus epistolae meminit epist. 80.
coDSccranda. Ilaec de proposita quaestione breviter vobis rescripsi, eadem [eisdem, ms. c.] rationibus et auctoritatibus prolixius ostensurus, si 0|.portu- num esset. Sed haec prudentia vestrae sufficere sum arbitratus. Vale.
EPISTOLA LXXIII. Ivo, humitis Camotensis Ecctesissminister, Bbrnardo,
Majoris Monasterii abbati, promereri euge servi
boni.
Verbum quod erat in ore multorum auditui meo non intulit gaudium, quo animadverti generale di- spendium monasticae religioni8,et speciale incom- modum vestrae perturbationis. Relatum enim est mihi quosdam e fratribus adversus fraternitatem vestram insurrexisse, qui dicerent curam vobis commissam nonlegitimum habuisse principium^his de cauais, quod ab eo qui dicebatur exoommunica- tus ease,benedictionem acceperitis, et subjectionem debitammetropolitanjesedi ante benedictionem pro- miseritis. Habent fortasse [a/., forsitan ; ita ms. c.] fratres istis zelum Dei, sed non secundum scientiam (Rom. x). putantes quod promotionem abbatis fa- ciat episcopalis benediotio, et non potius fratrum communis electio [abbatis promotio an fit potius benediotione episcopali quam fratrum electione], cum tamen ipsam benedictionem conferat Dominus non aecundum meritum dantis, sed sccundum fidem
93
BPISTOUE. — KPIST. LXXm.
94
etparitatein,benedictionemaccipieDti8.UQdebeataB A aDominopreemium eQtern» salutis acquiritur.Quid
AQgustinas in libro QuffiBtionum Veteris Testamen-
ti : « Dictum est a Domiuo in Numeris ad Aaron :
Vos poniie nomen meum iuper filios hraelt ego Deus
benedicam eos (Num vi), ut gratiam traditio per
ministerium ordinati transfundat hominibup, neo
voluntaa Bacerdotis [unus v, c, dantis ob.] obesse
possit aut